Oświadczenie o poddaniu się egzekucji (art. 777 KPC): jak działa, ile kosztuje i jak się bronić

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji to akt notarialny, w którym dłużnik zgadza się, żeby wierzyciel ściągnął dług przez komornika bez procesu sądowego (art. 777 § 1 pkt 4–6 Kodeksu postępowania cywilnego). Gdy dłużnik nie zapłaci w terminie, wierzyciel składa w sądzie wniosek o klauzulę wykonalności, płaci 50 zł i z aktem idzie do komornika. Za odrębny akt przy długu 50 000 zł notariusz pobierze najwyżej 910 zł netto, a za oświadczenie najemcy przy najmie okazjonalnym najwyżej 480,60 zł netto.

Poddanie się egzekucji w skrócie

• Działa jak wyrok bez procesu: akt z klauzulą wykonalności jest tytułem wykonawczym (art. 776 KPC). Wierzyciel pomija pozew i idzie od razu do komornika.
• Trzy odmiany: konkretna kwota lub rzecz z terminem (pkt 4), zapłata do kwoty maksymalnej (pkt 5), egzekucja tylko z przedmiotu obciążonego hipoteką lub zastawem (pkt 6).
• Koszt u notariusza: taksa od kwoty, np. maks. 910 zł netto przy 50 000 zł, a przy najmie okazjonalnym maks. 480,60 zł netto. Do tego 23% VAT i wypisy po 6 zł netto za stronę.
• Kto płaci: przepisy tego nie rozstrzygają. Strony ustalają to same, najlepiej na piśmie.
• Klauzula wykonalności: wniosek do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika, opłata 50 zł. Sąd ma na to 3 dni (art. 781¹ KPC).
• Pożyczka dla osoby prywatnej: kwota w akcie ma ustawowy limit (art. 777 § 2¹ KPC), a do wniosku o klauzulę trzeba dołączyć dowód wypłaty pieniędzy. Pożyczkę wypłacaj przelewem.
• Obrona dłużnika: skarga lub zażalenie na klauzulę w tydzień od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 KPC).

Taksę za swój akt policzysz w kalkulatorze taksy notarialnej, a kancelarie notarialne w Warszawie porównasz według opinii i dzielnicy.

Co to jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

Zwykła droga do odzyskania długu prowadzi przez sąd: pozew, wyrok, klauzula wykonalności i dopiero wtedy komornik. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji skraca ją o cały proces. Dłużnik z góry przyznaje w akcie notarialnym, że jeśli nie spełni świadczenia, wierzyciel może prowadzić przeciwko niemu egzekucję. Taki akt jest tytułem egzekucyjnym, tak jak prawomocny wyrok (art. 777 § 1 KPC). Po nadaniu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym, czyli podstawą działania komornika (art. 776 KPC).

Prawnicy nazywają je potocznie „trzema siódemkami” od numeru artykułu. Spotkasz też nazwę „dobrowolne poddanie się egzekucji”. Przepis nie używa słowa „dobrowolne”, ale chodzi o to samo.

Oświadczenie nie tworzy długu. Zabezpiecza zobowiązanie, które ma źródło gdzie indziej: w umowie pożyczki, najmu, sprzedaży albo w ugodzie. Dlatego w odrębnym akcie notariusz wskazuje stosunek prawny, z którego wynika dług, datę jego powstania i treść (art. 777 § 2 KPC). Jeśli tego źródła nie ma, na przykład pożyczka nigdy nie została wypłacona, dłużnik może się bronić w sądzie.

Ostatni wiersz to najważniejsza różnica dla dłużnika. Podpisując oświadczenie, rezygnujesz z procesu przed egzekucją. Jeśli uważasz, że nic nie jesteś winien, to Ty musisz iść do sądu.

Punkty 4, 5 i 6 art. 777 KPC: czym się różnią

Kodeks przewiduje trzy odmiany aktu. Wybór zależy od tego, czy znasz dokładną kwotę i czy dłużnik odpowiada całym majątkiem.

Pkt 4: konkretna kwota lub rzecz z terminem

To najprostsza odmiana. Dłużnik poddaje się egzekucji co do znanej kwoty, np. zwrotu 50 000 zł pożyczki do 30 czerwca 2028 r. Po tej dacie wierzyciel może od razu wystąpić o klauzulę i niczego więcej nie musi udowadniać.

Zamiast daty można wpisać zdarzenie, na przykład wypowiedzenie umowy. Wtedy sąd nada klauzulę dopiero po udowodnieniu tego zdarzenia dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 786 § 1 KPC). Sztywny termin jest więc dla wierzyciela prostszy i bezpieczniejszy.

Pkt 4 obejmuje też wydanie rzeczy. Tak działa oświadczenie najemcy przy najmie okazjonalnym: najemca zobowiązuje się opróżnić i wydać mieszkanie w terminie wskazanym w żądaniu właściciela (art. 19a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, dalej: u.o.p.l.). Całą procedurę opisujemy w poradniku o najmie okazjonalnym u notariusza. Podobnie sprzedający może poddać się egzekucji co do wydania lokalu kupującemu w dniu wskazanym w akcie sprzedaży.

Pkt 5: zapłata do kwoty maksymalnej

Tę odmianę stosuje się, gdy w dniu podpisania aktu nie wiadomo, ile dłużnik będzie winien. Przykład: najem lokalu użytkowego z czynszem 8 000 zł miesięcznie. Najemca poddaje się egzekucji co do czynszu i opłat do kwoty 100 000 zł.

Akt musi wskazywać dwie rzeczy (art. 777 § 1 pkt 5 KPC):

• zdarzenie, od którego zależy wykonanie obowiązku, np. niezapłacenie czynszu w terminie,
• termin, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę, np. 31 grudnia 2031 r. Po tej dacie klauzuli już nie dostanie.

Kwota z aktu to górna granica egzekucji, a nie wysokość długu. Wierzyciel może ściągnąć tylko to, co naprawdę mu się należy, najwyżej do tej kwoty. Jeśli zażąda więcej, dłużnik broni się powództwem przeciwegzekucyjnym (art. 840 § 1 pkt 1 KPC).

Pkt 6: właściciel obciążonej nieruchomości, który nie jest dłużnikiem

Ta odmiana dotyczy osoby, która sama nie pożyczała pieniędzy, ale jej mieszkanie, działka albo samochód zabezpiecza cudzy dług hipoteką lub zastawem. Przykład: rodzice ustanawiają hipotekę na swoim mieszkaniu pod kredyt firmowy syna i poddają się egzekucji z tego mieszkania. Komornik może wtedy sprzedać mieszkanie, ale nie zajmie emerytury ani konta rodziców, bo egzekucja obejmuje tylko obciążony przedmiot. Jak ustanawia się hipotekę i ile to kosztuje, piszemy w artykule o hipotece u notariusza.

Kiedy stosuje się oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

• Pożyczka prywatna, także w rodzinie. Pożyczkodawca ma pewność, że w razie problemów nie będzie musiał wytaczać procesu.
• Sprzedaż z odroczoną zapłatą. Kupujący poddaje się egzekucji co do reszty ceny płatnej po akcie, a sprzedający co do wydania mieszkania w umówionym dniu.
• Najem okazjonalny i instytucjonalny. Tu oświadczenie najemcy jest obowiązkowym załącznikiem do umowy (art. 19a ust. 2 pkt 1 i art. 19f ust. 3 u.o.p.l.).
• Najem lokalu użytkowego, biura, dzierżawa. Czynsz do kwoty maksymalnej (pkt 5) i wydanie lokalu po zakończeniu umowy (pkt 4).
• Spłaty rozłożone na raty przy podziale majątku, dziale spadku albo zniesieniu współwłasności.
• Kredyty, leasing i umowy handlowe. Takiego oświadczenia wymagają niektóre banki, firmy leasingowe i dostawcy.

Kiedy oświadczenie niewiele pomoże

• Dłużnik nie ma majątku ani dochodów. Akt przyspiesza drogę do komornika, ale komornik ściągnie tylko to, co znajdzie.
• Strony nie potrafią określić kwoty ani terminu. Bez kwoty (albo kwoty maksymalnej) i terminu (albo zdarzenia) nie da się sporządzić skutecznego aktu.

Alternatywą bywa weksel. Na jego podstawie wierzyciel też szybko uzyska tytuł, ale najpierw musi dostać w sądzie nakaz zapłaty (art. 485 § 2 KPC). Różnice opisujemy w artykule o wekslu u notariusza.

Ile kosztuje oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

Koszt zależy od tego, czy oświadczenie jest osobnym aktem, czy częścią aktu z umową.

• Odrębny akt. Rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej nie przewiduje dla oświadczenia osobnej stawki. Notariusz liczy więc taksę od kwoty, co do której dłużnik poddaje się egzekucji, według ogólnej tabeli (§ 3 i § 5 rozporządzenia). Przy pkt 5 liczy się kwota maksymalna.
• W akcie z umową. Gdy oświadczenie jest częścią aktu obejmującego umowę, np. sprzedaży albo pożyczki, notariusz może potraktować je jako czynność uboczną i nie liczyć za nie osobnej taksy (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Kancelarie różnie stosują ten przepis, więc zapytaj o to przed wizytą.
• Najem okazjonalny i instytucjonalny. Taksa wynosi najwyżej 1/10 minimalnego wynagrodzenia (art. 19a ust. 7 i art. 19g ust. 2 u.o.p.l.). W 2026 r. minimalne wynagrodzenie to 4 806 zł, więc płacisz najwyżej 480,60 zł netto, czyli 591,14 zł z VAT.

Maksymalna taksa za odrębny akt

To stawki maksymalne. Notariusz może pobrać mniej (art. 5 § 1 Prawa o notariacie), dlatego przed wizytą zapytaj o cenę w kilku kancelariach.

Stawki mogą się wkrótce zmienić. Projekt nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 lipca 2026 r. nie zmienia progów z § 3 do 2 mln zł, ale podnosi maksymalną stawkę za wypis z 6 do 12 zł netto za stronę, a za pełnomocnictwo do jednej czynności z 30 do 100 zł netto. Na 24 września 2026 r. rozporządzenia nie ogłoszono, więc obowiązują stawki podane w tym artykule.

Przykład: pożyczka 50 000 zł w rodzinie

Pożyczasz siostrze 50 000 zł na dwa lata. Umowę pożyczki spisujecie sami, a siostra składa u notariusza odrębne oświadczenie o poddaniu się egzekucji (pkt 4).

1. Taksa: 710 zł + 1% × (50 000 – 30 000) zł = 910 zł netto.
2. Wypisy: 2 egzemplarze po 4 strony, 8 × 6 zł = 48 zł netto (§ 12 rozporządzenia).
3. VAT 23%: (910 + 48) zł × 23% = 220,34 zł.
4. Razem u notariusza najwyżej 1 178,34 zł z VAT.
5. Jeśli pieniądze nie wrócą w terminie: 50 zł opłaty sądowej za klauzulę. Koszty egzekucji komornik ściąga od dłużnika (art. 770 KPC).

Pożyczka: limit kwoty i dowód wypłaty pieniędzy

Gdy pożyczkobiorcą jest osoba prywatna, a pieniądze nie są przeznaczone na jej firmę, obowiązują dwie dodatkowe reguły.

Limit kwoty z art. 777 § 2¹ KPC

Kwota, do której pożyczkobiorca poddaje się egzekucji, nie może przekroczyć sumy:

1. kwoty pożyczki,
2. odsetek maksymalnych za cały okres pożyczki,
3. odsetek maksymalnych za opóźnienie za 6 miesięcy,
4. maksymalnych kosztów pozaodsetkowych, czyli 20% kwoty pożyczki w skali roku, łącznie nie więcej niż 25% (art. 720² Kodeksu cywilnego).

Odsetki maksymalne to dwukrotność odsetek ustawowych (art. 359 § 2¹ i art. 481 § 2¹ KC). Przy stopie referencyjnej NBP 3,75%, obowiązującej od 5 marca 2026 r., wynoszą 14,5% rocznie, a za opóźnienie 18,5% rocznie.

Oświadczenie na 50 000 zł (pkt 4) albo do 81 625 zł (pkt 5) jest więc dopuszczalne, a do 150 000 zł już nie. Limit nie pozwala zabezpieczyć aktem więcej, niż wierzyciel mógłby legalnie żądać.

Dowód wypłaty pieniędzy

Do wniosku o klauzulę wierzyciel musi dołączyć dokument potwierdzający, że wydał pieniądze pożyczkobiorcy albo wskazanej przez niego osobie (art. 781 § 1⁴ KPC). Najprostszy dowód to potwierdzenie przelewu z tytułem wskazującym umowę. Jeśli wypłacasz gotówką, weź od pożyczkobiorcy pisemne pokwitowanie odbioru pieniędzy.

Podatek od pożyczki

Samo oświadczenie nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek płaci się jednak od umowy pożyczki: 0,5% jej kwoty (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC), czyli 250 zł od 50 000 zł. Płaci biorący pożyczkę. Gdy umowa pożyczki jest w akcie notarialnym, podatek pobiera notariusz (art. 10 ust. 2). Gdy spisaliście ją sami, pożyczkobiorca składa deklarację PCC-3 i płaci podatek w 14 dni (art. 10 ust. 1).

Pożyczka od najbliższej rodziny (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) jest zwolniona z PCC. Warunek: pieniądze trafiają na rachunek pożyczkobiorcy albo przekazem pocztowym, a jeśli umowa nie jest w akcie notarialnym, trzeba też złożyć deklarację w 14 dni (art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC). Przelew załatwia więc od razu dwie sprawy: zwolnienie z podatku i dowód wypłaty do klauzuli.

Co musi zawierać akt o poddaniu się egzekucji?

Notariusz przygotuje treść, ale to Ty odpowiadasz za dane, które mu podasz. Sprawdź w projekcie aktu:

• Źródło długu. Umowa, z której wynika obowiązek, data jej zawarcia i treść zobowiązania. W umowach wzajemnych, np. sprzedaży, także świadczenie wierzyciela i jego termin (art. 777 § 2 KPC).
• Kwota albo rzecz. Przy pkt 4 dokładna kwota lub opis rzeczy, przy pkt 5 kwota maksymalna. Ogólnik „wszystkie należności z umowy” nie wystarczy.
• Termin albo zdarzenie. Przy pkt 5 dodatkowo termin, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę.
• Prawo wierzyciela do wypisu. Przy odrębnym akcie stroną jest tylko dłużnik. Wypis dostają strony aktu i osoby, dla których zastrzeżono to w akcie (art. 110 § 1 Prawa o notariacie). Bez takiego zapisu wierzyciel potrzebuje zgody dłużnika albo postanowienia sądu.
• Zgoda małżonka, jeśli ma odpowiadać majątek wspólny. Klauzulę przeciwko małżonkowi dłużnika sąd nada tylko wtedy, gdy wierzyciel wykaże dokumentem, że dług powstał za zgodą małżonka (art. 787 KPC). Bez tego egzekucja obejmie majątek osobisty dłużnika oraz jego wynagrodzenie i dochody (art. 776¹ KPC), ale nie wspólne mieszkanie.

Notariusz odczyta akt i wyjaśni jego skutki (art. 80 § 3 Prawa o notariacie). Pytaj, jeśli czegoś nie rozumiesz. Po podpisaniu zmiana treści wymaga nowego aktu.

Wzór oświadczenia o poddaniu się egzekucji

Treść aktu przygotowuje notariusz. Poniższe przykłady pokazują typowe zapisy, żebyś mógł sprawdzić projekt przed podpisaniem. Dane stron, adresy i kwoty są przykładowe.

Pożyczka z terminem zwrotu (pkt 4):

Jan Nowak oświadcza, że na podstawie umowy pożyczki z dnia 24 września 2026 roku zobowiązał się zwrócić Annie Nowak kwotę 50 000,00 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) w terminie do dnia 30 czerwca 2028 roku, i co do obowiązku zapłaty tej kwoty poddaje się egzekucji na rzecz Anny Nowak na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego. Jan Nowak wyraża zgodę na wydawanie Annie Nowak wypisów niniejszego aktu.

Czynsz najmu lokalu użytkowego do kwoty maksymalnej (pkt 5):

Przykład sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie poddaje się egzekucji na rzecz Piotra Wiśniewskiego co do obowiązku zapłaty czynszu i opłat wynikających z umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 1 października 2026 roku, do kwoty 100 000,00 zł (sto tysięcy złotych), na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego. Zdarzeniem, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jest niezapłacenie czynszu lub opłat w terminie określonym w umowie. Wynajmujący może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności do dnia 31 grudnia 2031 roku.

Przy pkt 5 zdarzenie jest obowiązkowe. Zapytaj notariusza, jak wierzyciel wykaże je w sądzie. Jeśli wykonanie zależy od zdarzenia, które powinien udowodnić wierzyciel, sąd wymaga dokumentu urzędowego albo prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 786 § 1 KPC).

Najem okazjonalny (pkt 4 w związku z art. 19a u.o.p.l.):

Marek Zieliński poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego nr 14 położonego w Warszawie przy ulicy Przykładowej 5, używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu z dnia 1 października 2026 roku, w terminie wskazanym w żądaniu, o którym mowa w art. 19d ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Jak wygląda podpisanie aktu krok po kroku?

1. Uzgodnij warunki z wierzycielem. Kwota albo kwota maksymalna, termin albo zdarzenie, punkt art. 777, prawo wierzyciela do wypisu i to, kto płaci taksę.
2. Wybierz kancelarię i wyślij dane. Notariusz przygotuje projekt aktu na podstawie umowy i danych stron. Poproś o projekt mailem przed wizytą i sprawdź kwotę, daty oraz zdarzenie.
3. Zabierz dokumenty:
   • dowód osobisty albo paszport,
   • umowę, której dotyczy oświadczenie (pożyczki, najmu, sprzedaży),
   • przy wydaniu lokalu lub hipotece: adres nieruchomości i numer księgi wieczystej,
   • pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego, jeśli ktoś działa za dłużnika,
   • zgodę małżonka, jeśli wierzyciel jej wymaga.
4. Podpisz akt. Dłużnik musi być obecny osobiście albo przez pełnomocnika. Wierzyciel nie musi, chyba że w tym samym akcie zawieracie umowę. Notariusz odczytuje akt, wyjaśnia skutki i zbiera podpisy. Sama czynność trwa zwykle kilkadziesiąt minut, zależnie od długości aktu.
5. Odbierz wypisy. Wierzyciel przechowuje swój wypis do końca spłaty. Wypis ma moc prawną oryginału (art. 109 Prawa o notariacie) i to na nim sąd umieści klauzulę wykonalności.

Jak uzyskać klauzulę wykonalności na akt notarialny?

Gdy termin minie, a dłużnik nie zapłaci, wierzyciel działa w trzech krokach.

1. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Składasz go w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dłużnika (art. 781 § 2 KPC), w biurze podawczym albo listem poleconym. Dołącz:
   • wypis aktu notarialnego,
   • potwierdzenie opłaty sądowej 50 zł (art. 71 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej: u.k.s.c.),
   • dokument potwierdzający zdarzenie, jeśli akt uzależnia od niego wykonanie (art. 786 § 1 KPC),
   • przy pożyczce dla osoby prywatnej dowód wypłaty pieniędzy (art. 781 § 1⁴ KPC),
   • przy wniosku przeciwko małżonkowi dłużnika dokument ze zgodą małżonka (art. 787 KPC). Od takiego wniosku też płacisz 50 zł (art. 71 pkt 2 u.k.s.c.).
2. Postanowienie sądu. Sąd rozpoznaje wniosek niezwłocznie, najpóźniej w 3 dni (art. 781¹ KPC), a klauzulę może nadać referendarz sądowy (art. 781 § 1¹). To termin instrukcyjny i w obciążonych sądach bywa przekraczany. Sąd sprawdza wymogi formalne aktu, ale nie bada, czy dług naprawdę istnieje. Odmówi klauzuli, jeśli z okoliczności i treści aktu wynika, że roszczenie się przedawniło (art. 782¹ § 1 pkt 2 KPC).
3. Wniosek do komornika. Z tytułem wykonawczym składasz wniosek o wszczęcie egzekucji i wskazujesz, z czego komornik ma ją prowadzić, np. z rachunku bankowego i wynagrodzenia (art. 797 KPC). Koszty egzekucji ponosi dłużnik (art. 770 KPC).

Który sąd nada klauzulę w Warszawie

Decyduje miejsce zamieszkania dłużnika, a nie siedziba kancelarii, w której podpisano akt. Jeśli tej właściwości nie da się ustalić, klauzulę nada sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja (art. 781 § 2 KPC).

Źródło: Sąd Okręgowy w Warszawie i Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, stan na wrzesień 2026 r. Wniosek kieruj do wydziału cywilnego. Adres i godziny pracy biura podawczego sprawdź na stronie sądu.

Czy oświadczenie o poddaniu się egzekucji wygasa?

Oświadczenie nie ma daty ważności, ale nie chroni wierzyciela przed przedawnieniem. Akt notarialny, inaczej niż wyrok albo ugoda sądowa, nie wydłuża terminu przedawnienia (art. 125 § 1 KC go nie wymienia). Roszczenie przedawnia się w zwykłym terminie (art. 118 KC):

• 6 lat co do zasady, np. zwrot prywatnej pożyczki,
• 3 lata dla świadczeń okresowych, np. czynszu, i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.

Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Pożyczka z terminem zwrotu 30 czerwca 2028 r. przedawni się więc 31 grudnia 2034 r. Po tej dacie sąd odmówi klauzuli (art. 782¹ § 1 pkt 2 KPC).

Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed sądem lub komornikiem przedsięwzięta bezpośrednio w celu zaspokojenia roszczenia, np. wniosek o wszczęcie egzekucji (art. 123 § 1 pkt 1 KC). Po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo (art. 124 KC).

Przy pkt 5 obowiązuje dodatkowo termin z aktu, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę. Po nim akt przestaje być przydatny, nawet jeśli dług się nie przedawnił.

Jak bronić się jako dłużnik?

Oświadczenia nie cofniesz jednostronnie. Przepisy nie przewidują trybu, w którym dłużnik sam „odwołuje” akt notarialny. Sąd nadaje klauzulę na podstawie dokumentów, zwykle bez Twojego udziału. Pierwszym sygnałem jest więc zwykle zawiadomienie komornika o wszczęciu egzekucji. Masz wtedy dwie drogi, które można łączyć.

Przy powództwie akt działa na Twoją korzyść w jednym punkcie: nie jest wyrokiem, więc możesz zakwestionować samo istnienie długu (art. 840 § 1 pkt 1 KPC). W pozwie podaj od razu wszystkie zarzuty, bo później je stracisz (art. 843 § 3 KPC). Pozew składasz w sądzie, w którego okręgu toczy się egzekucja, a przed jej wszczęciem w sądzie miejsca zamieszkania wierzyciela (art. 843 § 1–2 KPC). Samo złożenie pozwu nie wstrzymuje komornika. Razem z pozwem złóż wniosek o zabezpieczenie przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 755 § 1 pkt 3 KPC).

Tak samo może bronić się małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę. Przysługują mu zarzuty własne i zarzuty, których dłużnik wcześniej nie mógł podnieść (art. 840 § 1 pkt 3 KPC).

Najlepsza obrona zaczyna się przy spłacie. Płać przelewem z tytułem wskazującym umowę, a przy gotówce żądaj pokwitowania (art. 462 § 1 KC). To Twój dowód, gdyby wierzyciel mimo spłaty sięgnął po klauzulę. Jak przebiega egzekucja opróżnienia mieszkania przy najmie okazjonalnym, opisujemy w poradniku o eksmisji najemcy z udziałem notariusza.

Najczęstsze błędy

1. Akt bez terminu i bez zdarzenia. Nie spełnia warunków art. 777 § 1 pkt 4 KPC, więc sąd nie nada mu klauzuli.
2. Pożyczka wypłacona gotówką bez pokwitowania. Przy pożyczce dla osoby prywatnej sąd wymaga dowodu wydania pieniędzy (art. 781 § 1⁴ KPC). Bez niego wierzyciel nie dostanie klauzuli, a pożyczka w rodzinie nie będzie zwolniona z podatku.
3. Kwota ponad limit przy pożyczce dla osoby prywatnej. Przekracza granicę z art. 777 § 2¹ KPC, więc notariusz odmówi takiej czynności jako sprzecznej z prawem (art. 81 Prawa o notariacie).
4. Brak prawa wierzyciela do wypisu. Przy odrębnym akcie wierzyciel nie jest stroną i bez zastrzeżenia w akcie nie dostanie wypisu bez zgody dłużnika albo postanowienia sądu (art. 110 Prawa o notariacie).
5. Brak zgody małżonka dłużnika. Komornik nie sięgnie wtedy po majątek wspólny, np. mieszkanie małżonków (art. 787 KPC).
6. Zwlekanie z wnioskiem o klauzulę. Akt nie wydłuża przedawnienia, a przy pkt 5 obowiązuje dodatkowo termin z aktu. Po ich upływie sąd odmówi klauzuli.
7. Zdarzenie, którego nie da się udowodnić dokumentem. Jeśli to wierzyciel ma je udowodnić, a nie ma dokumentu urzędowego ani dokumentu z poświadczonym podpisem, sąd nie nada klauzuli (art. 786 § 1 KPC).
8. Podpisanie „na wszelki wypadek” bez czytania kwoty i terminu. Po nadaniu klauzuli komornik może od razu zająć konto i wynagrodzenie, a proces musi rozpocząć dłużnik.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można odwołać oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

Nie jednostronnie. Przepisy nie przewidują trybu, w którym dłużnik sam odwołuje takie oświadczenie. Bronisz się dopiero wtedy, gdy wierzyciel sięgnie po klauzulę: skargą lub zażaleniem w tydzień od zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo powództwem przeciwegzekucyjnym (art. 840 KPC).

Czy wierzyciel musi być obecny u notariusza?

Nie. Oświadczenie składa sam dłużnik. Obecność wierzyciela jest potrzebna tylko wtedy, gdy w tym samym akcie zawieracie umowę, np. pożyczki albo sprzedaży. Zadbaj o to, żeby akt zastrzegał dla wierzyciela prawo do wypisu.

Czy oświadczenie może podpisać pełnomocnik?

Tak, ale pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego, tak jak samo oświadczenie (art. 99 § 1 KC). Zwykłe pełnomocnictwo pisemne nie wystarczy. Za pełnomocnictwo do jednej czynności notariusz pobierze dziś najwyżej 30 zł netto (§ 8 pkt 8 rozporządzenia o taksie notarialnej).

Czy można poddać się egzekucji bez notariusza?

Nie. Tytułem egzekucyjnym jest tylko oświadczenie w formie aktu notarialnego (art. 777 § 1 pkt 4–6 KPC). Zwykła umowa, nawet z podpisami poświadczonymi przez notariusza, nie wystarczy. Wierzyciel z taką umową musi iść do sądu po wyrok albo nakaz zapłaty.

Co zrobić, gdy dług jest spłacony, a wierzyciel idzie do komornika?

Wytocz powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności i powołaj się na spłatę po sporządzeniu aktu (art. 840 § 1 pkt 2 KPC). Dołącz potwierdzenia przelewów albo pokwitowania. Razem z pozwem złóż wniosek o zawieszenie egzekucji jako zabezpieczenie (art. 755 § 1 pkt 3 KPC).

Czy komornik może zająć mieszkanie wspólne małżonków?

Tylko jeśli sąd nada klauzulę także przeciwko małżonkowi dłużnika. Wierzyciel musi wtedy wykazać dokumentem, że dług powstał za zgodą małżonka (art. 787 KPC). Bez tego egzekucja obejmuje majątek osobisty dłużnika oraz jego wynagrodzenie i dochody (art. 776¹ KPC).

Czy przy zakupie mieszkania kupujący poddaje się egzekucji co do zapłaty ceny?

Tak, jeśli część ceny ma zapłacić po podpisaniu aktu, np. z kredytu albo w ratach. Kupujący poddaje się wtedy egzekucji co do zapłaty tej części w określonym terminie (art. 777 § 1 pkt 4 KPC). Sprzedający może w tym samym akcie poddać się egzekucji co do wydania mieszkania. Oba oświadczenia wchodzą w akt sprzedaży, więc zapytaj notariusza, czy policzy za nie osobną taksę.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 394 § 2 i art. 398²² (zażalenie, skarga na orzeczenie referendarza), art. 485 § 2 (nakaz zapłaty z weksla), art. 755 § 1 pkt 3 (zawieszenie egzekucji jako zabezpieczenie), art. 770 (koszty egzekucji), art. 776 i 776¹ (tytuł wykonawczy, dłużnik w związku małżeńskim), art. 777 (akt notarialny jako tytuł egzekucyjny, limit przy pożyczce), art. 781 § 1¹, § 1⁴ i § 2 (sąd właściwy, dowód wypłaty pożyczki), art. 781¹ (termin rozpoznania wniosku), art. 782¹ (odmowa klauzuli), art. 786 § 1 (zdarzenie), art. 787 (klauzula przeciwko małżonkowi), art. 795 (zaskarżenie klauzuli), art. 797 (wniosek o wszczęcie egzekucji), art. 840 i 843 (powództwo przeciwegzekucyjne).
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 99 § 1 (forma pełnomocnictwa), art. 118, 123, 124 i 125 (przedawnienie), art. 359 § 2¹ i art. 481 § 2¹ (odsetki maksymalne), art. 462 (pokwitowanie), art. 720 i 720² (pożyczka, koszty pozaodsetkowe).
• Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 614): art. 5 § 1 (taksa jako wynagrodzenie maksymalne), art. 80 (obowiązki notariusza), art. 81 (odmowa czynności sprzecznej z prawem), art. 109 i 110 (wypisy).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566): § 3 i § 5 (stawka od wartości), § 8 pkt 8 (pełnomocnictwo), § 11 ust. 1 (czynności uboczne), § 12 (wypisy).
• Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. 2023 poz. 725): art. 19a ust. 2 pkt 1 i ust. 7, art. 19f ust. 3, art. 19g ust. 2 (najem okazjonalny i instytucjonalny).
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228): art. 13 ust. 2 (opłata od pozwu), art. 71 pkt 1 i 2 (klauzula wykonalności), art. 72 ust. 1 pkt 2 (zażalenie i skarga w przedmiocie klauzuli).
• Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 191): art. 7 ust. 1 pkt 4 (stawka od pożyczki), art. 9 pkt 10 lit. b (zwolnienie pożyczek w rodzinie), art. 10 ust. 1 i 2 (deklaracja, notariusz jako płatnik).
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242): 4 806 zł.
• Stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego: 3,75% od 5 marca 2026 r. Właściwość sądów rejonowych: Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga.

Stan prawny na 24 września 2026 r.

Potrzebujesz oświadczenia o poddaniu się egzekucji do pożyczki, sprzedaży albo najmu? Porównaj opinie o kancelariach, np. kancelarie notarialne w Wilanowie albo notariuszy na Bemowie, i zarezerwuj termin online albo wyślij bezpłatne zapytanie o wycenę. Projekt aktu poproś mailem przed wizytą.