Czy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe? Kiedy musisz je mieć, kto jest zwolniony i co grozi za brak
Świadectwo energetyczne jest obowiązkowe przy sprzedaży i najmie mieszkania lub domu. Sprawdź wyjątki, koszt, ważność i karę za brak w 2026 r.
W tym artykule
- Świadectwo energetyczne w skrócie
- Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej
- Kiedy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe
- Kiedy świadectwo energetyczne nie jest wymagane
- Świadectwo energetyczne przy sprzedaży mieszkania lub domu
- Świadectwo energetyczne przy wynajmie mieszkania
- Co grozi za brak świadectwa energetycznego
- Ile kosztuje świadectwo energetyczne i jak je zamówić
- Jak długo ważne jest świadectwo energetyczne
- Klasy energetyczne A–G: co zmienia unijna dyrektywa
- Mity o świadectwie energetycznym
- Najczęściej zadawane pytania o świadectwo energetyczne
- Podstawa prawna
Świadectwo energetyczne w skrócie
Tak, ale tylko w trzech sytuacjach: gdy sprzedajesz mieszkanie, dom lub lokal, gdy je wynajmujesz i gdy kończysz budowę nowego budynku. Jeśli w nim mieszkasz i nie planujesz sprzedaży ani najmu, świadectwa charakterystyki energetycznej mieć nie musisz. Od 28 kwietnia 2023 r. kupujący i najemca nie mogą się go zrzec, a za nieprzekazanie świadectwa grozi grzywna do 5 000 zł.
- Sprzedaż. Świadectwo przekazujesz kupującemu przy akcie notarialnym, a notariusz odnotowuje to w akcie. Dotyczy to także sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i mieszkań od dewelopera.
- Najem. Najemca dostaje kopię albo wydruk świadectwa przy podpisaniu umowy, również przy najmie krótkoterminowym.
- Nowy budynek. Inwestor dołącza świadectwo do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Nie musi tego robić przy domu do 70 m² powierzchni zabudowy budowanym na własne potrzeby.
- Bez świadectwa: darowizna, spadek, podział majątku, zniesienie współwłasności i użyczenie. Tak wynika z wyjaśnień Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
- Budynki zwolnione: m.in. zabytki wpisane do rejestru albo ewidencji zabytków, wolnostojące budynki poniżej 50 m² powierzchni użytkowej i domy letniskowe używane najwyżej 4 miesiące w roku. Świadectwa nie sporządza się też dla działki bez budynku ani dla miejsca postojowego w hali garażowej.
- Brak świadectwa nie unieważnia umowy i nie blokuje aktu notarialnego. Notariusz pouczy jednak sprzedającego o grzywnie, którą w razie wniosku wymierza sąd: od 20 do 5 000 zł.
- Koszt i ważność. Świadectwo mieszkania kosztuje zwykle 250–600 zł, domu 500–1 300 zł. Jest ważne 10 lat, chyba że wcześniej wymienisz okna, źródło ciepła albo docieplisz budynek.
- Klasy A–G. Unijna dyrektywa wprowadza literowe klasy energetyczne, ale Polska jeszcze jej nie wdrożyła. Obecne świadectwa pozostają ważne.
Poniżej wyjaśniamy każdą z tych zasad: kiedy dokładnie trzeba przekazać świadectwo, co z darowizną i najmem pokoju, jak przebiega to u notariusza, ile kosztuje świadectwo i jak je czytać. Informacje prawne opieramy na tekście ustawy o charakterystyce energetycznej budynków i na wyjaśnieniach Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które podajemy przy tekście i w sekcji „Podstawa prawna”. Stan prawny na 22 września 2026 r.
Sprzedajesz mieszkanie albo dom w Warszawie? Wybierz kancelarię notarialną w Warszawie po opiniach klientów i poproś kilka kancelarii o wycenę aktu sprzedaży.
Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej
Świadectwo charakterystyki energetycznej, potocznie świadectwo energetyczne albo certyfikat energetyczny, pokazuje, ile energii potrzebuje budynek lub lokal na ogrzewanie, wentylację, ciepłą wodę i chłodzenie, jeśli je ma. To wartości obliczeniowe, a nie odczyt z rachunków. Dwie rodziny w identycznych mieszkaniach mogą płacić zupełnie inne kwoty, a świadectwo pokaże dla obu mieszkań to samo. Dzięki temu da się porównać lokale niezależnie od tego, kto w nich mieszka i jak grzeje.
Świadectwo zawiera (art. 10 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków):
- dane budynku lub lokalu: adres, rok budowy, powierzchnię, rodzaj ogrzewania i przygotowania ciepłej wody,
- wskaźniki zapotrzebowania na energię, opisane w tabeli poniżej,
- zalecenia, czyli prace, które poprawią charakterystykę energetyczną, np. docieplenie ścian, wymianę okien albo źródła ciepła,
- oświadczenie osoby, która je sporządziła, że dokument wygenerowano z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków.
Każde świadectwo sporządza się w tym rejestrze i dostaje w nim numer (art. 4 ust. 3). Możesz je dostać na papierze, z numerem i podpisem osoby uprawnionej, albo elektronicznie, z numerem i podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym (art. 5).
Co oznaczają wskaźniki EU, EK i EP
| Wskaźnik | Co pokazuje | Jak go czytać |
|---|---|---|
| EU, energia użytkowa | Ile ciepła potrzebuje sam budynek. Zależy od ocieplenia, okien i szczelności | Im niższy, tym lepiej budynek trzyma ciepło |
| EK, energia końcowa | Ile energii trzeba dostarczyć, z uwzględnieniem strat w instalacji grzewczej | Najlepiej oddaje, ile energii faktycznie kupisz |
| EP, nieodnawialna energia pierwotna | Energię końcową przeliczoną według rodzaju paliwa: węgiel, gaz, prąd z sieci, ciepło systemowe, odnawialne źródła | Główny wskaźnik świadectwa. Wymagania dla nowych budynków odnoszą się właśnie do niego |
| Udział OZE | Jaka część energii końcowej pochodzi ze źródeł odnawialnych, np. z fotowoltaiki albo pompy ciepła | Im wyższy, tym lepiej |
| Emisja CO₂ | Ile dwutlenku węgla przypada na metr kwadratowy w ciągu roku | Im niższa, tym lepiej |
Wszystkie wskaźniki energii podaje się w kWh na metr kwadratowy rocznie. Dla porównania: w budynkach projektowanych od 2021 r. wskaźnik EP na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę nie może przekraczać 70 kWh/(m²·rok) w domu jednorodzinnym i 65 kWh/(m²·rok) w budynku wielorodzinnym. Starsze, nieocieplone budynki mają często wynik kilkukrotnie wyższy. Duże znaczenie ma źródło ciepła. Ten sam dom ogrzewany starym kotłem węglowym dostanie znacznie wyższy EP niż ogrzewany pompą ciepła.
Świadectwo to nie audyt energetyczny. Audyt sporządza się przed termomodernizacją, np. do premii termomodernizacyjnej. Zawiera warianty prac z kosztami i okresem zwrotu. Świadectwo tylko opisuje obecny stan i daje ogólne zalecenia.
Kiedy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe
Przepisy nie nakazują „posiadania” świadectwa. Obowiązek powstaje dopiero wtedy, gdy nieruchomość jest sprzedawana, wynajmowana albo oddawana do użytkowania po budowie (art. 3 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy oraz Prawo budowlane). Ministerstwo Rozwoju i Technologii ujęło to tak: „Świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest i nie będzie wymagane, kiedy wykorzystujemy istniejący budynek (lub lokal) na własny użytek i nie zamierzamy go sprzedawać lub wynajmować”.
| Sytuacja | Czy świadectwo jest obowiązkowe | Co, komu i kiedy przekazujesz |
|---|---|---|
| Sprzedaż mieszkania, domu albo lokalu użytkowego | Tak | Świadectwo kupującemu przy podpisaniu aktu notarialnego |
| Sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu | Tak | Świadectwo kupującemu przy podpisaniu aktu notarialnego |
| Zakup mieszkania od dewelopera | Tak, obowiązek ma deweloper | Świadectwo tego lokalu przy umowie przenoszącej własność |
| Najem mieszkania, domu lub lokalu, także najem okazjonalny i instytucjonalny | Tak | Kopię albo wydruk świadectwa najemcy przy zawarciu umowy |
| Najem krótkoterminowy, np. przez Airbnb albo Booking | Tak, bez względu na długość najmu | Jak przy zwykłym najmie. Wyjątek: budynek mieszkalny używany najwyżej 4 miesiące w roku |
| Najem pojedynczego pokoju | Sporne, wyjaśniamy to niżej | Najbezpieczniej kopia świadectwa całego mieszkania |
| Zakończenie budowy nowego budynku | Tak | Inwestor dołącza świadectwo do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wniosku o pozwolenie na użytkowanie |
| Mieszkasz we własnym mieszkaniu lub domu | Nie | Nic |
Osobne zasady dotyczą dużych budynków publicznych. Świadectwo musi mieć budynek, w którym sądy, prokuratura lub urzędy zajmują ponad 250 m² i obsługują interesantów. Jego kopię trzeba wywiesić w widocznym miejscu (art. 3 ust. 2–3). Budynek usługowy powyżej 500 m², np. galeria handlowa czy dworzec, wywiesza kopię, jeśli świadectwo sporządzono (art. 12).
Świadectwo energetyczne dla domu
Przy sprzedaży i najmie domu obowiązują te same zasady co przy mieszkaniu. Zwolnione są tylko budynki wymienione w ustawie, np. wolnostojący dom o powierzchni użytkowej poniżej 50 m² albo dom letniskowy używany najwyżej 4 miesiące w roku (szczegóły niżej).
Nie myl dwóch progów powierzchni. Dom do 70 m² powierzchni zabudowy, budowany na własne potrzeby mieszkaniowe (art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego), nie wymaga świadectwa przy zakończeniu budowy. Gdy jednak zechcesz go sprzedać albo wynająć, świadectwo będzie potrzebne, co ministerstwo potwierdza w swoich wyjaśnieniach. Całkowicie zwolniony jest dopiero wolnostojący budynek poniżej 50 m² powierzchni użytkowej.
Kiedy świadectwo energetyczne nie jest wymagane
Darowizna, spadek i inne sposoby przekazania nieruchomości
Ustawa każe zapewnić świadectwo dla budynku lub lokalu „zbywanego na podstawie umowy sprzedaży” albo wynajmowanego (art. 3 ust. 1). Art. 11 mówi wprawdzie szerzej o „umowie zbycia”, ale według ministerstwa słowo „zbycie” trzeba czytać w kontekście art. 3, czyli jako sprzedaż. W efekcie świadectwa nie musisz przekazywać przy:
- darowiźnie, np. mieszkania dla dziecka albo wnuka,
- dziedziczeniu i dziale spadku,
- podziale majątku po rozwodzie albo w trakcie małżeństwa,
- zniesieniu współwłasności,
- przeniesieniu przez spółdzielnię własności lokalu na rzecz członka, czyli zamianie spółdzielczego prawa na odrębną własność. Ministerstwo wprost uznało, że to nie jest sprzedaż,
- użyczeniu, czyli oddaniu mieszkania do bezpłatnego używania, np. dorosłemu dziecku.
Wyjaśnienia ministerstwa nie są wiążącą wykładnią prawa. Jeśli masz ważne świadectwo, i tak przekaż je obdarowanemu albo spadkobiercy. Przyda mu się, gdy zechce mieszkanie wynająć albo sprzedać. O samej darowiźnie piszemy w artykule o darowiźnie mieszkania.
Budynki zwolnione z obowiązku
Art. 3 ust. 4 ustawy zwalnia z obowiązku sześć rodzajów budynków:
- Zabytki. Chodzi o budynki objęte jakąkolwiek formą ochrony zabytków, np. wpisane do rejestru zabytków, a także ujęte w wojewódzkiej lub gminnej ewidencji zabytków. Nie wystarczy, że budynek stoi w strefie ochrony konserwatorskiej albo w historycznym układzie urbanistycznym wpisanym do rejestru. Tak wyjaśnia to ministerstwo. Zwolnienie dotyczy budynku, a przepisy nie mówią wprost, czy obejmuje też poszczególne lokale. Przed sprzedażą mieszkania w zabytkowej kamienicy zapytaj o to notariusza. Czy budynek jest w ewidencji, sprawdzisz w urzędzie gminy, a w Warszawie u Stołecznego Konserwatora Zabytków.
- Miejsca kultu religijnego, np. kościoły, cerkwie, synagogi i meczety.
- Budynki przemysłowe i gospodarcze bez instalacji zużywających energię, poza wbudowanym oświetleniem, np. nieogrzewany magazyn albo budynek gospodarczy na działce.
- Budynki mieszkalne używane najwyżej 4 miesiące w roku, czyli np. domki letniskowe i rekreacyjne.
- Wolnostojące budynki o powierzchni użytkowej poniżej 50 m².
- Budynki w gospodarstwach rolnych, w których wskaźnik EP nie przekracza 50 kWh/(m²·rok).
Nieruchomości, dla których świadectwa się nie sporządza
- Działka bez budynku. Świadectwo dotyczy tylko budynków i ich części. Przy zakupie gruntu go nie potrzebujesz. Na co zwrócić uwagę, piszemy w artykule o akcie notarialnym działki.
- Miejsce postojowe w hali garażowej, wyznaczone liniami na posadzce. Według ministerstwa nie jest częścią budynku w rozumieniu ustawy. Przy zamkniętych, ogrzewanych boksach garażowych ocena zależy od konkretnego budynku.
- Budynek bez instalacji ogrzewania ani chłodzenia, np. dom w stanie surowym bez instalacji grzewczej. Bez takiej instalacji nie da się policzyć wskaźników, więc świadectwa się nie sporządza.
Świadectwo energetyczne przy sprzedaży mieszkania lub domu
Obowiązek ma sprzedający. Jeśli nieruchomość ma kilku właścicieli, dotyczy to wszystkich. Świadectwo musisz przekazać kupującemu przy podpisaniu aktu notarialnego (art. 11 ust. 1 pkt 1). Przy umowie przedwstępnej przepisy go nie wymagają. Warto jednak już w niej zapisać, że sprzedający przekaże świadectwo przy umowie przyrzeczonej.
Co robi notariusz. Odnotowuje w akcie, że kupujący otrzymał świadectwo. Jeśli sprzedający go nie przekazał, notariusz poucza go o grzywnie za niewykonanie obowiązku (art. 11 ust. 6). Akt można jednak podpisać, a umowa jest ważna. Notariusz nie sprawdza, czy wskaźniki w świadectwie są poprawne. Numer świadectwa możesz sam zweryfikować w rejestrze, jak opisujemy niżej.
Kupujący nie może zrezygnować ze świadectwa (art. 11 ust. 4). Do 27 kwietnia 2023 r. w aktach często pojawiało się oświadczenie, że kupujący zwalnia sprzedającego z tego obowiązku. Dziś takie oświadczenie nie ma znaczenia.
Oryginał czy plik. Świadectwo papierowe przekazujesz w oryginale. Elektroniczne przekazujesz jako plik z podpisem elektronicznym, np. mailem albo na nośniku. Najprościej prześlij go kupującemu i kancelarii przed podpisaniem aktu.
Mieszkanie w bloku. Świadectwo lokalu można sporządzić na podstawie świadectwa całego budynku, a gdy go nie ma, na podstawie dokumentacji technicznej budynku (art. 9 ust. 1). Wspólnota, spółdzielnia albo zarządca muszą bezpłatnie przekazać Ci kopię świadectwa budynku albo dokumentację w ciągu 14 dni od złożenia wniosku (art. 9 ust. 2). Świadectwo przekazane kupującemu musi dotyczyć sprzedawanego lokalu, a nie całego budynku (art. 11 ust. 5).
Mieszkanie od dewelopera. Umowa deweloperska nie przenosi własności, więc przy niej świadectwo nie jest wymagane. Deweloper przekazuje je przy umowie przenoszącej własność i musi to być świadectwo Twojego lokalu. Więcej o tym etapie piszemy w artykule o umowie deweloperskiej.
Ogłoszenie o sprzedaży. Jeśli masz już świadectwo, w ogłoszeniu trzeba podać wskaźniki EU, EK i EP, udział odnawialnych źródeł energii i emisję CO₂ (art. 13). Dotyczy to także pośrednika, który ogłasza nieruchomość na Twoje zlecenie. Ustawa nie przewiduje za to kary, ale kupujący coraz częściej pytają o te dane.
Świadectwo to jeden z dokumentów, które przygotowujesz do aktu. Pełną listę znajdziesz w artykułach dokumenty do notariusza, akt notarialny mieszkania i akt notarialny domu.
Świadectwo energetyczne przy wynajmie mieszkania
Wynajmujący przekazuje najemcy kopię świadectwa papierowego albo wydruk świadectwa elektronicznego przy zawarciu umowy najmu (art. 11 ust. 1 pkt 2). Obowiązek ma właściciel, a także osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, jeśli to ona wynajmuje mieszkanie. Najemca nie może się z tego prawa zrzec.
- Długość najmu nie ma znaczenia. Ministerstwo wyjaśnia, że obowiązek dotyczy każdej umowy najmu, również krótkoterminowego. Jedyny wyjątek to budynek mieszkalny używany najwyżej 4 miesiące w roku.
- Najem okazjonalny i instytucjonalny podlegają tym samym zasadom. Przy najmie okazjonalnym najemca dodatkowo składa u notariusza oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Jak to przebiega, opisujemy w artykule o najmie okazjonalnym.
- Jedno świadectwo wystarczy na 10 lat. Każdy kolejny najemca dostaje kopię albo wydruk tego samego dokumentu, dopóki jest ważny.
- Wpis w umowie. Ustawa go nie wymaga, ale ministerstwo radzi, żeby to zrobić. Dopisz do umowy zdanie: „Najemca potwierdza otrzymanie kopii świadectwa charakterystyki energetycznej nr …”. Możesz też wymienić świadectwo wśród dokumentów w protokole zdawczo-odbiorczym. W razie sporu udowodnisz, że obowiązek wykonałeś.
- Użyczenie to nie najem. Jeśli oddajesz mieszkanie komuś za darmo, np. dziecku na czas studiów, świadectwo nie jest wymagane.
Wynajem pokoju a świadectwo energetyczne
To najbardziej sporna kwestia. Ustawa definiuje część budynku jako zespół pomieszczeń przeznaczonych do odrębnego użytkowania, np. lokal mieszkalny albo użytkowy (art. 2 pkt 2). Pojedynczy pokój w mieszkaniu tej definicji nie spełnia. Dlatego część ekspertów uważa, że przy najmie pokoju świadectwo w ogóle nie jest wymagane. Inni, w tym część firm sporządzających świadectwa, twierdzą, że trzeba zamówić osobne świadectwo dla każdego pokoju, bo art. 11 ust. 5 każe przekazać świadectwo dotyczące przedmiotu umowy. Ministerstwo w opublikowanych wyjaśnieniach tego przypadku nie omawia.
Rozsądne wyjście: miej świadectwo całego mieszkania i przekaż najemcy pokoju jego kopię za potwierdzeniem odbioru. Kosztuje to kilkaset złotych raz na 10 lat i wystarczy dla wszystkich kolejnych najemców. Gotową umowę znajdziesz we wzorze umowy najmu pokoju.
Przychody z najmu trzeba też opodatkować. Zasady opisujemy w artykule o podatku od wynajmu mieszkania.
Co grozi za brak świadectwa energetycznego
Nieprzekazanie świadectwa kupującemu albo najemcy to wykroczenie zagrożone grzywną (art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy). Ustawa nie podaje kwoty, więc stosuje się ogólną zasadę Kodeksu wykroczeń: od 20 do 5 000 zł (art. 24 § 1 k.w.). Grzywnę wymierza sąd rejonowy w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (art. 42 ustawy). Ministerstwo wyjaśnia, że kary będzie nakładał sąd na wniosek osoby, która świadectwa nie otrzymała. W praktyce kupujący albo najemca może zawiadomić o wykroczeniu policję.
Tej samej karze podlega osoba, która działa w imieniu sprzedającego albo wynajmującego, np. członek zarządu spółki deweloperskiej (art. 41 ust. 2).
Warto wiedzieć:
- Brak świadectwa nie powoduje nieważności umowy sprzedaży ani najmu.
- Notariusz nie odmówi podpisania aktu z tego powodu. Pouczy tylko sprzedającego o grzywnie.
- Grzywna grozi też za fałszywe świadectwo. Karze podlega ten, kto sporządza świadectwo bez uprawnień albo przekazuje jako świadectwo dokument wygenerowany poza centralnym rejestrem (art. 41 ust. 1 pkt 1–2).
Ile kosztuje świadectwo energetyczne i jak je zamówić
Ceny nie są urzędowo ustalone. Poniżej orientacyjne kwoty z cenników osób sporządzających świadectwa w 2026 r.:
| Nieruchomość | Orientacyjny koszt | Czas oczekiwania |
|---|---|---|
| Mieszkanie w bloku | 250–600 zł, w usługach online od ok. 150 zł | zwykle 1–5 dni roboczych |
| Dom jednorodzinny | 500–1 300 zł, w usługach online od ok. 400 zł | zwykle 3–7 dni roboczych |
| Lokal użytkowy, cały budynek wielorodzinny | wycena indywidualna | zależnie od wielkości |
Na cenę wpływają powierzchnia, liczba i rodzaj instalacji, dostępność dokumentacji i to, czy potrzebny jest dojazd na oględziny. Świadectwo zamawia i opłaca ten, kto ma obowiązek je przekazać, czyli sprzedający albo wynajmujący. Strony mogą się umówić, że koszt poniesie druga strona, ale obowiązek przekazania świadectwa i ryzyko grzywny zostają przy sprzedającym albo wynajmującym.
Jak zamówić świadectwo krok po kroku
- Znajdź osobę uprawnioną. Świadectwo może sporządzić tylko osoba wpisana do wykazu prowadzonego przez ministra (art. 16a). Sprawdzisz ją w wykazie osób uprawnionych do sporządzania świadectw po nazwisku albo numerze. Nie możesz sporządzić świadectwa dla własnego mieszkania, nawet jeśli masz uprawnienia (art. 16).
- Przygotuj dane. Adres i numer księgi wieczystej, powierzchnię użytkową, rok budowy, rzut lokalu lub projekt domu, rodzaj ogrzewania i przygotowania ciepłej wody, informacje o oknach, ociepleniu i wentylacji, zdjęcia grzejników, pieca i liczników. Przy mieszkaniu w bloku poproś zarządcę o kopię świadectwa budynku albo dokumentację techniczną.
- Oględziny albo formularz online. Przy domu i nietypowym lokalu osoba uprawniona zwykle przyjeżdża na miejsce. Przy typowym mieszkaniu wiele firm pracuje na podstawie ankiety, zdjęć i dokumentów.
- Odbierz świadectwo. Dostaniesz je na papierze albo jako plik z podpisem elektronicznym. Sprawdź adres, powierzchnię i rodzaj ogrzewania oraz to, czy dokument ma numer z centralnego rejestru.
Czy świadectwo online jest ważne? Tak, jeśli sporządziła je osoba z wykazu i ma numer z centralnego rejestru. Przepisy nie wymagają wprost oględzin. Uważaj jednak na najtańsze oferty oparte wyłącznie na kilku pytaniach. Jeśli dane się nie zgadzają, np. podasz stare okna jako nowe, wskaźniki będą błędne, a świadectwo może nie odpowiadać stanowi lokalu.
Jak długo ważne jest świadectwo energetyczne
Świadectwo jest ważne 10 lat od dnia sporządzenia (art. 14 ust. 1). Traci ważność wcześniej, jeśli po robotach budowlanych albo instalacyjnych zmieniła się charakterystyka energetyczna budynku lub lokalu (art. 14 ust. 2). Ministerstwo podaje przykłady: wymiana okien, wymiana źródła ciepła, docieplenie budynku. Nowe świadectwo musisz jednak zamówić dopiero wtedy, gdy znowu sprzedajesz albo wynajmujesz nieruchomość.
- Świadectwa sprzed 28 kwietnia 2023 r. zachowują ważność przez okres, na jaki je sporządzono (art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej z 7 października 2022 r.).
- Świadectwo dotyczy nieruchomości, nie właściciela. Jeśli kupiłeś mieszkanie ze świadectwem, możesz go użyć przy późniejszym najmie albo sprzedaży, dopóki jest ważne i nic w lokalu nie zmieniło jego charakterystyki.
- Ważność sprawdzisz w rejestrze. W publicznym wykazie świadectw charakterystyki energetycznej wyszukasz świadectwo po numerze albo adresie i zobaczysz jego status, datę ważności i wskaźniki. Kupujący może tak sprawdzić świadectwo przed aktem, a także porównać wyniki innych mieszkań w tym samym budynku. Samego dokumentu z rejestru nie pobierzesz. Jeśli go zgubisz, zwróć się do osoby, która go sporządziła.
Klasy energetyczne A–G: co zmienia unijna dyrektywa
W 2024 r. Unia Europejska przyjęła nową dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (dyrektywa (UE) 2024/1275). Wprowadza ona na świadectwach literowe klasy od A do G, podobne do etykiet na sprzęcie AGD. Klasa A oznacza budynek zeroemisyjny, a G budynki o najgorszej charakterystyce energetycznej w danym kraju. Państwa miały wdrożyć dyrektywę do 29 maja 2026 r.
Polska jeszcze tego nie zrobiła. Według stanu na wrzesień 2026 r. ministerstwo wciąż zabiega o wpis nowelizacji ustawy o charakterystyce energetycznej budynków do wykazu prac legislacyjnych rządu. Nie ma też rozporządzenia, które określałoby progi poszczególnych klas. W praktyce oznacza to, że:
- obowiązują obecne przepisy, a świadectwo sporządzone dziś nie zawiera litery klasy, tylko wskaźniki EU, EK i EP,
- wydane świadectwa pozostają ważne przez 10 lat,
- oferty „nowego świadectwa z klasą A–G” nie mają dziś podstawy prawnej,
- jeśli sprzedajesz albo wynajmujesz teraz, nie czekaj na zmiany, bo obowiązek przekazania świadectwa już obowiązuje.
Wbrew obiegowym opiniom dyrektywa nie zakazuje sprzedaży ani wynajmu mieszkań i domów o słabej klasie energetycznej. Zobowiązuje państwa do stopniowego obniżania średniego zużycia energii w budynkach mieszkalnych i do wspierania renowacji tych, które zużywają jej najwięcej.
Mity o świadectwie energetycznym
| Mit | Jak jest naprawdę |
|---|---|
| Każdy właściciel mieszkania musi mieć świadectwo | Nie. Świadectwo jest potrzebne dopiero przy sprzedaży, najmie i zakończeniu budowy |
| Bez świadectwa notariusz nie podpisze aktu | Podpisze. Pouczy tylko sprzedającego o grzywnie |
| Kupujący może zwolnić sprzedającego z obowiązku | Od 28 kwietnia 2023 r. nie może (art. 11 ust. 4) |
| Świadectwo trzeba przekazać przy darowiźnie | Według ministerstwa nie. Obowiązek dotyczy sprzedaży i najmu |
| Kamienica w strefie konserwatorskiej jest zwolniona | Nie. Zwolnione są budynki wpisane do rejestru albo ewidencji zabytków |
| Od maja 2026 r. obowiązują klasy A–G | Nie w Polsce. Dyrektywa nie została jeszcze wdrożona |
| Świadectwo mogę sporządzić sam | Nie. Nawet osoba uprawniona nie sporządzi go dla własnej nieruchomości (art. 16) |
| Przy zmianie właściciela trzeba zamówić nowe świadectwo | Nie. Świadectwo dotyczy nieruchomości i jest ważne 10 lat |
Najczęściej zadawane pytania o świadectwo energetyczne
Czy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe przy sprzedaży mieszkania?
Tak. Sprzedający musi przekazać kupującemu świadectwo przy podpisaniu aktu notarialnego, a kupujący nie może się go zrzec. Wyjątkiem są budynki zwolnione, np. wpisane do rejestru albo ewidencji zabytków.
Czy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe przy wynajmie mieszkania?
Tak. Najemca dostaje kopię albo wydruk świadectwa przy podpisaniu umowy, bez względu na to, czy najem jest długoterminowy, okazjonalny czy krótkoterminowy.
Czy przy darowiźnie mieszkania potrzebne jest świadectwo energetyczne?
Według wyjaśnień Ministerstwa Rozwoju i Technologii nie. Obowiązek dotyczy sprzedaży i najmu. To samo dotyczy spadku, podziału majątku i zniesienia współwłasności.
Czy notariusz może odmówić sporządzenia aktu bez świadectwa?
Nie z tego powodu. Notariusz pouczy sprzedającego o grzywnie za nieprzekazanie świadectwa, a umowa będzie ważna.
Jaka jest kara za brak świadectwa energetycznego?
Grzywna od 20 do 5 000 zł. Wymierza ją sąd w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, np. po zawiadomieniu złożonym przez kupującego albo najemcę.
Ile kosztuje świadectwo energetyczne mieszkania?
Zwykle 250–600 zł, a w usługach online od ok. 150 zł. Świadectwo domu kosztuje zwykle 500–1 300 zł. Ceny nie są regulowane.
Jak długo jest ważne świadectwo energetyczne?
10 lat od sporządzenia. Wcześniej traci ważność, jeśli np. wymienisz okna, źródło ciepła albo docieplisz budynek.
Czy przy wynajmie pokoju trzeba mieć świadectwo energetyczne?
Przepisy nie rozstrzygają tego jednoznacznie, bo pojedynczy pokój nie jest częścią budynku w rozumieniu ustawy. Najbezpieczniej przekazać najemcy kopię świadectwa całego mieszkania za potwierdzeniem odbioru.
Czy działka albo garaż potrzebują świadectwa energetycznego?
Działka bez budynku nie. Miejsce postojowe w hali garażowej według ministerstwa też nie. Wolnostojący garaż poniżej 50 m² powierzchni użytkowej jest zwolniony z obowiązku.
Czy świadectwo energetyczne jest potrzebne do kredytu hipotecznego?
Ustawa tego nie wymaga. Niektóre banki oferują jednak tzw. zielony kredyt hipoteczny z niższą marżą, jeśli świadectwo potwierdza niskie zapotrzebowanie na energię.
Jak sprawdzić, czy świadectwo energetyczne jest prawdziwe?
Wyszukaj je po numerze albo adresie w publicznym wykazie świadectw w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków. Sprawdź też w wykazie osób uprawnionych, czy osoba, która je podpisała, ma uprawnienia.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 101): art. 2 pkt 2 (część budynku), art. 3 (kiedy sporządza się świadectwo i budynki zwolnione), art. 4–5 (centralny rejestr, forma świadectwa), art. 9 (świadectwo lokalu na podstawie świadectwa budynku), art. 10 (treść świadectwa), art. 11 (przekazanie przy sprzedaży i najmie, rola notariusza), art. 12–13 (wywieszanie świadectwa, ogłoszenia), art. 14 (ważność), art. 16–16a (kto sporządza świadectwo), art. 41–42 (przepisy karne).
- Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2022 poz. 2206), w życie od 28 kwietnia 2023 r.: art. 4 ust. 1 (ważność wcześniejszych świadectw).
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane: art. 29 ust. 1 pkt 1a (domy do 70 m² powierzchni zabudowy), art. 57 ust. 1 (dokumenty do zawiadomienia o zakończeniu budowy i wniosku o pozwolenie na użytkowanie).
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376 ze zm.).
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń: art. 24 § 1 (wysokość grzywny).
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (klasy energetyczne A–G, termin wdrożenia 29 maja 2026 r.).
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii: Świadectwa charakterystyki energetycznej, w tym dokument „Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi” (wyjaśnienia dotyczące darowizny, najmu krótkoterminowego, zabytków, miejsc postojowych i nowych budynków).
Masz już świadectwo i chcesz podpisać akt sprzedaży w Warszawie? Zapytaj o termin i koszt kilka kancelarii, np. notariuszy we Włochach lub kancelarie notarialne na Białołęce, i wybierz ofertę, która Ci odpowiada.
Nota prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Choć dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane informacje były aktualne i rzetelne, nie możemy zagwarantować ich kompletności i dokładności.
Przepisy prawa i stawki mogą ulec zmianie, dlatego zawsze zalecamy konsultację z notariuszem lub radcą prawnym w celu uzyskania aktualnych informacji dostosowanych do indywidualnej sytuacji.
Znajdź notariusza w Warszawie
Porównaj kancelarie notarialne według dzielnicy i opinii klientów. Zapytanie o koszt jest bezpłatne.