Wzór umowy dzierżawy gruntu — pobierz bezpłatnie w Word i PDF, z omówieniem każdego paragrafu

Umowa dzierżawy gruntu w skrócie

Umowa dzierżawy gruntu to umowa, w której właściciel (wydzierżawiający) oddaje działkę do używania i pobierania z niej pożytków, np. zbierania plonów, a dzierżawca płaci mu za to czynsz (art. 693 Kodeksu cywilnego). Najważniejsze zasady według stanu prawnego na 22 września 2026 r.:

• Wzór za darmo. Pobierzesz tu bez rejestracji umowę dzierżawy gruntu, protokół zdawczo-odbiorczy oraz wypowiedzenie z wezwaniem do zapłaty czynszu. Każdy dokument jest w formacie Word (do edycji) i PDF (do druku).
• Forma. Notariusz nie jest potrzebny, wystarczy umowa na piśmie. Dzierżawa na dłużej niż rok zawarta bez pisma jest uważana za zawartą na czas nieoznaczony (art. 660 w zw. z art. 694 KC).
• Czas trwania. Najwyżej 30 lat. Po 30 latach dłuższa dzierżawa staje się umową na czas nieoznaczony (art. 695 § 1 KC).
• Czynsz może być w pieniądzu, w naturze albo jako część plonów (art. 693 § 2 KC). W rolnictwie często liczy się go w decytonach (dt) pszenicy z hektara. W 2026 r. przeciętnie jest to ok. 13 dt/ha w umowach z KOWR i ok. 1 770 zł/ha za grunty orne w obrocie prywatnym (dane GUS za II półrocze 2025 r.).
• Wypowiedzenie. Dzierżawę gruntu rolnego na czas nieoznaczony wypowiada się na rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 704 KC). Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w wypadkach wpisanych do umowy.
• Data pewna kosztuje u notariusza 6 zł netto za stronę. Przy umowie na czas oznaczony chroni dzierżawcę przed wypowiedzeniem, gdy właściciel sprzeda grunt, a po 3 latach dzierżawy daje mu prawo pierwokupu gruntu rolnego.
• KRUS. Od 15 czerwca 2022 r. emeryt rolniczy nie musi wydzierżawiać ziemi na 10 lat, żeby dostawać pełną emeryturę. Taka umowa jest dziś potrzebna tylko przy rencie rolniczej.
• Dopłaty i podatki. Płatności obszarowe dostaje dzierżawca, bo to on posiada grunt. Podatek rolny płaci co do zasady właściciel. Czynsz za grunty gospodarstwa rolnego wydzierżawione na cele rolnicze nie jest opodatkowany PIT, a czynsz za dzierżawę na inne cele osoba prywatna rozlicza ryczałtem 8,5%.

Wzór umowy dzierżawy gruntu do pobrania

Pan Stanisław przez 40 lat prowadził z żoną gospodarstwo pod Mławą. W 2026 r. oboje przeszli na emeryturę rolniczą i chcą wydzierżawić 9,6 ha pól i łąk młodemu rolnikowi z sąsiedniej wsi, panu Pawłowi, od października 2026 r. Pan Stanisław zastanawia się, ile może żądać za hektar i czy dzierżawa nie wpłynie na emeryturę z KRUS. Chce też wiedzieć, jak odzyskać jedną z działek, gdyby syn chciał się na niej wybudować. Pan Paweł chce mieć pewność, że złoży wniosek o dopłaty i że nie straci pola, jeśli ziemia zostanie sprzedana.

Na wszystkie te pytania odpowiadamy niżej. Wzór umowy pobierzesz bezpłatnie, bez rejestracji i bez podawania e-maila, w formacie Word i PDF. Jest przygotowany z myślą o gruncie: polu, łące, sadzie albo działce wydzierżawianej na inny cel, np. pod plac składowy czy ogród. Wydzierżawiasz budynek, halę albo lokal? Skorzystaj z ogólnego wzoru umowy dzierżawy nieruchomości, który obejmuje też kaucję i budynki.

W pliku Word pola wyboru ☐ zaznaczysz kliknięciem, a niepotrzebne warianty usuniesz. Plik PDF wydrukujesz i wypełnisz długopisem. Każdy dokument kończy się stroną wskazówek, której się nie podpisuje ani nie wysyła.

Jak skorzystać ze wzoru w trzech krokach:

1. Zbierz dane działek. Numery działek, obręb, powierzchnię i klasy gruntu znajdziesz w wypisie z rejestru gruntów ze starostwa albo na Geoportalu. Numer księgi wieczystej sprawdzisz w elektronicznych księgach wieczystych.
2. Wypełnij umowę. Wpisz strony, działki, czas trwania, czynsz i termin płatności. Zaznacz warianty: kto płaci podatek rolny, od kiedy dzierżawca składa wniosek o dopłaty, co się dzieje z ulepszeniami i w jakich wypadkach można wypowiedzieć umowę.
3. Spiszcie protokół i podpiszcie umowę. Obejdźcie razem pole, sprawdźcie granice i zasiewy, zróbcie zdjęcia. Każda strona zatrzymuje jeden egzemplarz. Jeśli zależy wam na dacie pewnej, poświadczcie ją u notariusza.

Dzierżawa, najem czy użyczenie gruntu?

O tym, jaka to umowa, decyduje jej treść, nie tytuł. Dzierżawca nie tylko używa gruntu, ale też pobiera z niego pożytki: zbiera plony, kosi łąkę, wypasa bydło albo czerpie inne dochody z działki. Przepisy o najmie stosuje się do dzierżawy odpowiednio (art. 694 KC), ale w wielu sprawach dzierżawa ma własne zasady.

Najważniejsza różnica w praktyce: przy dzierżawie gruntu rolnego ustawowy termin wypowiedzenia jest długi, a czynsz płaci się z dołu. To odpowiada rytmowi prac polowych. Dzierżawca musi zdążyć zebrać plony, zanim odda pole.

Czy umowa dzierżawy gruntu musi być pisemna albo u notariusza?

Przepisy nie wymagają do ważności dzierżawy żadnej szczególnej formy, więc ważna jest nawet umowa ustna. Są jednak trzy mocne powody, żeby spisać umowę na papierze.

Pierwszy to art. 660 KC w zw. z art. 694 KC. Dzierżawa nieruchomości na dłużej niż rok powinna być zawarta na piśmie. Bez tego umowa nie jest nieważna, ale uważa się ją za zawartą na czas nieoznaczony. Umówiliście się ustnie na 10 lat? W świetle prawa to dzierżawa bezterminowa, którą każda strona może wypowiedzieć z zachowaniem terminów z art. 704 KC.

Drugi to przepisy szczególne. Pisemnej umowy wymagają prawo pierwokupu dzierżawcy (art. 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego) i warunki renty z KRUS (art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Pisemna umowa na czas oznaczony z datą pewną chroni też dzierżawcę, gdy właściciel sprzeda grunt (art. 678 § 2 KC).

Trzeci to dowody. Bez pisma trudno wykazać wysokość czynszu, granice dzierżawionego pola i to, kto miał składać wniosek o dopłaty. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznaje wprawdzie także umowy ustne, ale może wezwać rolnika do złożenia oświadczenia o ich zawarciu.

Notariusz nie jest potrzebny do ważności umowy dzierżawy. Przydaje się w trzech sytuacjach:

Przykład: umowa pana Stanisława ma 7 stron do podpisu. Poświadczenie daty kosztuje najwyżej 42 zł netto (51,66 zł z VAT) za egzemplarz. Akt notarialny tej samej umowy na 6 lat, z czynszem ok. 11 000 zł rocznie, kosztowałby do 1 033,63 zł netto taksy plus wypisy. Koszty dla swojej umowy policzysz w kalkulatorze taksy notarialnej. Więcej o tym, kiedy dzierżawa u notariusza ma sens, piszemy w artykule o dzierżawie u notariusza.

Uwaga na zapowiadane zmiany. W lipcu 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało projekt nowelizacji rozporządzenia o taksie notarialnej (nr B992 w wykazie prac legislacyjnych). Podnosi on m.in. taksę za poświadczenie podpisu z 20 do 60 zł, limit 1/10 stawki z 300 do 500 zł i stawkę za stronę z 6 do 12 zł. Do 22 września 2026 r. zmiany nie weszły w życie.

Co musi zawierać umowa dzierżawy gruntu?

Do zawarcia umowy wystarczą trzy elementy: strony, określenie gruntu i czynsz. Resztę uzupełniają przepisy. Dobra umowa rozstrzyga jednak z góry to, o co wydzierżawiający i dzierżawcy spierają się najczęściej. W naszym wzorze znajdziesz:

• strony: imiona i nazwiska lub nazwy, adresy, PESEL albo NIP, a u dzierżawcy także numer identyfikacyjny w ARiMR,
• działki: numery ewidencyjne, obręb, powierzchnię, rodzaj użytku i klasę, numer księgi wieczystej,
• cel dzierżawy: rolniczy albo inny, oraz zakazy, np. zaorania łąki czy wycinki drzew,
• czas trwania i rok dzierżawny, od którego zależą terminy wypowiedzenia i czynszu,
• czynsz: w złotych, w dt pszenicy albo w naturze, z terminem płatności i ewentualną waloryzacją,
• podatki, opłaty i dopłaty: kto płaci podatek rolny i składki spółki wodnej, kto składa wniosek o płatności,
• nakłady i ulepszenia: czy wymagają zgody i jak się je rozlicza,
• wypadki wypowiedzenia, kluczowe przy umowie na czas oznaczony,
• zwrot gruntu: w jakim stanie, kiedy (np. po zbiorach) i co z zasiewami,
• datę pewną i księgę wieczystą jako opcje,
• protokół zdawczo-odbiorczy jako załącznik.

Wzór umowy dzierżawy gruntu krok po kroku: co wpisać w każdym paragrafie

§ 1 Przedmiot dzierżawy: jak opisać działki

Opisz grunt tak, żeby nikt nie miał wątpliwości, które pole oddajesz. Do tabeli przepisz z wypisu z rejestru gruntów numer działki, obręb, powierzchnię oraz rodzaj użytku i klasę, np. RIVa (grunt orny klasy IVa) czy ŁIII (łąka klasy III). Klasa ma znaczenie dla podatku rolnego i dla czynszu.

Jeśli wydzierżawiasz tylko część działki, zaznacz jej granice na mapie i dołącz ją jako załącznik nr 2. W ust. 3 wymień budynki i urządzenia, które dzierżawca dostaje razem z gruntem, np. studnię, ogrodzenie czy drenaż. Za ich naprawy będzie odpowiadał on sam (art. 697 KC).

§ 2 Oświadczenia: kto może wydzierżawić grunt i czyja zgoda jest potrzebna

Zanim podpiszesz umowę, sprawdź, czy nie potrzebujesz czyjejś zgody:

Obowiązek z art. 2b ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zaskakuje wiele osób. Kto kupił nieruchomość rolną, musi przez 5 lat od nabycia prowadzić na niej gospodarstwo, a osoba fizyczna — osobiście. W tym czasie nie może oddać gruntu w posiadanie innej osobie, a dzierżawa jest takim oddaniem. Dlatego wzór zawiera oświadczenie wydzierżawiającego, że ten obowiązek go nie dotyczy albo że ma zgodę KOWR.

§ 3 Cel dzierżawy i sposób korzystania z gruntu

Zaznacz cel: rolniczy (uprawy, łąka, pastwisko, sad) albo inny, np. plac, ogród czy pasieka. Cel ma znaczenie także podatkowe. Od niego zależy, czy czynsz jest opodatkowany PIT i czy dzierżawa jest zwolniona z VAT.

Dzierżawca musi gospodarować zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmienić przeznaczenia gruntu bez zgody wydzierżawiającego (art. 696 KC). Wzór doprecyzowuje, czego nie wolno bez pisemnej zgody: poddzierżawiać, zaorać łąki, zalesić gruntu, stawiać budynków, wycinać drzew, wydobywać piasku ani składować odpadów. Budynek postawiony przez dzierżawcę staje się częścią gruntu i własnością jego właściciela (art. 48 KC), więc takie inwestycje zawsze warto uzgodnić na piśmie.

§ 4 Czas trwania umowy i rok dzierżawny

Wybierasz czas oznaczony, np. 6 lat, albo nieoznaczony. W ust. 2 ustalacie rok dzierżawny. W rolnictwie najpraktyczniej jest liczyć go od 1 października do 30 września, bo wtedy koniec dzierżawy wypada po zbiorach, a przed siewami ozimymi. Od roku dzierżawnego zależą terminy wypowiedzenia z art. 704 KC i rozliczenie czynszu, gdy dzierżawa skończy się w trakcie roku (art. 707 KC).

Ustęp 4 to klauzula dla rencisty KRUS, który wydzierżawia ziemię na co najmniej 10 lat. Wyjaśniamy ją w części o dzierżawie na 10 lat a KRUS.

§ 5 Czynsz: w złotych, w pszenicy czy w naturze

Kodeks pozwala zastrzec czynsz w pieniądzu, w świadczeniach innego rodzaju albo jako ułamkową część pożytków, np. 1/4 plonów (art. 693 § 2 KC). Wzór ma trzy warianty:

W wariancie „pszenicznym” wzór odwołuje się do średniej krajowej ceny skupu pszenicy, którą Prezes GUS ogłasza co pół roku w „Monitorze Polskim” na potrzeby czynszu za grunty Skarbu Państwa. Dla płatności przypadających w II półroczu 2026 r. wynosi ona 81,73 zł za 1 dt (obwieszczenie z 17 lipca 2026 r.). W I półroczu 2026 r. było to 84,45 zł. Cena jest średnią z 11 kwartałów, więc zmienia się łagodniej niż ceny w skupie.

Termin płatności. Jeśli umowa go nie określa, czynsz płaci się z dołu, w terminie zwyczajowo przyjętym, a w braku zwyczaju — półrocznie z dołu (art. 699 KC). W rolnictwie popularny jest czynsz roczny płatny jesienią, po zbiorach. Wpisz konkretną datę, np. „do 31 października”.

Obniżenie czynszu po klęsce. Jeśli z przyczyn, za które dzierżawca nie odpowiada i które nie dotyczą jego osoby, zwykły przychód z gruntu znacznie się zmniejszył, np. po suszy, powodzi czy gradobiciu, dzierżawca może żądać obniżenia czynszu za dany okres gospodarczy (art. 700 KC). Przepis nie mówi, co to znaczy „znacznie”. Wzór pozwala wpisać próg, np. 30% strat w plonach potwierdzonych protokołem komisji szacującej szkody.

Dzierżawa kończy się w trakcie roku. Dzierżawca płaci wtedy czynsz w takim stosunku, w jakim pożytki, które w tym roku pobrał lub mógł pobrać, pozostają do pożytków z całego roku (art. 707 KC). Jeśli oddał pole po żniwach, zapłaci więc zwykle cały albo prawie cały roczny czynsz, choć korzystał z gruntu krócej niż rok.

§ 6 Podatki, opłaty i płatności obszarowe

W tym paragrafie ustalacie trzy rzeczy: kto płaci podatek rolny, kto ponosi składki na spółkę wodną i inne opłaty oraz od którego roku wniosek o dopłaty składa dzierżawca. Zasady opisujemy w części o dopłatach i podatkach.

§ 7–9 Obowiązki stron, nakłady i ulepszenia

Wydzierżawiający wydaje grunt w stanie przydatnym do umówionego użytku, wskazuje granice i nie przeszkadza dzierżawcy. Może skontrolować, jak dzierżawca gospodaruje, ale w terminie uzgodnionym i tak, żeby nie utrudniać prac polowych.

Dzierżawca dokonuje napraw niezbędnych do zachowania gruntu, budynków i urządzeń w stanie niepogorszonym (art. 697 KC). Chodzi np. o czyszczenie rowów czy naprawę ogrodzenia. Przy najmie drobne naprawy obciążają najemcę, a pozostałe wynajmującego. Przy dzierżawie dzierżawca ponosi znacznie więcej.

Ulepszenia, np. wapnowanie, drenaż czy utwardzenie dojazdu, dzierżawca wykonuje za zgodą właściciela. Jeśli umowa nic nie mówi, wydzierżawiający może po zakończeniu dzierżawy zatrzymać je za zapłatą ich wartości albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego (art. 676 w zw. z art. 694 KC). Wzór pozwala wybrać inne rozwiązanie, np. przejście ulepszeń bez wynagrodzenia.

Osobna zasada dotyczy zasiewów. Dzierżawca, który przy końcu dzierżawy zostawia zasiewy, może żądać zwrotu nakładów na nie tylko o tyle, o ile sam nie otrzymał odpowiednich zasiewów na początku (art. 706 KC). Dlatego stan pola trzeba opisać w protokole przy wydaniu i przy zwrocie.

§ 10 Rozwiązanie umowy

To najważniejszy paragraf wzoru. Przy umowie na czas oznaczony tylko on pozwala zakończyć dzierżawę przed terminem. Szczegóły w części o wypowiedzeniu umowy dzierżawy gruntu.

§ 11–13 Zwrot gruntu, data pewna, księga wieczysta i postanowienia końcowe

Po zakończeniu dzierżawy dzierżawca zwraca grunt w takim stanie, w jakim powinien się znajdować przy prawidłowej gospodarce (art. 705 KC). Wzór pozwala ustalić, czy pole wraca po zbiorach, czy z zasiewami ozimymi, i ile płaci dzierżawca, który nie odda gruntu w terminie.

Wzór rozstrzyga też dwie pułapki. Pierwsza to art. 674 KC. Jeśli po upływie umowy dzierżawca dalej uprawia pole za wiedzą właściciela, w razie wątpliwości dzierżawę uważa się za przedłużoną na czas nieoznaczony. Wzór przesądza, że przedłużenie wymaga aneksu na piśmie. Druga to śmierć strony. Prawa i obowiązki z dzierżawy przechodzą co do zasady na spadkobierców (art. 922 KC), chyba że umowa stanowi inaczej. Wzór pozwala zaznaczyć, że umowa wygasa z końcem roku dzierżawnego, w którym zmarł dzierżawca.

W § 12 zaznaczacie, czy poświadczycie datę umowy u notariusza i czy właściciel zgadza się na wpis dzierżawy do księgi wieczystej.

Przykład wypełnionej umowy dzierżawy gruntu

Tak pan Stanisław z żoną i pan Paweł z naszego przykładu wypełnili wzór. Dane są fikcyjne.

Przy obecnej cenie pszenicy (81,73 zł/dt) czynsz wyniósłby 9,60 ha × 14 dt × 81,73 zł = 10 984,51 zł rocznie, czyli ok. 1 144 zł za hektar. Tak brzmi uzupełniony § 5 ust. 1 i 2:

1. Czynsz dzierżawny wynosi równowartość 14 dt pszenicy za 1 ha rocznie, obliczoną według średniej krajowej ceny skupu pszenicy ogłoszonej przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim dla półrocza, w którym przypada termin płatności.

2. Czynsz płatny jest raz w roku, z dołu, do dnia 31 października każdego roku dzierżawnego, przelewem na rachunek nr 00 0000 0000 0000 0000 0000 0000.

Dlaczego dopłaty od 2027 r.? Płatność obszarowa przysługuje temu, kto posiada grunt 31 maja roku złożenia wniosku. Dzierżawa zaczyna się w październiku 2026 r., więc za 2026 r. dopłaty należą się temu, kto miał pole 31 maja 2026 r. Pierwszy wniosek pan Paweł złoży w 2027 r.

Ile wynosi czynsz dzierżawny za 1 ha w 2026 r.?

Czynsz ustalają strony, a przepisy nie wyznaczają ani minimum, ani maksimum. Punktem odniesienia są dwa źródła: czynsze w umowach z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR) i dane GUS o obrocie prywatnym.

Dane GUS podajemy za „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Różnice między regionami są duże. Za hektar gruntu ornego w II półroczu 2025 r. płacono średnio 2 469 zł w województwie kujawsko-pomorskim i 2 438 zł w wielkopolskim, ale 1 179 zł w lubelskim i 1 101 zł w podlaskim. Na najlepszych glebach w Wielkopolsce i na Kujawach rolnicy mówią o stawkach do ok. 4 000 zł/ha. Przy KOWR najwyższe przeciętne czynsze w I kwartale 2026 r. zanotowano w województwach kujawsko-pomorskim (37,8 dt/ha) i mazowieckim (33,4 dt/ha).

Od czego zależy stawka w konkretnej umowie:

• klasa i rodzaj użytku: grunt orny klasy IIIa jest wart więcej niż łąka klasy V,
• położenie i kształt działki: dojazd, odległość od gospodarstwa dzierżawcy, zwarty kompleks zamiast wąskich pasów,
• popyt w okolicy: w rejonach z dużą produkcją zwierzęcą ziemię trudno znaleźć, więc czynsze są wyższe,
• czas trwania: dłuższa umowa daje dzierżawcy pewność i uzasadnia inwestycje, np. wapnowanie,
• podział kosztów: czy dzierżawca zwraca podatek rolny i składki spółki wodnej.

Dzierżawa pod farmę fotowoltaiczną to zupełnie inny rynek: zwykle 10–20 tys. zł za hektar rocznie, a w najlepszych lokalizacjach nawet ok. 25 tys. zł (dane za farmer.pl). Takie umowy omawiamy niżej.

Umowa dzierżawy na 10 lat a KRUS: co zmieniło się w 2022 r.

„Dzierżawa na 10 lat” to najczęstsze hasło w poradnikach dla rolników przechodzących na emeryturę. Wiele z nich jest nieaktualnych.

Emerytura rolnicza. Do 14 czerwca 2022 r. emerytowi, który dalej był właścicielem gospodarstwa, KRUS zawieszał część uzupełniającą emerytury. Dlatego wydzierżawiano ziemię na 10 lat. Od 15 czerwca 2022 r. emerytura rolnicza jest wypłacana w pełnej wysokości, nawet jeśli emeryt dalej prowadzi działalność rolniczą (ustawa z 26 maja 2022 r., Dz.U. poz. 1155). KRUS pisze wprost: „Jeśli pobierasz emeryturę rolniczą i prowadzisz działalność rolniczą Twoje świadczenie będzie wypłacane w pełnej wysokości”. Pan Stanisław i jego żona nie muszą więc wydzierżawiać ziemi, żeby zachować emeryturę. Mogą ją wydzierżawić na tak długo, jak chcą.

Renta rolnicza. Warunek dotyczy dziś rencistów pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dorosłych pobierających rentę rodzinną. Żeby dostawać rentę w pełnej wysokości, rencista musi zaprzestać działalności rolniczej. Nie uwzględnia się przy tym gruntów wydzierżawionych, jeśli umowa spełnia warunki z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników:

• ma formę pisemną, notariusz nie jest potrzebny,
• jest zawarta na co najmniej 10 lat przy rencie stałej albo na okres wskazany w decyzji Prezesa KRUS przy rencie okresowej,
• jej zawarcie potwierdził wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na położenie gruntu: pieczęć, podpis i data na umowie,
• dzierżawcą nie jest małżonek rencisty, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ani jej małżonek.

Od 2022 r. ziemię można wydzierżawić dzieciom, zięciowi, synowej czy wnukowi, jeśli nie mieszkają z rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym. Umowy nie zgłasza się już do ewidencji gruntów w starostwie. Od 31 lipca 2020 r. zastąpiło to potwierdzenie wójta. O zakończeniu dzierżawy albo zmianie dzierżawcy trzeba powiadomić KRUS. Jeśli dzierżawa skończy się przed terminem z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego, KRUS przez rok nie zawiesza renty (art. 28 ust. 9 pkt 2). Dokładne wymagania opisuje KRUS na gov.pl.

W naszym wzorze te warunki spełnia § 4 ust. 4. Zaznacz go, wpisz czas oznaczony co najmniej 10 lat i zanieś podpisaną umowę do urzędu gminy.

Dzierżawca w KRUS. Kto bierze ziemię w dzierżawę i prowadzi na niej gospodarstwo, jest rolnikiem w rozumieniu ustawy. Podlega ubezpieczeniu w KRUS, jeśli jego gospodarstwo przekracza 1 ha przeliczeniowy i nie ma innego ubezpieczenia ani prawa do emerytury lub renty. Gdy umowę potwierdził wójt, domniemywa się, że dzierżawca prowadzi działalność rolniczą na tych gruntach (art. 38 pkt 1).

Dopłaty, podatek rolny i podatek od czynszu: kto płaci

Dopłaty. Umowny zapis „dopłaty bierze właściciel” nie wiąże ARiMR. Jeśli tę samą działkę zgłoszą właściciel i dzierżawca, Agencja ustala, kto posiadał ją 31 maja, i przyznaje płatność posiadaczowi zależnemu, czyli dzierżawcy. Taki konflikt oznacza wyjaśnienia, opóźnienie wypłaty, a nawet odmowę albo obniżenie płatności. Dlatego wzór mówi wprost, od którego roku wniosek składa wyłącznie dzierżawca. ARiMR może wezwać rolnika do przedstawienia umowy dzierżawy albo oświadczenia o jej zawarciu. Na odpowiedź ma zwykle tylko 7 dni, więc pisemna umowa bardzo ułatwia sprawę.

Podatek rolny w 2026 r. Podstawą jest cena skupu żyta: 66,42 zł za 1 dt. Podatek wynosi więc 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gospodarstwa i 332,10 zł od hektara gruntów niewchodzących w skład gospodarstwa. To o ok. 23% mniej niż w 2025 r. Rada gminy może obniżyć cenę żyta. Jeśli umowa przewiduje, że dzierżawca zwraca podatek, ustawowy zastaw wydzierżawiającego na rzeczach dzierżawcy zabezpiecza także ten zwrot (art. 702 KC).

PIT od czynszu. Według interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej czynsz z dzierżawy gruntów rolnych na cele rolnicze nie jest w ogóle źródłem przychodu w PIT. Nie płaci się od niego ani podatku, ani ryczałtu (np. interpretacja z 31 lipca 2025 r., 0115-KDIT1.4011.479.2025.1.JG, omówiona przez prawo.pl). Inaczej jest, gdy dzierżawisz grunt na cele nierolnicze, np. pod plac, parking czy fotowoltaikę, albo gdy grunt nie tworzy gospodarstwa rolnego, bo ma do 1 ha. Wtedy czynsz jest przychodem z najmu prywatnego. Rozliczasz go ryczałtem tak samo jak wynajem mieszkania. Krok po kroku pokazujemy to w artykule o podatku od wynajmu. Organy podatkowe różnią się w ocenie, czy próg 1 ha odnosi się do wydzierżawianej działki, czy do całego gospodarstwa. W wątpliwym przypadku warto złożyć wniosek o interpretację indywidualną.

Data pewna i prawo pierwokupu dzierżawcy

Data pewna to data, której skuteczność wobec osób trzecich nie budzi wątpliwości. Zwykła data wpisana przez strony w umowie jej nie daje, bo umowę można antydatować. Umowa uzyskuje datę pewną m.in. (art. 81 KC):

• gdy notariusz poświadczy datę jej okazania albo podpisy stron,
• gdy na umowie umieści wzmiankę organ gminy, np. wójt potwierdzający umowę dla KRUS, albo inny organ,
• gdy zawarcie umowy stwierdzono w dokumencie urzędowym,
• gdy dokument elektroniczny opatrzono kwalifikowanym znacznikiem czasu,
• z chwilą śmierci jednej z osób, które podpisały umowę.

Data pewna ma dla dzierżawcy dwa skutki. Pierwszy to ochrona przy sprzedaży gruntu (opisujemy ją niżej). Drugi to prawo pierwokupu dzierżawcy z art. 3 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Gdy właściciel sprzedaje nieruchomość rolną, dzierżawca może ją kupić na tych samych warunkach, jeżeli:

1. umowa dzierżawy została zawarta na piśmie, ma datę pewną i była wykonywana co najmniej 3 lata od tej daty,
2. kupowana nieruchomość wejdzie w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy. To gospodarstwo rolnika indywidualnego do 300 ha użytków rolnych. Rolnik indywidualny ma kwalifikacje rolnicze, od co najmniej 5 lat mieszka w gminie, w której leży jedna z jego nieruchomości rolnych, i przez ten czas osobiście prowadzi gospodarstwo (art. 5 i 6).

Trzy lata liczą się od daty pewnej, a nie od podpisania umowy. Umowa podpisana w 2020 r., a poświadczona u notariusza w 2025 r., da pierwokup dopiero w 2028 r. Dlatego datę pewną warto nadać od razu.

Jak to działa w praktyce? Notariusz, który sporządza warunkową umowę sprzedaży, zawiadamia dzierżawcę o jej treści. Dzierżawca ma miesiąc na złożenie oświadczenia o wykonaniu pierwokupu w formie aktu notarialnego (art. 598 § 2 KC). Dzierżawca ma pierwszeństwo przed KOWR. Krajowy Ośrodek może skorzystać z pierwokupu dopiero wtedy, gdy dzierżawcy to prawo nie przysługuje albo go nie wykonał (art. 3 ust. 4).

Pierwokup nie przysługuje m.in., gdy kupującym jest osoba bliska sprzedającego, np. dziecko, rodzeństwo czy małżonek (art. 3 ust. 5), ani gdy grunt jest przekazywany w inny sposób niż sprzedaż, np. darowany. Ustawy nie stosuje się do nieruchomości, w których użytki rolne zajmują mniej niż 0,3 ha, ani do gruntów przeznaczonych w planie miejscowym na cele nierolnicze. O tym, jak przebiega kupno działki u notariusza, piszemy w artykule o akcie notarialnym działki.

Sprzedaż gruntu w czasie dzierżawy

Sprzedaż gruntu nie kończy dzierżawy. Kupujący wstępuje w umowę w miejsce sprzedającego (art. 678 § 1 w zw. z art. 694 KC). Może jednak wypowiedzieć dzierżawę z zachowaniem ustawowych terminów, czyli przy gruncie rolnym na rok naprzód na koniec roku dzierżawnego.

Tego prawa kupujący nie ma, jeśli spełnione są łącznie cztery warunki (art. 678 § 2 KC):

• umowa jest zawarta na czas oznaczony,
• ma formę pisemną,
• ma datę pewną,
• grunt został wydany dzierżawcy.

Sąd Najwyższy potwierdził, że ta ochrona wynika wprost z Kodeksu cywilnego i nie zależy od wpisu dzierżawy do księgi wieczystej (uchwała z 16 września 2010 r., III CZP 50/10). Jeśli nowy właściciel skutecznie wypowie umowę wcześniej, niż przewidywała, dzierżawca może żądać odszkodowania od sprzedającego (art. 679 KC).

Wyjątek dotyczy licytacji komorniczej. Nabywca gruntu kupionego na licytacji może w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wypowiedzieć dzierżawę zawartą na dłużej niż 2 lata. Wypowiada ją z rocznym terminem, nawet jeśli umowa ma datę pewną (art. 1002 Kodeksu postępowania cywilnego).

Wpis dzierżawy do księgi wieczystej jest dobrowolny (art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Ostrzega każdego kupującego i daje dzierżawie skuteczność wobec praw nabytych później przez czynność prawną (art. 17). Wymaga dokumentu z podpisem właściciela poświadczonym przez notariusza (art. 31 ust. 1). Wzór zawiera zgodę na taki wpis jako opcję. Jak sprawdzić, co jest wpisane w księdze, wyjaśniamy w poradniku o księdze wieczystej.

Wypowiedzenie umowy dzierżawy gruntu: terminy i przyczyny

Terminy z art. 704 KC są względnie obowiązujące, więc strony mogą umówić się inaczej (wyrok SN z 15 lipca 2010 r., IV CSK 33/10). Przykład: rok dzierżawny trwa od 1 października do 30 września. Żeby dzierżawa gruntu rolnego skończyła się 30 września 2027 r., wypowiedzenie musi dotrzeć do drugiej strony najpóźniej 30 września 2026 r.

Umowa na czas oznaczony. Wypadki wypowiedzenia trzeba wpisać do umowy, ale nie muszą być wyliczone co do joty. Wystarczy ogólne wskazanie, np. „z ważnych przyczyn” (uchwała SN z 21 listopada 2006 r., III CZP 92/06). Postanowienie pozwalające wypowiedzieć umowę „bez podania przyczyny” jest jednak nieważne. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów odniósł to wprost do najmu i dzierżawy zawartych na czas oznaczony (uchwała z 21 grudnia 2007 r., III CZP 74/07). Nasz wzór wymienia więc konkretne sytuacje po obu stronach i zostawia miejsce na własną.

Zła gospodarka. Wydzierżawiający może wypowiedzieć dzierżawę bez zachowania terminów, gdy dzierżawca mimo upomnienia korzysta z gruntu w sposób sprzeczny z umową albo zaniedbuje go tak, że grozi mu utrata lub uszkodzenie. Sąd Najwyższy przesądził, że art. 667 § 2 KC stosuje się do dzierżawy (uchwała z 4 września 2009 r., III CZP 62/09).

Forma. Kodeks nie wymaga formy pisemnej wypowiedzenia dzierżawy, ale nasz wzór ją zastrzega, a dowód doręczenia i tak jest potrzebny. Wręcz pismo za potwierdzeniem odbioru albo wyślij je listem poleconym. Gotowe wypowiedzenie znajdziesz w plikach do pobrania na górze strony.

Zaległy czynsz: najpierw wezwanie, potem wypowiedzenie

Wydzierżawiający może wypowiedzieć dzierżawę bez zachowania terminu, gdy dzierżawca zalega z czynszem za co najmniej dwa pełne okresy płatności, a przy czynszu rocznym — ponad trzy miesiące. Najpierw musi go jednak uprzedzić na piśmie i dać mu dodatkowe trzy miesiące na zapłatę (art. 703 KC). Wypowiedzenie bez tego uprzedzenia jest bezskuteczne.

Przykład: czynsz roczny jest płatny do 31 października 2026 r. 1 lutego 2027 r. zwłoka przekracza trzy miesiące. Wydzierżawiający wysyła wezwanie z trzymiesięcznym terminem. Jeśli dzierżawca nie zapłaci do początku maja 2027 r., wydzierżawiający może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Wzór wezwania jest na drugiej stronie pliku z wypowiedzeniem.

Co, jeśli dzierżawca nie odda gruntu?

Po zakończeniu dzierżawy wydzierżawiający nie może odebrać pola na własną rękę, np. zaorać zasiewów dzierżawcy. Dzierżawca jest posiadaczem zależnym i korzysta z ochrony posiadania (art. 344 KC), a zniszczenie zasiewów może oznaczać obowiązek odszkodowania. Drogą jest pozew o wydanie nieruchomości i o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie. Wzór pozwala z góry ustalić jego wysokość, np. 150% czynszu za każdy miesiąc zwłoki.

Nie zwlekaj z roszczeniami. Roszczenia wydzierżawiającego o naprawienie szkód na gruncie oraz roszczenia dzierżawcy o zwrot nakładów przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu gruntu (art. 677 w zw. z art. 694 KC). Dlatego protokół zdawczo-odbiorczy spisuje się w dniu zwrotu, a nie po kilku miesiącach.

Dzierżawa od gminy, od KOWR i pod fotowoltaikę

Grunt gminny. Umowę dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata albo na czas nieoznaczony gmina zawiera w drodze przetargu. Rada gminy może zgodzić się na odstąpienie od przetargu (art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Uchwała rady jest potrzebna także wtedy, gdy po umowie do 3 lat strony zawierają kolejną umowę na tę samą nieruchomość (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym). Gmina ma własne wzory umów, więc nasz przyda się raczej do porównania postanowień.

Grunt Skarbu Państwa (KOWR). KOWR wydzierżawia ziemię w przetargach, często ograniczonych do rolników indywidualnych, którzy powiększają gospodarstwo rodzinne. Czynsz ustala zwykle w dt pszenicy i pobiera za półrocze z dołu. Dotychczasowy dzierżawca może przedłużyć umowę bez przetargu, jeśli zgodzi się na czynsz nie niższy od dotychczasowego. Od 30 kwietnia 2026 r. zakaz sprzedaży ziemi z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa obowiązuje przez 20 lat zamiast 10, czyli do 30 kwietnia 2036 r. Dzierżawa pozostaje więc praktycznie jedynym sposobem, żeby z tej ziemi korzystać.

Farma fotowoltaiczna lub wiatrowa. Takie umowy zawiera się zwykle na 29 lat, tuż poniżej 30-letniego limitu z art. 695 § 1 KC. Czynsz jest wysoki, ale ryzyko także. Przez pierwsze 3–5 lat inwestor załatwia pozwolenia i płaci tylko niską opłatę rezerwacyjną, zwykle 300–1 000 zł/ha rocznie. Grunt pod panelami przestaje być rolny, więc zamiast podatku rolnego pojawia się podatek od nieruchomości: w 2026 r. do 1,45 zł/m², czyli do ok. 14 500 zł/ha. Umowa powinna zobowiązywać inwestora do rozebrania instalacji i rekultywacji gruntu po jej zakończeniu. Czynsz z takiej dzierżawy osoba prywatna rozlicza ryczałtem. Nasz wzór nie jest przeznaczony do takich umów. Projekt inwestora warto dać do sprawdzenia prawnikowi, a samą umowę rozważyć w formie aktu notarialnego. Jeśli przez działkę mają przebiegać kable, dojdzie jeszcze służebność przesyłu.

Najczęstsze błędy w umowach dzierżawy gruntu

• Umowa ustna na kilka lat. Uważa się ją za zawartą na czas nieoznaczony, więc każda strona może ją wypowiedzieć. Nie daje też pierwokupu ani ochrony przy sprzedaży gruntu.
• Umowa na czas oznaczony bez wypadków wypowiedzenia. Żadna ze stron nie zakończy jej przed terminem, chyba że zajdą ustawowe przyczyny wypowiedzenia bez zachowania terminu.
• Wypowiedzenie „bez podania przyczyny” w umowie na czas oznaczony. Takie postanowienie jest nieważne.
• Brak roku dzierżawnego. Nie wiadomo, kiedy upływa termin wypowiedzenia z art. 704 KC, a spór o to, czy dzierżawca może zebrać plony, jest gotowy.
• Brak daty pewnej. Dzierżawca traci ochronę przy sprzedaży gruntu i pierwokup, a trzy lata do pierwokupu zaczynają biec dopiero od daty pewnej.
• Dzierżawa gruntu kupionego w ciągu ostatnich 5 lat bez zgody KOWR. Umowa jest nieważna, chyba że zachodzi wyjątek z art. 2b ust. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
• Podpis tylko jednego z małżonków lub współwłaścicieli. Umowa może być bezskutecznie zawieszona do czasu potwierdzenia przez pozostałych.
• „Dopłaty bierze właściciel”. Taki zapis nie wiąże ARiMR i prowadzi do podwójnych wniosków.
• Zapis, że dzierżawca płaci podatek rolny zamiast właściciela. Wobec gminy podatnikiem pozostaje właściciel. Umowa może przewidzieć tylko zwrot kwoty podatku.
• Wypowiedzenie za zaległy czynsz bez wcześniejszego wezwania z trzymiesięcznym terminem. Jest bezskuteczne.
• Brak protokołu i zdjęć. Spór o zachwaszczone pole, zasypane rowy czy przesunięte kamienie graniczne zamienia się w słowo przeciwko słowu.
• Dalsze korzystanie z pola po upływie umowy bez aneksu. W razie wątpliwości dzierżawa przedłuża się na czas nieoznaczony (art. 674 KC).

Najczęściej zadawane pytania

Czy wzór umowy dzierżawy gruntu jest darmowy?

Tak. Umowę, protokół zdawczo-odbiorczy i wypowiedzenie z wezwaniem do zapłaty pobierzesz bezpłatnie i bez rejestracji, w formacie Word (DOCX) i PDF. Wzór ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w nietypowej sytuacji, np. przy dzierżawie pod farmę fotowoltaiczną.

Czy umowa dzierżawy gruntu musi być u notariusza?

Nie. Wystarczy zwykła umowa pisemna podpisana przez strony. Notariusz przydaje się do poświadczenia daty pewnej (6 zł netto za stronę), do poświadczenia podpisu przed wpisem dzierżawy do księgi wieczystej albo przy dużych, długoletnich umowach sporządzanych w formie aktu notarialnego.

Czy umowę dzierżawy trzeba zgłosić do urzędu?

Zwykłej umowy dzierżawy nigdzie się nie zgłasza. Wyjątki: umowę rencisty KRUS potwierdza wójt, dzierżawca podaje dzierżawione działki we wniosku o płatności do ARiMR, a gdy podatnikiem podatku rolnego staje się dzierżawca, składa on informację podatkową w gminie. Od 2021 r. dzierżawców gruntów prywatnych nie ujawnia się już w ewidencji gruntów i budynków.

Czy dzierżawa na 10 lat jest potrzebna do emerytury z KRUS?

Nie. Od 15 czerwca 2022 r. emerytura rolnicza jest wypłacana w pełnej wysokości, nawet jeśli emeryt ma gospodarstwo i sam je prowadzi. Dzierżawa na co najmniej 10 lat, potwierdzona przez wójta, jest dziś potrzebna tylko rencistom KRUS, którzy chcą zachować pełną rentę.

Komu przysługują dopłaty przy dzierżawie gruntu?

Dzierżawcy. Płatność przysługuje temu, kto 31 maja roku złożenia wniosku posiada grunt na podstawie tytułu prawnego, a gdy grunt ma właściciela i dzierżawcę — posiadaczowi zależnemu, czyli dzierżawcy (art. 23 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR). Umowa nie może tego zmienić.

Kto płaci podatek rolny od dzierżawionego gruntu?

Właściciel. Dzierżawca jest podatnikiem tylko przy dzierżawie gruntów Skarbu Państwa lub gminy oraz przy umowie zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W zwykłej umowie strony mogą ustalić, że dzierżawca zwraca właścicielowi kwotę podatku.

Czy od czynszu dzierżawnego trzeba płacić podatek?

Czynsz z dzierżawy gruntów rolnych na cele rolnicze, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, nie jest opodatkowany PIT. Czynsz z dzierżawy na cele nierolnicze, np. pod plac albo fotowoltaikę, lub z działki, która nie tworzy gospodarstwa rolnego, osoba prywatna rozlicza ryczałtem: 8,5% do 100 000 zł rocznie i 12,5% od nadwyżki.

Jaki jest okres wypowiedzenia umowy dzierżawy gruntu rolnego?

Przy umowie na czas nieoznaczony — rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, chyba że umowa przewiduje inny termin (art. 704 KC). Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w wypadkach wpisanych do umowy. Bez zachowania terminu wydzierżawiający może wypowiedzieć umowę m.in. przy zaległościach w czynszu, po uprzednim wezwaniu z trzymiesięcznym terminem na zapłatę.

Ile wynosi czynsz za dzierżawę 1 ha w 2026 r.?

Według GUS przeciętny czynsz za hektar gruntu ornego w obrocie prywatnym wyniósł w II półroczu 2025 r. 1 771 zł, od ok. 1 250 zł za słabe gleby do ponad 2 100 zł za dobre. W umowach z KOWR średnia w I kwartale 2026 r. to 13 dt pszenicy z hektara, czyli ok. 1 060 zł. Stawki różnią się mocno w zależności od regionu i klasy gruntu.

Czy dzierżawca ma prawo pierwokupu?

Tak, przy sprzedaży nieruchomości rolnej, jeśli umowa jest pisemna, ma datę pewną, była wykonywana co najmniej 3 lata od tej daty, a grunt wejdzie w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy (art. 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego). Dzierżawca ma pierwszeństwo przed KOWR. Pierwokup nie przysługuje, gdy właściciel sprzedaje grunt osobie bliskiej.

Co się dzieje z dzierżawą po śmierci wydzierżawiającego albo dzierżawcy?

Umowa nie wygasa. Prawa i obowiązki z dzierżawy przechodzą co do zasady na spadkobierców (art. 922 KC), chyba że umowa stanowi inaczej, np. że wygasa ze śmiercią dzierżawcy. Nasz wzór pozwala zaznaczyć taką opcję. Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu, wyjaśniamy w artykule o dziedziczeniu ustawowym.

Czy cudzoziemiec może dzierżawić grunt rolny?

Tak. Zezwolenia ministra spraw wewnętrznych wymaga nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, a nie jej dzierżawa. Obowiązują go te same zasady co polskiego dzierżawcę, a pierwokup przysługuje tylko rolnikowi indywidualnemu. Szczegóły w artykule o nabyciu nieruchomości przez cudzoziemca.

Czy można wydzierżawić działkę budowlaną albo część działki?

Tak. Dzierżawa może dotyczyć każdego gruntu, także działki budowlanej czy fragmentu działki, np. pod ogród lub plac. Przy części działki dołącz do umowy mapę z zaznaczonymi granicami. Terminy wypowiedzenia są wtedy krótsze niż przy gruncie rolnym: 6 miesięcy przed upływem roku dzierżawnego, jeśli umowa nie stanowi inaczej. Jeśli chcesz zmienić przeznaczenie gruntu rolnego, przeczytaj poradnik o odrolnieniu działki.

Podstawa prawna i źródła

• Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795):
• art. 693–709 (dzierżawa),
• art. 660, 664, 667, 673, 674, 676–679 (najem, stosowany odpowiednio przez art. 694),
• art. 48 (części składowe gruntu), art. 81 (data pewna), art. 598 (pierwokup), art. 922 (dziedziczenie).
• Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 941): art. 1a, 2b, 3, 5, 6 i 9.
• Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1770): art. 6, 7, 28 i 38.
• Ustawa o podatku rolnym (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1344): art. 3; komunikat Prezesa GUS z 20 października 2025 r. o cenie żyta na 2026 r. (M.P. 2025 poz. 1085).
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych: art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 6; ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym: art. 12 ust. 1 pkt 4.
• Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1741): art. 22–24.
• Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1066): art. 16, 17 i 31.
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy: art. 37 (zgoda małżonka).
• Ustawa o gospodarce nieruchomościami: art. 37 ust. 4; ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa: art. 39 i 39a.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1566): § 2 ust. 3 pkt 7, § 3, § 12 i § 13.
• Kodeks postępowania cywilnego: art. 1002 (dzierżawa a licytacja komornicza).
• Orzecznictwo:
• uchwała 7 sędziów SN z 21.12.2007 r., III CZP 74/07 (wypowiedzenie umowy najmu i dzierżawy na czas oznaczony),
• uchwała SN z 21.11.2006 r., III CZP 92/06 (wypowiedzenie z „ważnych przyczyn”),
• uchwała SN z 4.09.2009 r., III CZP 62/09 (art. 667 § 2 KC a dzierżawa),
• wyrok SN z 15.07.2010 r., IV CSK 33/10 (względny charakter art. 703 i 704 KC),
• uchwała SN z 16.09.2010 r., III CZP 50/10 (art. 678 KC a księga wieczysta).
• Dane o czynszach: KOWR — dzierżawa gruntów ZWRSP i czynsz dzierżawny; dane GUS za „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym” (17.03.2026); obwieszczenie Prezesa GUS z 17.07.2026 r. o cenie pszenicy (M.P. 2026 poz. 717).
• KRUS: zaprzestanie działalności rolniczej a renta; ARiMR: załączniki do wniosku o płatności na 2026 r..

Potrzebujesz notariusza do poświadczenia daty lub podpisów pod umową dzierżawy? Poświadczenie wykona każda kancelaria, więc wybierz notariusza w swojej okolicy i zapytaj o koszt.