Czy można wymeldować byłego najemcę? Kiedy urząd zrobi to bez jego zgody i jak złożyć wniosek
Tak, bez jego zgody. Jak wymeldować byłego najemcę w 2026 r.: wniosek do urzędu, dowody, opłata 10 zł, czas i co zrobić, gdy najemca nadal mieszka w lokalu.
W tym artykule
- Wymeldowanie byłego najemcy w skrócie
- Zameldowanie najemcy a prawo do mieszkania
- Kiedy urząd wymelduje byłego najemcę bez jego zgody
- Zanim złożysz wniosek: sprawdź meldunek i poproś najemcę o wymeldowanie
- Jak wymeldować byłego najemcę krok po kroku
- Były najemca nie odbiera pism albo nie znasz jego adresu
- Najemca nadal mieszka w lokalu: najpierw eksmisja
- Wymeldowanie najemcy cudzoziemca
- Co grozi, jeśli były najemca pozostanie zameldowany
- Jak uniknąć problemu przy kolejnym najmie
- Najczęstsze błędy właścicieli
- Najczęściej zadawane pytania
- Podstawa prawna i źródła
Wymeldowanie byłego najemcy w skrócie
Tak, i nie potrzebujesz do tego jego zgody. Jeśli najemca wyprowadził się na stałe i sam się nie wymeldował, jako właściciel składasz wniosek w urzędzie gminy, w której leży mieszkanie. Urząd sprawdza, czy najemca naprawdę i dobrowolnie opuścił lokal, i wydaje decyzję o jego wymeldowaniu (art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Opłata wynosi 10 zł, a sprawa powinna się zakończyć w ciągu jednego, najwyżej dwóch miesięcy.
- Kiedy się uda. Najemca oddał klucze, zabrał rzeczy i mieszka gdzie indziej, a w rejestrze nadal widnieje Twój adres.
- Kiedy się nie uda. Najemca wciąż mieszka w lokalu, nawet po wygaśnięciu umowy. Wtedy najpierw trzeba odzyskać mieszkanie w drodze eksmisji, a po eksmisji przeprowadzonej przez komornika urząd wymelduje byłego najemcę bez przeszkód. Wniosek się nie uda także wtedy, gdy najemca wyprowadził się pod presją, np. po wymianie zamków albo odcięciu prądu.
- Gdzie złożyć wniosek. W urzędzie gminy właściwym dla położenia mieszkania. W Warszawie jest to delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w dzielnicy, w której leży lokal.
- Ile to kosztuje. 10 zł opłaty skarbowej za decyzję, osobno za każdą wymeldowywaną osobę. Pełnomocnictwo kosztuje 17 zł, chyba że udzielasz go najbliższej rodzinie. Odwołanie jest bezpłatne.
- Dowody. Protokół zdawczo-odbiorczy ze zwrotem kluczy, wypowiedzenie albo porozumienie kończące najem, wiadomości, w których najemca pisze o przeprowadzce, świadkowie (sąsiedzi, zarządca) i umowa z nowym najemcą.
- Pobyt czasowy wygasa sam. Jeśli najemca był zameldowany na pobyt czasowy, po upływie zadeklarowanego terminu przestaje być zameldowany i nie musisz nic robić.
- Meldunek nie daje prawa do mieszkania (art. 28 ust. 4). Nie blokuje sprzedaży, nie utrudnia eksmisji i nie sprawia, że odpowiadasz za długi zameldowanej osoby.
Pani Ewa przez dwa lata wynajmowała kawalerkę na Mokotowie. Umowa skończyła się w czerwcu, najemca oddał klucze, podpisał protokół i przeprowadził się do Krakowa. We wrześniu pani Ewa chce sprzedać mieszkanie. Kupujący prosi o zaświadczenie, że nikt nie jest w nim zameldowany, a z urzędu przychodzi odpowiedź, że były najemca nadal ma tu pobyt stały. Najemca nie odbiera telefonu. Czy pani Ewa może go wymeldować sama?
Może. W tym poradniku wyjaśniamy, kiedy urząd wymelduje byłego najemcę bez jego udziału, a kiedy odmówi. Pokazujemy, jak krok po kroku złożyć wniosek, jakie zebrać dowody, ile to kosztuje i trwa oraz co zrobić, gdy najemca się nie wyprowadził, wyjechał za granicę albo jest cudzoziemcem. Opieramy się na tekście jednolitym ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. 2026 poz. 384), Kodeksie postępowania administracyjnego, orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i informacjach Urzędu m.st. Warszawy. Źródła podajemy przy tekście i w sekcji „Podstawa prawna”. Stan prawny na 22 września 2026 r.
Sprzedajesz mieszkanie albo planujesz kolejny najem okazjonalny w Warszawie? Porównaj notariuszy w Warszawie po opiniach klientów i zapytaj kilka kancelarii o termin i koszt.
Zameldowanie najemcy a prawo do mieszkania
Meldunek to wpis w rejestrze, który ma pokazywać, gdzie ktoś faktycznie mieszka. Ustawa mówi to wprost:
Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności
Z tego zdania wynikają trzy zasady, które warto znać, zanim zaczniesz działać:
- Meldunek nie daje prawa do lokalu. Zameldowany najemca po zakończeniu umowy musi się wyprowadzić tak samo jak niezameldowany. Zameldowanie nie przedłuża najmu i nie daje żadnego roszczenia wobec właściciela.
- Działa to też w drugą stronę. Urząd nie wymelduje osoby, która nadal faktycznie mieszka w lokalu, nawet jeśli nie ma już do niego żadnego prawa. Organ meldunkowy nie rozstrzyga, kto może mieszkać w mieszkaniu. Ustala tylko, gdzie ktoś przebywa.
- Właściciel nie może zablokować meldunku. Najemca może zameldować się przez internet i dołączyć umowę najmu jako dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu (art. 28 ust. 2a i 2b). Przy formularzu papierowym potrzebne jest potwierdzenie pobytu podpisane przez właściciela. Jeśli właściciel odmówi, urząd sam ustala, czy najemca rzeczywiście mieszka pod tym adresem. Zapis w umowie zakazujący meldunku nie ma więc skutków prawnych.
Obywatel Polski musi zameldować się najpóźniej 30. dnia od przybycia do nowego miejsca (art. 27 ust. 1). Pobyt czasowy oznacza przy tym przebywanie poza miejscem pobytu stałego przez ponad 3 miesiące (art. 25 ust. 4). Gdy się wyprowadza, ma obowiązek się wymeldować (art. 33 ust. 1). Za niedopełnienie tych obowiązków nie grozi jednak żadna kara, bo przepis Kodeksu wykroczeń, który ją przewidywał (art. 147), został uchylony. Dlatego wielu najemców po prostu zapomina o wymeldowaniu i problem spada na właściciela.
Mity o meldunku najemcy
| Mit | Jak jest naprawdę |
|---|---|
| Zameldowany najemca ma prawo mieszkać w lokalu | Nie. Meldunek służy wyłącznie ewidencji (art. 28 ust. 4) |
| Nie da się sprzedać mieszkania, w którym ktoś jest zameldowany | Da się. Kupujący zwykle chce jednak mieć pewność, że nikt nie zostanie w meldunku |
| Właściciel odpowiada za długi zameldowanej osoby | Nie. Długi obciążają wyłącznie dłużnika |
| Wymeldować można tylko za zgodą zameldowanego | Nie. Urząd wydaje decyzję na wniosek właściciela (art. 35) |
| Zakaz meldunku w umowie chroni właściciela | Nie. Najemca i tak może się zameldować, a zakaz nie ma skutków prawnych |
| Zameldowanie utrudnia eksmisję | Nie. Sąd i komornik nie biorą meldunku pod uwagę jako prawa do lokalu |
| Za niewymeldowanie się grozi grzywna | Nie. Art. 147 Kodeksu wykroczeń uchylono i dziś nie ma za to kary |
Kiedy urząd wymelduje byłego najemcę bez jego zgody
Podstawą jest art. 35 ustawy o ewidencji ludności:
Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Wniosek może złożyć właściciel albo inna osoba, która ma tytuł prawny do lokalu, np. najemca, który podnajmował mieszkanie dalej. Urząd może też wszcząć sprawę z własnej inicjatywy. Przepis dotyczy także cudzoziemców (art. 40 ust. 1).
Kluczowe są słowa „opuścił miejsce pobytu”. Sądy administracyjne od lat wyjaśniają je tak samo: wymeldować można osobę, która opuściła lokal trwale i dobrowolnie. Trwale oznacza, że przeniosła centrum swojego życia gdzie indziej i nie zamierza wrócić. Dobrowolnie oznacza, że wyprowadziła się z własnej woli, a nie dlatego, że ją do tego zmuszono.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2020 r. (II OSK 391/20) podkreślił, że „nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu jest podstawą do wymeldowania”. Urząd musi więc ustalić nie tylko, czy dana osoba mieszka w lokalu. Jeśli nie mieszka, musi też sprawdzić, dlaczego się wyprowadziła i czy wszystkie okoliczności wskazują, że wyprowadzka jest trwała. W tamtej sprawie urząd nie wymeldował rodziny, która uciekła z mieszkania przed agresją wnioskodawcy.
Jest jeden ważny wyjątek od wymogu dobrowolności: eksmisja wykonana przez komornika. NSA uznał, że opuszczenie lokalu w wyniku eksmisji uzasadnia wymeldowanie, bo brak woli dłużnika zastępuje wykonanie prawomocnego wyroku (wyroki z 3 marca 2016 r., II OSK 1655/14, i z 10 stycznia 2017 r., II OSK 903/15).
Typowe sytuacje po zakończeniu najmu
| Sytuacja | Czy urząd wymelduje | Dlaczego |
|---|---|---|
| Umowa się skończyła, najemca oddał klucze i zamieszkał gdzie indziej | Tak | Opuścił lokal trwale i dobrowolnie |
| Najemca wyjechał za granicę, zabrał rzeczy i nie wraca | Zwykle tak | Liczy się trwałość wyjazdu. Jeśli zgłosił wyjazd na stałe, to zgłoszenie już spowodowało wymeldowanie (art. 36 ust. 1) |
| Najemca wyprowadził się przed końcem zadeklarowanego pobytu czasowego | Tak | Art. 35 obejmuje wprost opuszczenie lokalu przed upływem deklarowanego okresu pobytu |
| Minął termin zadeklarowanego pobytu czasowego | Nie ma potrzeby | Zameldowanie czasowe wygasło samo |
| Umowa wygasła, ale najemca nadal mieszka w lokalu | Nie | Meldunek odpowiada faktycznemu pobytowi. Najpierw trzeba odzyskać mieszkanie |
| Najemca wyprowadził się, bo właściciel wymienił zamki albo odciął media | Nie | Opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Właścicielowi grozi też odpowiedzialność karna |
| Komornik wykonał eksmisję | Tak | Brak dobrowolności zastępuje wykonanie wyroku (II OSK 1655/14, II OSK 903/15) |
| Najemca się wyprowadził, zostawił część rzeczy i twierdzi, że „kiedyś wróci” | Zależy od okoliczności | Urząd ocenia całość sytuacji. Brak umowy, zwrot kluczy i brak starań o powrót przemawiają za wymeldowaniem |
| Najemca zmarł | Nie ma potrzeby | Zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego zastępuje wymeldowanie (art. 38) |
Zanim złożysz wniosek: sprawdź meldunek i poproś najemcę o wymeldowanie
Wiele spraw rozwiązuje się bez postępowania w urzędzie. Zanim złożysz wniosek, zrób trzy rzeczy.
1. Sprawdź, czy były najemca nadal jest zameldowany. Jako właściciel możesz dostać z urzędu gminy zaświadczenie o liczbie osób zameldowanych w Twoim lokalu albo o braku takich osób. W Warszawie wydaje je Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich, najpóźniej w ciągu 7 dni. Opłata skarbowa wynosi 17 zł. Do wniosku potrzebujesz dokumentu potwierdzającego prawo własności, np. aktu notarialnego.
2. Pamiętaj o automatycznym wymeldowaniu. Jeśli były najemca zameldował się na pobyt stały pod nowym adresem, urząd automatycznie wymeldował go z poprzedniego miejsca pobytu stałego. Tak samo działa to przy pobycie czasowym, bo jednocześnie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego i jedno czasowego (art. 27 ust. 2 i art. 33 ust. 3). Jeśli najemca był zameldowany u Ciebie na pobyt czasowy, zameldowanie wygasa z końcem zadeklarowanego okresu. Wtedy nie trzeba niczego robić.
3. Poproś najemcę, żeby wymeldował się sam. To najszybsza droga. Wymeldowanie przez internet na gov.pl jest bezpłatne i zajmuje kilka minut, trzeba się tylko zalogować, np. profilem zaufanym. Najemca może też wymeldować się w urzędzie gminy albo przy okazji zameldowania w nowym miejscu. Poproś o to na piśmie, SMS-em albo e-mailem, bo taka wiadomość i odpowiedź najemcy, np. „mieszkam już w Krakowie”, będą dowodem w urzędzie, jeśli prośba nic nie da.
Jak wymeldować byłego najemcę krok po kroku
- Zbierz dowody, że najemca się wyprowadził. Listę znajdziesz w tabeli poniżej.
- Przygotuj wniosek. Wiele urzędów ma własny formularz, w Warszawie jest to „Wniosek o wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej”. Można też złożyć zwykłe pismo, pod warunkiem że zawiera wszystkie potrzebne informacje. Przykład znajdziesz niżej.
- Zapłać 10 zł opłaty skarbowej na rachunek urzędu gminy i dołącz potwierdzenie. Jeśli chcesz wymeldować kilka osób, zapłać za każdą osobno, bo urząd wydaje osobne decyzje.
- Złóż wniosek w urzędzie gminy, w której leży mieszkanie: osobiście, pocztą albo elektronicznie na adres do e-Doręczeń urzędu. W Warszawie wniosek składasz w delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w dzielnicy, w której leży mieszkanie, albo wysyłasz do niej pocztą. Przy składaniu osobiście pokaż dowód osobisty i oryginał dokumentu potwierdzającego prawo do lokalu.
- Weź udział w postępowaniu. Urząd zawiadamia byłego najemcę o sprawie i prosi go o stanowisko. Może przesłuchać Ciebie i świadków, obejrzeć lokal, a także zwrócić się do policji o ustalenie, czy ktoś w nim mieszka. Odbieraj korespondencję z urzędu i udostępnij mieszkanie do oględzin.
- Zapoznaj się z aktami. Przed wydaniem decyzji urząd musi umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 KPA). To moment na uzupełnienie braków, np. dodatkowego świadka.
- Odbierz decyzję. Każda ze stron ma 14 dni od doręczenia na odwołanie do wojewody, które składa się za pośrednictwem urzędu, który wydał decyzję (art. 129 KPA). Odwołanie jest bezpłatne. Jeśli nikt się nie odwoła, decyzja staje się ostateczna, a urząd wpisuje wymeldowanie do rejestru PESEL.
- Pobierz zaświadczenie o braku osób zameldowanych, jeśli potrzebujesz go np. do sprzedaży mieszkania.
Przykład wniosku o wymeldowanie byłego najemcy
Warszawa, 20 lipca 2026 r.
Ewa Nowak, ul. Przykładowa 5 m. 12, 02-000 Warszawa, tel. 600 000 000, e-mail: [email protected]
Prezydent m.st. Warszawy, Delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy Mokotów
Wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego
Na podstawie art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, jako właścicielka lokalu mieszkalnego przy ul. Przykładowej 5 m. 12 w Warszawie (księga wieczysta nr WA2M/00000000/0), wnoszę o wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego pod tym adresem Jana Kowalskiego, ur. 1 stycznia 1995 r.
Uzasadnienie. Jan Kowalski wynajmował lokal na podstawie umowy najmu z 1 lipca 2024 r., która wygasła 30 czerwca 2026 r. W tym dniu opróżnił lokal, zabrał swoje rzeczy i zwrócił klucze, co potwierdza podpisany przez niego protokół zdawczo-odbiorczy. W wiadomości SMS z 3 lipca 2026 r. poinformował mnie, że mieszka już w Krakowie, ale mimo mojej prośby się nie wymeldował. Od 1 sierpnia 2026 r. lokal wynajmuje inna osoba. Ostatni znany mi adres Jana Kowalskiego to ul. Inna 1 m. 2, 30-000 Kraków.
Wnoszę o przesłuchanie w charakterze świadka sąsiadki, Anny Wiśniewskiej, zam. ul. Przykładowa 5 m. 11, Warszawa.
Załączniki: kopia umowy najmu, kopia protokołu zdawczo-odbiorczego, wydruk wiadomości SMS, kopia umowy z nowym najemcą, potwierdzenie zapłaty opłaty skarbowej 10 zł.
Ewa Nowak (podpis)
Jeśli byłego najemcę zameldowano na pobyt czasowy, a wyprowadził się przed końcem zadeklarowanego okresu, napisz we wniosku „z pobytu czasowego” i podaj ten okres. Podaj też wszystko, co wiesz o miejscu pobytu byłego najemcy: adres, telefon, e-mail, pracodawcę. Dzięki temu urząd szybciej go powiadomi, a sprawa się nie przeciągnie.
Jakie dowody przygotować
| Dowód | Co potwierdza | Wskazówka |
|---|---|---|
| Umowa najmu | Że najemca mieszkał w lokalu na podstawie umowy i do kiedy | Wystarczy kopia, oryginał miej przy sobie |
| Wypowiedzenie, porozumienie albo upływ terminu umowy | Że najem się skończył | Dołącz dowód doręczenia wypowiedzenia |
| Protokół zdawczo-odbiorczy ze zwrotem kluczy | Że najemca opróżnił lokal i oddał go dobrowolnie | To najmocniejszy dowód. Podpisany przez najemcę rozwiewa wątpliwości co do dobrowolności |
| SMS-y, e-maile, wiadomości z komunikatorów | Że najemca sam zdecydował o przeprowadzce i gdzie mieszka teraz | Wydrukuj je z datą i numerem nadawcy |
| Zeznania świadków | Że nikt nie widuje najemcy od dnia wyprowadzki | Sąsiedzi, zarządca budynku, nowy najemca. Podaj ich imiona, nazwiska i adresy |
| Umowa z nowym najemcą | Że lokal zajmuje już ktoś inny | Wystarczy kopia, możesz zasłonić kwotę czynszu |
| Rozliczenie kaucji i przelew zwrotu | Że strony zamknęły wzajemne rozliczenia | Pomaga wykazać, że najem definitywnie się skończył |
| Listy zwrócone z adnotacją „adresat nie mieszka” | Że korespondencja do najemcy nie trafia pod Twój adres | Zachowaj koperty |
| Protokół komornika z wykonania eksmisji | Że najemcę usunięto z lokalu na podstawie wyroku | Wystarczy przy eksmisji, dobrowolność nie ma wtedy znaczenia |
Ile kosztuje i ile trwa wymeldowanie z urzędu
| Pozycja | Kwota albo termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Opłata skarbowa za decyzję o wymeldowaniu | 10 zł za każdą osobę | cz. I ust. 53 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej |
| Pełnomocnictwo, jeśli działa za Ciebie inna osoba | 17 zł. Bez opłaty, jeśli pełnomocnikiem jest małżonek, rodzic, dziecko albo rodzeństwo | cz. IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej |
| Zaświadczenie o liczbie lub braku osób zameldowanych | 17 zł | cz. II ust. 21 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej |
| Termin na decyzję | Do miesiąca, w sprawie szczególnie skomplikowanej do 2 miesięcy | art. 35 § 3 KPA |
| Odwołanie | 14 dni od doręczenia decyzji, bezpłatnie | art. 129 § 2 KPA |
| Rozpatrzenie odwołania przez wojewodę | Do miesiąca od otrzymania odwołania | art. 35 § 3 KPA |
W praktyce sprawa trwa zwykle od jednego do trzech miesięcy. Najdłużej trwa wtedy, gdy urząd nie może ustalić, gdzie jest były najemca.
Mieszkasz za granicą albo nie masz czasu chodzić do urzędu? Wniosek może złożyć za Ciebie pełnomocnik, np. członek rodziny. Wystarczy pełnomocnictwo na piśmie (art. 33 § 2 KPA) złożone w oryginale albo jako urzędowo poświadczony odpis. Notariusz nie jest do tego potrzebny, ale możesz u niego poświadczyć zgodność kopii z oryginałem, o czym piszemy w poradniku o poświadczeniu dokumentów.
Były najemca nie odbiera pism albo nie znasz jego adresu
Były najemca jest stroną postępowania. Urząd musi go zawiadomić o sprawie i dać mu szansę wypowiedzenia się. Jeśli urząd zna aktualny adres najemcy, a ten nie odbiera listów, zwykle nie jest to przeszkodą. Pismo, którego adresat nie odebrał mimo dwóch awiz, uznaje się za doręczone po 14 dniach (art. 44 KPA). Nie działa to jednak, gdy list trafia pod Twój adres, bo najemca już tam nie mieszka. Gorzej, gdy nikt nie wie, gdzie najemca przebywa.
Wtedy urząd występuje do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej (art. 34 § 1 KPA), który reprezentuje najemcę w sprawie. Wyznaczenie przedstawiciela przez sąd może zająć kilka tygodni, a czasem kilka miesięcy. To najczęstszy powód, dla którego wymeldowanie się przeciąga. Możesz temu zapobiec:
- podaj urzędowi wszystkie znane Ci dane kontaktowe byłego najemcy: nowy adres, e-mail, telefon, miejsce pracy, profil w mediach społecznościowych,
- dołącz wiadomości, z których wynika, gdzie najemca teraz mieszka,
- przy kolejnym najmie wpisz do umowy obowiązek podania nowego adresu do korespondencji przy wyprowadzce.
To samo dotyczy najemcy, który wyjechał za granicę. Wyjazd na stałe nie przeszkadza w wymeldowaniu. Wręcz przeciwnie, jest typowym przykładem trwałego opuszczenia lokalu. Jeśli jednak najemca zgłosił w urzędzie wyjazd z kraju na stałe, to zgłoszenie już spowodowało jego wymeldowanie (art. 36 ust. 1). Zaświadczenie o osobach zameldowanych to pokaże.
Najemca nadal mieszka w lokalu: najpierw eksmisja
Jeśli umowa się skończyła, a najemca się nie wyprowadził, wniosek o wymeldowanie zostanie oddalony. Urząd nie ocenia, czy najemca ma prawo zajmować mieszkanie, tylko czy w nim mieszka. Kolejność działań jest więc zawsze taka sama: najpierw odzyskujesz mieszkanie, potem wymeldowujesz.
- Najem okazjonalny. Po zakończeniu umowy doręczasz najemcy żądanie opróżnienia lokalu z podpisem poświadczonym przez notariusza. Jeśli najemca się nie wyprowadzi, sąd nadaje klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z jego oświadczeniem o poddaniu się egzekucji, a komornik przeprowadza eksmisję. Nie potrzebujesz procesu. Całą procedurę opisujemy w poradniku o wypowiedzeniu umowy najmu okazjonalnego.
- Zwykły najem. Trzeba pozwać najemcę o eksmisję. Sąd zbada, czy przysługuje mu lokal socjalny, a wyroku nie wykonuje się od 1 listopada do 31 marca, jeśli eksmitowanemu nie wskazano lokalu, do którego ma się przenieść (art. 16 ustawy o ochronie praw lokatorów). Więcej piszemy w artykule o eksmisji lokatora.
- Po eksmisji składasz wniosek o wymeldowanie i dołączasz protokół komornika z wykonania eksmisji. To, że najemca nie wyprowadził się dobrowolnie, nie ma wtedy znaczenia (II OSK 1655/14, II OSK 903/15).
Nigdy nie wyprowadzaj najemcy na własną rękę. Wymiana zamków, odcięcie prądu, wody czy ogrzewania albo wyniesienie rzeczy najemcy, żeby zmusić go do wyprowadzki, to przestępstwo z art. 191 § 1a Kodeksu karnego, zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności. Szkodzi też sprawie meldunkowej. Najemca, który opuścił lokal pod taką presją, nie wyprowadził się dobrowolnie, więc urząd może odmówić wymeldowania.
Wymeldowanie najemcy cudzoziemca
Przepisy o wymeldowaniu stosuje się do cudzoziemców tak samo jak do Polaków, w tym art. 35 o wymeldowaniu decyzją urzędu (art. 40 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Są jednak trzy różnice, które warto znać:
- Krótszy termin na meldunek. Cudzoziemiec spoza Unii Europejskiej, EFTA i Szwajcarii musi się zameldować najpóźniej czwartego dnia od przybycia, a obywatel UE w ciągu 30 dni (art. 41 ust. 1 i 3). Obowiązku nie ma, jeśli pobyt w Polsce trwa najwyżej 30 dni (art. 42 ust. 2).
- Pobyt czasowy często wygasa sam. Cudzoziemiec spoza UE nie może zadeklarować pobytu czasowego dłuższego, niż pozwala mu dokument uprawniający do pobytu w Polsce, np. wiza albo karta pobytu (art. 41 ust. 4). Gdy termin minie, zameldowanie wygasa i nie trzeba składać wniosku.
- Trudniejsze doręczenia. Najemca, który wrócił do swojego kraju, zwykle nie odbiera listów z polskiego urzędu. Dlatego przy najmie cudzoziemcowi szczególnie przydaje się jego e-mail, numer telefonu i adres w kraju pochodzenia, zapisane w umowie.
Co grozi, jeśli były najemca pozostanie zameldowany
Samo pozostawienie byłego najemcy w meldunku nie odbiera Ci żadnych praw do mieszkania, ale w praktyce potrafi być uciążliwe.
Sprzedaż mieszkania. Ustawa nie wymaga zaświadczenia o braku osób zameldowanych, ale kupujący zwykle o nie prosi, a sprzedający zwykle oświadcza w akcie notarialnym, czy ktoś jest zameldowany w lokalu. Zameldowana osoba nie blokuje sprzedaży, ale może opóźnić transakcję albo osłabić Twoją pozycję w negocjacjach. Jeśli postępowanie jeszcze trwa, można wpisać do aktu zobowiązanie sprzedającego do doprowadzenia do wymeldowania w określonym terminie, a część ceny zostawić w depozycie notarialnym do czasu przedstawienia zaświadczenia. Co jeszcze przygotować, sprawdzisz w artykule o dokumentach do notariusza, a jak zapisać termin opuszczenia mieszkania, wyjaśniamy w poradniku o wydaniu lokalu.
Korespondencja, windykatorzy i komornik. Pod Twój adres mogą przychodzić listy do byłego najemcy, także z sądu czy od firm windykacyjnych. Nie odbieraj ich w jego imieniu. Powiedz listonoszowi, że adresat tu nie mieszka. Wierzyciele i komornicy często ustalają adres dłużnika w rejestrze PESEL, więc komornik może zapukać do Twoich drzwi. Nie odpowiadasz za długi byłego najemcy. Rzeczy, które są w Twoim władaniu, komornik może zająć tylko wtedy, gdy się na to zgodzisz albo przyznasz, że należą do dłużnika (art. 845 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Pokaż umowę najmu z datą jej zakończenia i protokół zwrotu mieszkania. Gdyby mimo to doszło do zajęcia Twoich rzeczy, możesz w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o tym wytoczyć powództwo o ich zwolnienie spod egzekucji (art. 841 KPC).
Twoje prawa jako właściciela się nie zmieniają. Możesz wynająć mieszkanie kolejnej osobie, zameldować w nim siebie albo nowego najemcę, sprzedać je lub podarować.
Jak uniknąć problemu przy kolejnym najmie
- Umów się na pobyt czasowy do końca umowy. Przy najmie na czas oznaczony naturalne jest zameldowanie na pobyt czasowy z deklarowanym okresem równym czasowi trwania umowy. Po jego upływie zameldowanie wygaśnie samo. Jeśli przedłużycie najem, najemca zamelduje się ponownie.
- Wpisz do umowy obowiązek wymeldowania się najpóźniej w dniu zwrotu mieszkania i obowiązek podania nowego adresu do korespondencji. Nasz wzór umowy najmu pokoju zawiera taki zapis.
- Dodaj rubrykę o meldunku do protokołu zdawczo-odbiorczego: czy najemca się wymeldował, jego nowy adres, e-mail i telefon oraz podpis pod oświadczeniem, że opuszcza lokal dobrowolnie.
- Nie uzależniaj zwrotu kaucji od wymeldowania. Kaucja zabezpiecza należności z tytułu najmu i podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu (art. 6 ust. 1 i 4 oraz art. 19a ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów). Zatrzymanie jej z powodu meldunku może skończyć się sporem, który przegrasz.
- Rozważ najem okazjonalny. Nie ma on wpływu na meldunek, ale jeśli najemca po końcu umowy nie będzie chciał się wyprowadzić, odzyskasz mieszkanie bez procesu o eksmisję. Jak zawrzeć taką umowę u notariusza, wyjaśniamy w poradniku o najmie okazjonalnym.
Najczęstsze błędy właścicieli
- Wniosek o wymeldowanie złożony, gdy najemca jeszcze mieszka w lokalu. Urząd go oddali. Najpierw eksmisja, potem meldunek.
- Samowolne „wyprowadzenie” najemcy, np. wymiana zamków. To przestępstwo, a do tego przekreśla dobrowolność wyprowadzki.
- Brak dowodów. Bez protokołu zdawczo-odbiorczego, świadków i korespondencji urząd może mieć problem z ustaleniem, że najemca wyprowadził się trwale i dobrowolnie.
- Pominięcie znanego adresu najemcy we wniosku. Jeśli urząd nie wie, gdzie jest najemca, musi prosić sąd o wyznaczenie przedstawiciela, a sprawa się wydłuża.
- Składanie wniosku, gdy nie ma już kogo wymeldować. Najpierw pobierz zaświadczenie o osobach zameldowanych, bo najemca mógł się już zameldować gdzie indziej albo jego pobyt czasowy mógł wygasnąć.
- Zakaz meldunku w umowie zamiast obowiązku wymeldowania się. Zakaz niczego nie daje, a obowiązek wymeldowania się przy wyprowadzce i podania nowego adresu naprawdę pomaga.
- Zatrzymanie kaucji, dopóki najemca się nie wymelduje. Kaucja zabezpiecza należności z najmu, a nie meldunek.
Najczęściej zadawane pytania
Czy właściciel może wymeldować najemcę bez jego zgody?
Tak. Właściciel składa wniosek w urzędzie gminy, a urząd wydaje decyzję o wymeldowaniu, jeśli ustali, że najemca trwale i dobrowolnie opuścił lokal (art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Zgoda najemcy nie jest potrzebna, ale najemca jest stroną postępowania i może się wypowiedzieć.
Ile kosztuje wymeldowanie byłego najemcy?
10 zł opłaty skarbowej za decyzję, osobno za każdą osobę. Jeśli działasz przez pełnomocnika, dochodzi 17 zł za pełnomocnictwo, chyba że pełnomocnikiem jest małżonek, rodzic, dziecko albo rodzeństwo. Zaświadczenie o braku osób zameldowanych kosztuje 17 zł.
Ile trwa wymeldowanie z urzędu?
Urząd powinien wydać decyzję w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy (art. 35 § 3 KPA). Do tego trzeba doliczyć 14 dni na ewentualne odwołanie. Jeśli adres byłego najemcy jest nieznany i sąd musi wyznaczyć mu przedstawiciela, sprawa może potrwać kilka miesięcy.
Czy można wymeldować najemcę, który nadal mieszka w mieszkaniu?
Nie, nawet jeśli umowa już wygasła. Meldunek odzwierciedla faktyczne miejsce pobytu. Najpierw trzeba odzyskać mieszkanie: przy najmie okazjonalnym przez żądanie opróżnienia lokalu i klauzulę wykonalności, przy zwykłym najmie przez pozew o eksmisję. Po eksmisji przeprowadzonej przez komornika wymeldowanie jest możliwe.
Czy zameldowanie daje najemcy prawo do mieszkania?
Nie. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym (art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności). Nie przedłuża najmu, nie chroni przed eksmisją i nie daje żadnego prawa do lokalu po zakończeniu umowy.
Czy mogę sprzedać mieszkanie, w którym zameldowany jest były najemca?
Tak, meldunek nie blokuje sprzedaży. Kupujący zwykle prosi jednak o zaświadczenie o braku osób zameldowanych. Jeśli postępowanie o wymeldowanie jeszcze trwa, warto powiedzieć o tym kupującemu i ustalić w akcie notarialnym termin wymeldowania, a część ceny zostawić w depozycie notarialnym.
Jak sprawdzić, kto jest zameldowany w moim mieszkaniu?
Złóż w urzędzie gminy wniosek o zaświadczenie o liczbie osób zameldowanych w lokalu albo o braku takich osób. Opłata wynosi 17 zł. W Warszawie wniosek rozpatruje Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich, najpóźniej w ciągu 7 dni. Potrzebujesz dokumentu potwierdzającego, że jesteś właścicielem.
Czy najemca musi się wymeldować, gdy się wyprowadza?
Tak (art. 33 ust. 1), najpóźniej w dniu wyprowadzki. Może się wymeldować bezpłatnie przez internet na gov.pl, w urzędzie gminy albo przy zameldowaniu w nowym miejscu. Za niedopełnienie tego obowiązku nie grozi jednak kara, bo art. 147 Kodeksu wykroczeń został uchylony.
Czy można wymeldować byłego najemcę, który wyjechał za granicę?
Tak. Wyjazd na stałe to typowe trwałe opuszczenie lokalu. Jeśli najemca zgłosił wyjazd z kraju na stałe, to zgłoszenie już spowodowało jego wymeldowanie (art. 36 ust. 1). Jeśli nie zgłosił, właściciel składa zwykły wniosek o wymeldowanie i podaje urzędowi wszystkie znane dane kontaktowe najemcy.
Czy urząd wymeldowuje także najemców z pobytu czasowego?
Tak, jeśli najemca wyprowadził się przed upływem zadeklarowanego okresu pobytu. Jeśli ten okres już minął, zameldowanie czasowe wygasło samo i nie trzeba składać wniosku.
Czy wymeldowanie trzeba załatwiać u notariusza?
Nie. Wymeldowanie to sprawa urzędu gminy. Notariusz przydaje się wcześniej albo później: przy zawarciu umowy najmu okazjonalnego, przy poświadczeniu podpisu na żądaniu opróżnienia lokalu i przy sprzedaży mieszkania, gdy w akcie trzeba zapisać, kto i do kiedy ma się wymeldować.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 384): art. 24 (obowiązek meldunkowy), art. 25 (pobyt stały i czasowy), art. 27 (termin zameldowania, jedno miejsce pobytu stałego i jedno czasowego), art. 28 (zameldowanie, potwierdzenie pobytu przez właściciela, ewidencyjny charakter meldunku), art. 33 (wymeldowanie), art. 35 (wymeldowanie decyzją organu gminy), art. 36 (wyjazd za granicę), art. 38 (zgon), art. 40–42 (obowiązek meldunkowy cudzoziemców).
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691): art. 10 § 1 (czynny udział stron), art. 33 (pełnomocnik), art. 34 § 1 (przedstawiciel dla osoby nieobecnej), art. 44 (doręczenie zastępcze), art. 35 § 3 (terminy załatwienia sprawy), art. 127 i 129 (odwołanie).
- Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1154): załącznik, cz. I ust. 53 (decyzja, 10 zł), cz. II ust. 21 (zaświadczenie, 17 zł), cz. IV (pełnomocnictwo, 17 zł, i zwolnienia).
- Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 725): art. 6 (kaucja), art. 16 (zimowy zakaz wykonywania eksmisji), art. 19a (kaucja przy najmie okazjonalnym).
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 468): art. 841 (powództwo o zwolnienie od egzekucji), art. 845 § 2 (zajęcie ruchomości we władaniu osoby trzeciej), art. 1046 (egzekucja opróżnienia lokalu).
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 383): art. 191 § 1a (utrudnianie korzystania z lokalu mieszkalnego).
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 734): art. 147 (uchylony, dawniej kara za niedopełnienie obowiązku meldunkowego).
- Wyrok NSA z 3 marca 2016 r., II OSK 1655/14: opuszczenie lokalu w wyniku eksmisji komorniczej a wymeldowanie.
- Wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., II OSK 903/15: opuszczenie lokalu w wyniku wykonania wyroku eksmisyjnego uzasadnia wymeldowanie.
- Wyrok NSA z 17 lipca 2020 r., II OSK 391/20: obowiązek ustalenia przyczyn wyprowadzki, trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu.
- Wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej, Urząd m.st. Warszawy: miejsce złożenia wniosku, dokumenty, opłaty.
- Wymelduj się z pobytu stałego, gov.pl: wymeldowanie przez internet i automatyczne wymeldowanie przy zameldowaniu w nowym miejscu.
Sprzedajesz mieszkanie po zakończonym najmie albo chcesz zawrzeć z kolejnym najemcą umowę najmu okazjonalnego? Zapytaj o koszt i najbliższy wolny termin kancelarie blisko mieszkania, np. notariuszy na Pradze-Południe albo kancelarie notarialne na Bemowie.
Nota prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Choć dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane informacje były aktualne i rzetelne, nie możemy zagwarantować ich kompletności i dokładności.
Przepisy prawa i stawki mogą ulec zmianie, dlatego zawsze zalecamy konsultację z notariuszem lub radcą prawnym w celu uzyskania aktualnych informacji dostosowanych do indywidualnej sytuacji.
Znajdź notariusza w Warszawie
Porównaj kancelarie notarialne według dzielnicy i opinii klientów. Zapytanie o koszt jest bezpłatne.