PCC przy zakupie mieszkania w 2026 roku: stawka 2%, zwolnienie dla pierwszego mieszkania i kto płaci
PCC przy zakupie mieszkania to 2% jego wartości: 14 000 zł przy cenie 700 000 zł. Kto płaci, kiedy obowiązuje zwolnienie i co zmieniły wyroki NSA z 2026 r.
W tym artykule
Kupując mieszkanie od osoby prywatnej, płacisz podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości rynkowej mieszkania. Przy cenie 700 000 zł to 14 000 zł, kilkakrotnie więcej niż wynagrodzenie notariusza. Podatek pobiera notariusz przed podpisaniem aktu, więc nie składasz żadnej deklaracji. PCC nie zapłacisz przy zakupie od dewelopera, bo cena zawiera VAT, ani przy pierwszym mieszkaniu w życiu.
PCC przy zakupie mieszkania w skrócie
- Stawka: 2% wartości rynkowej mieszkania (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC). Przy cenie 700 000 zł to 14 000 zł podatku.
- Kto płaci: kupujący, z mocy ustawy (art. 4 pkt 1). Sprzedający nie płaci PCC.
- Zakup od dewelopera: bez PCC, bo sprzedaż jest opodatkowana VAT (art. 2 pkt 4 lit. a). Wyjątek to szóste i kolejne mieszkanie w tej samej inwestycji: 6% (art. 7a).
- Pierwsze mieszkanie: zwolnienie, jeśli nigdy nie miałeś mieszkania, domu ani spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, także w udziale (art. 9 pkt 17). Nie przeszkadza odziedziczony udział do 50%.
- Płatność: notariusz pobiera podatek przed podpisaniem aktu i sam przekazuje go do urzędu skarbowego (art. 10 ust. 2 i 3). Deklaracji PCC-3 nie składasz.
- Kredyt: od ustanowienia hipoteki notariusz pobiera dodatkowo 19 zł PCC (art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. b).
- Miejsce postojowe i meble: zwolnienie ich nie obejmuje. Od ich ceny zapłacisz 2%, nawet jeśli samo mieszkanie jest zwolnione.
Całą kwotę do zapłaty u notariusza, czyli PCC, taksę notarialną i opłaty sądowe, policzysz w kalkulatorze kosztów notarialnych, także z opcją pierwszego mieszkania i kredytu.
Ile wynosi PCC przy zakupie mieszkania?
Stawka PCC przy zakupie mieszkania wynosi 2% (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dalej: ustawa o PCC). Tyle samo płacisz przy zakupie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i domu jednorodzinnego. Na rynku wtórnym stawka nie zależy od ceny, metrażu ani liczby mieszkań, które już masz.
Przy mieszkaniu za 700 000 zł: 2% × 700 000 zł = 14 000 zł. PCC to podatek, więc nie dolicza się do niego VAT.
| Cena mieszkania | PCC 2% |
|---|---|
| 400 000 zł | 8 000 zł |
| 550 000 zł | 11 000 zł |
| 700 000 zł | 14 000 zł |
| 900 000 zł | 18 000 zł |
| 1 200 000 zł | 24 000 zł |
Od jakiej kwoty liczy się podatek
Podstawą jest wartość rynkowa mieszkania (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC). To przeciętna cena podobnych mieszkań, z uwzględnieniem położenia i stanu, z dnia podpisania umowy (art. 6 ust. 2). Jeśli cena w akcie odpowiada rynkowi, notariusz liczy podatek właśnie od niej.
Dwie rzeczy nie obniżają podstawy:
- Obciążenia mieszkania. Wartość ustala się „bez odliczania długów i ciężarów” (art. 6 ust. 2). Hipoteka czy służebność na mieszkaniu nie zmniejszą podatku.
- Cena „po znajomości”. Jeśli w akcie wpiszesz cenę wyraźnie niższą od rynkowej, urząd skarbowy może wezwać Cię do jej podwyższenia w terminie co najmniej 14 dni (art. 6 ust. 3). Gdy się nie zgodzisz, urząd ustali wartość z pomocą biegłego. Jeśli wyjdzie ona o ponad 33% wyższa od Twojej, zapłacisz też za opinię biegłego (art. 6 ust. 4).
Urząd ma na sprawdzenie 5 lat od końca roku, w którym minął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Kupując mieszkanie w 2026 r., musisz się liczyć z kontrolą do końca 2031 r.
PCC na tle pozostałych kosztów u notariusza
Przy mieszkaniu za 700 000 zł z rynku wtórnego, kupowanym bez kredytu, główne pozycje rachunku wyglądają tak:
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Podatek PCC (2%) | 14 000 zł |
| Taksa notarialna (maksymalna) | 1 785 zł netto, 2 195,55 zł z VAT |
| Opłata sądowa za wpis własności do księgi wieczystej | 200 zł |
| Razem | 16 395,55 zł |
Przy sprzedaży lokalu mieszkalnego taksa wynosi najwyżej połowę stawki podstawowej (§ 3 pkt 5 i § 6 rozporządzenia o taksie): (1 010 zł + 0,4% × (700 000 – 60 000) zł) ÷ 2 = 1 785 zł netto. Do tego dochodzą wypisy aktu (najwyżej 6 zł netto za stronę) i taksa za wniosek do księgi wieczystej. PCC to ponad 85% całego rachunku. Wszystkie pozycje opisujemy w poradniku o kosztach notarialnych przy zakupie mieszkania.
Zakup na kredyt: PCC od hipoteki
Bank kredytujący zakup wymaga hipoteki na mieszkaniu. Ustanowienie hipoteki to osobna czynność opodatkowana PCC (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o PCC). Podatek płaci ten, kto hipotekę ustanawia, czyli Ty jako nowy właściciel (art. 4 pkt 8).
Przy kredycie hipotecznym notariusz pobiera zwykle stałe 19 zł, bo zabezpieczana wierzytelność (kredyt z odsetkami) nie ma jeszcze ustalonej wysokości (art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. b). Stawka 0,1% dotyczy hipoteki na już istniejący dług o znanej kwocie (lit. a). Jeśli sąd nie wpisze hipoteki do księgi wieczystej, te 19 zł podlega zwrotowi (art. 11 ust. 1 pkt 5). Taksę i opłatę sądową za samą hipotekę opisujemy w poradniku o hipotece u notariusza.
Pieniądze na podatek przygotuj z własnych środków. Notariusz musi pobrać PCC przed podpisaniem aktu (art. 10 ust. 3), a bank zwykle wypłaca kredyt dopiero po jego podpisaniu.
Kto płaci PCC: kupujący czy sprzedający?
PCC płaci kupujący. Wynika to wprost z ustawy (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC), więc to nie jest zwyczaj, który strony mogą zmienić, jak przy taksie notarialnej. Możecie umówić się, że sprzedający obniży cenę albo odda Ci część kosztów, ale wobec urzędu skarbowego podatnikiem nadal jesteś Ty.
Gdy kupujecie mieszkanie we dwoje albo w kilka osób, odpowiadacie za podatek solidarnie (art. 5 ust. 2). Urząd może zażądać całej kwoty od każdego z Was, niezależnie od wielkości udziałów.
Sprzedający nie płaci PCC. Może za to zapłacić podatek dochodowy, jeśli sprzedaje mieszkanie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym je kupił (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej: ustawa o PIT).
Czy przy zakupie od dewelopera płaci się PCC?
Nie. Sprzedaż mieszkania przez dewelopera jest opodatkowana VAT, a czynności opodatkowane VAT nie podlegają PCC (art. 2 pkt 4 lit. a ustawy o PCC). Podatek jest już w cenie. PCC nie ma też od samej umowy deweloperskiej, bo nie jest ona umową sprzedaży. Jeśli kupujesz na kredyt, zapłacisz tylko 19 zł PCC od hipoteki.
Szóste mieszkanie w tej samej inwestycji: 6%
Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje wyjątek dla inwestorów, którzy kupują mieszkania od dewelopera hurtowo. Jeśli kupujesz szósty i każdy kolejny lokal mieszkalny w budynku lub budynkach postawionych na jednej działce, od tych mieszkań zapłacisz 6% PCC, choć cena zawiera VAT (art. 7a ust. 1). Pięć pierwszych mieszkań w tej inwestycji jest bez PCC. Przy zakupie na współwłasność stawka 6% ma zastosowanie, jeśli limit przekroczył choćby jeden z kupujących (art. 7a ust. 2).
Zakupu jednego czy dwóch mieszkań od dewelopera ten przepis nie dotyczy.
Zakup od firmy na rynku wtórnym
Jeśli mieszkanie sprzedaje firma, liczy się to, jak rozlicza tę sprzedaż. Gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT, PCC nie ma. Gdy firma korzysta ze zwolnienia z VAT, co zdarza się przy mieszkaniach używanych od kilku lat, płacisz 2% PCC tak samo jak przy zakupie od osoby prywatnej (art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC). Notariusz zapyta sprzedającego o status VAT i na tej podstawie ustali, czy pobrać podatek.
| Od kogo kupujesz | PCC | Przepis ustawy o PCC |
|---|---|---|
| Osoba prywatna | 2% | art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a |
| Osoba prywatna, a Ty kupujesz pierwsze mieszkanie | 0 zł | art. 9 pkt 17 |
| Deweloper (sprzedaż z VAT) | 0 zł | art. 2 pkt 4 lit. a |
| Deweloper, szóste i kolejne mieszkanie w tej samej inwestycji | 6% | art. 7a |
| Firma zwolniona z VAT przy tej sprzedaży | 2% | art. 2 pkt 4 lit. b |
Zwolnienie z PCC przy zakupie pierwszego mieszkania
Od 31 sierpnia 2023 r. nie płacisz PCC, jeśli kupujesz swoje pierwsze mieszkanie lub dom (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC). Zwolnienie jest całkowite: przy mieszkaniu za 700 000 zł oszczędzasz 14 000 zł. Nie ma limitu ceny, metrażu ani wieku kupującego.
Musisz spełnić trzy warunki:
- Kupujesz lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość (zwykle ma własną księgę wieczystą), dom jednorodzinny albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu.
- Kupujesz jako osoba fizyczna, a nie na przykład jako spółka.
- W dniu zakupu i nigdy wcześniej nie miałeś żadnego z tych praw ani udziału w nich. Wyjątek to udział odziedziczony, jeśli nie przekracza i nie przekraczał 50%.
Liczy się cała Twoja historia, a nie tylko to, co masz dziś:
| Twoja sytuacja przed zakupem | Zwolnienie z PCC |
|---|---|
| Nigdy nie miałeś mieszkania ani domu | Tak |
| Odziedziczyłeś połowę mieszkania albo mniejszy udział | Tak |
| Odziedziczyłeś więcej niż połowę mieszkania albo całe | Nie |
| Dostałeś udział w mieszkaniu w darowiźnie, nawet 1/10 | Nie |
| Miałeś mieszkanie, ale już je sprzedałeś | Nie |
| Kupiłeś kiedyś mieszkanie od dewelopera | Nie |
| Miałeś mieszkanie we wspólności majątkowej z byłym małżonkiem | Nie |
| Masz mieszkanie lub dom za granicą | Nie (stanowisko urzędów skarbowych) |
| Masz działkę, garaż, lokal użytkowy albo spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu | Tak |
Kupujesz z partnerem lub małżonkiem
Tu stanowiska urzędów i sądu się rozjechały.
Urzędy skarbowe stosują zasadę „wszyscy albo nikt”. Jeśli jeden z kupujących miał wcześniej mieszkanie, zwolnienie nie przysługuje nikomu i PCC płaci się od całej ceny. Tak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odpowiada też małżonkom, niezależnie od ich ustroju majątkowego.
7 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł inaczej (wyrok NSA, III FSK 281/25). Według NSA zwolnienie przysługuje proporcjonalnie temu kupującemu, który spełnia warunki. W tej sprawie partnerzy bez ślubu kupili nieruchomość na współwłasność, a osoba kupująca pierwsze mieszkanie miała udział 40/100.
Przykład: kupujecie z partnerem mieszkanie za 700 000 zł po połowie, a partner miał już kawalerkę. Według urzędów zapłacicie 14 000 zł. Według NSA tylko 2% × 350 000 zł = 7 000 zł.
Co to oznacza w praktyce:
- Współwłasność w częściach ułamkowych (partnerzy albo małżonkowie z rozdzielnością majątkową): powołaj się na wyrok NSA. Notariusz jako płatnik może jednak pobrać pełne 2%, bo za niepobrany podatek odpowiada, jeśli nie wykaże braku swojej winy (art. 10 ust. 3c ustawy o PCC). Wtedy po zakupie złóż w urzędzie skarbowym wniosek o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej).
- Małżonkowie we wspólności majątkowej nie mają udziałów, a wyrok dotyczył współwłasności ułamkowej. Urzędy nadal odmawiają im zwolnienia, gdy jeden z małżonków miał wcześniej mieszkanie, więc zwrotu podatku trzeba by dochodzić w sporze z urzędem.
Wniosek o stwierdzenie nadpłaty możesz złożyć do upływu przedawnienia, czyli przez 5 lat od końca roku zakupu (art. 79 § 2 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Dotyczy to także zakupów sprzed wyroku, jeśli miały miejsce od 31 sierpnia 2023 r.
Odkupujesz udział w mieszkaniu
Urzędy uważały, że zwolnienie obejmuje tylko zakup całego mieszkania lub domu. NSA w wyroku z 23 czerwca 2026 r. (III FSK 525/25) uznał, że obejmuje także zakup udziału. Sprawa dotyczyła małżonków, którzy odkupili od siostry męża połowę domu. Drugą połowę mąż wcześniej odziedziczył, a odziedziczony udział do 50% nie odbiera prawa do zwolnienia.
Typowa sytuacja: dziedziczysz z bratem mieszkanie po rodzicach po połowie i odkupujesz jego udział za 350 000 zł. Jeśli nigdy nie miałeś innego mieszkania ani domu, według tego wyroku nie płacisz 7 000 zł PCC. Jeśli notariusz mimo to pobierze podatek, złóż wniosek o stwierdzenie nadpłaty.
Garaż, komórka i meble
Zwolnienie obejmuje tylko prawa wymienione w art. 9 pkt 17, czyli samo mieszkanie:
- Komórka lokatorska, piwnica lub garaż jako pomieszczenie przynależne, czyli część lokalu ujawniona w jego księdze wieczystej: są zwolnione razem z mieszkaniem.
- Miejsce postojowe w hali garażowej (udział w osobnym lokalu garażowym z własną księgą) albo osobny garaż: płacisz 2% PCC. Od miejsca za 60 000 zł to 1 200 zł. Poproś, żeby w akcie podano osobno cenę mieszkania i cenę miejsca.
- Meble i sprzęt: rzeczy ruchome mają stawkę 2% (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i nie są objęte zwolnieniem. Jeśli w akcie wpiszesz osobno wyposażenie za 30 000 zł, zapłacisz od niego 600 zł. Bez podatku jest tylko sprzedaż rzeczy ruchomych o wartości do 1000 zł (art. 9 pkt 6). Jeśli nie korzystasz ze zwolnienia, wydzielenie mebli nie obniży PCC, bo stawka jest ta sama.
Jak skorzystać ze zwolnienia
Nie składasz wniosku ani zaświadczeń. Notariusz zapyta o Twoje wcześniejsze mieszkania i domy, wpisze Twoje oświadczenie do aktu i na tej podstawie nie pobierze podatku.
Oświadczenie musi być prawdziwe. Notariusz nie odpowiada za niepobrany podatek, jeśli nie ponosi winy (art. 10 ust. 3c ustawy o PCC), więc za nieprawdziwe oświadczenie odpowiadasz Ty. Jeśli urząd skarbowy ustali, że zwolnienie Ci nie przysługiwało, określi podatek z odsetkami za zwłokę. Ma na to 5 lat od końca roku zakupu.
Jak zapłacić PCC u notariusza?
Notariusz jest płatnikiem PCC od umów zawieranych w formie aktu notarialnego (art. 10 ust. 2 ustawy o PCC). Umowa sprzedaży mieszkania zawsze wymaga aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego), więc przy zakupie mieszkania PCC zawsze rozliczasz u notariusza:
- Rozliczenie przed aktem. Kancelaria przesyła projekt aktu i wyliczenie kosztów: PCC, taksę, opłaty sądowe i wypisy. Sprawdź, od jakiej kwoty policzono podatek i czy uwzględniono zwolnienie, jeśli Ci przysługuje.
- Zapłata. Przelej całą kwotę na rachunek kancelarii kilka dni przed terminem albo zapłać w dniu aktu, jeśli kancelaria przyjmuje płatność na miejscu. Notariusz nie może podpisać aktu, zanim pobierze podatek (art. 10 ust. 3).
- Akt. Na końcu aktu notariusz wpisuje kwotę pobranego PCC i przepis, na podstawie którego go pobrał. Wypis aktu jest Twoim dowodem zapłaty.
- Przekazanie do urzędu. Notariusz wpłaca podatek do urzędu skarbowego do 7. dnia następnego miesiąca i składa deklarację (art. 10 ust. 3a pkt 2). Ty nie składasz PCC-3 i nie musisz iść do urzędu.
Cały przebieg zakupu, od sprawdzenia księgi wieczystej do podpisania umowy, opisujemy w poradniku o akcie notarialnym przy zakupie mieszkania.
Kiedy sam składasz deklarację PCC-3
Deklarację PCC-3 składasz tylko wtedy, gdy podatku nie pobiera płatnik. Masz na to 14 dni od powstania obowiązku podatkowego (art. 10 ust. 1 ustawy o PCC). Przy zakupie mieszkania zdarza się to w dwóch sytuacjach:
- Licytacja komornicza. Postanowienie sądu o przysądzeniu własności podlega PCC tak jak umowa sprzedaży (art. 1 ust. 1 pkt 3). Obowiązek podatkowy powstaje, gdy postanowienie się uprawomocni (art. 3 ust. 1 pkt 3), i od tego dnia liczysz 14 dni.
- Pożyczka od rodziny na wkład własny powyżej 36 120 zł, jeśli chcesz skorzystać ze zwolnienia (szczegóły w pytaniach poniżej).
Najczęstsze błędy
- Mylisz „pierwsze mieszkanie” z pierwszym zakupem na rynku wtórnym. Mieszkanie od dewelopera kupione lata temu, nawet już sprzedane, odbiera prawo do zwolnienia. Przy cenie 700 000 zł to 14 000 zł do zapłaty w dniu aktu.
- Nie sprawdzasz historii drugiego kupującego. Wystarczy, że partner lub małżonek miał kiedyś udział w mieszkaniu, a notariusz pobierze 2% od całej ceny. Zwrotu części podatku na podstawie wyroku NSA dochodzisz dopiero wnioskiem o nadpłatę.
- Jedna cena za mieszkanie i miejsce postojowe. Zwolnienie obejmuje tylko mieszkanie. Bez osobnych cen w akcie trudno wykazać, od jakiej kwoty należy się 2% za miejsce.
- Zaniżona cena w akcie. Urząd może przez 5 lat podważyć wartość i doliczyć podatek z odsetkami, a przy różnicy powyżej 33% obciążyć Cię kosztami biegłego. Niższa cena to też niższy koszt nabycia, a więc wyższy podatek dochodowy, jeśli sprzedasz mieszkanie przed upływem 5 lat.
- Brak pieniędzy na PCC w dniu aktu. Notariusz musi pobrać podatek przed podpisaniem, a kredyt zwykle wpływa później. Bez wpłaty akt nie zostanie podpisany w umówionym terminie.
- Wysoka cena wyposażenia w akcie przy zwolnieniu. Meble i sprzęt nie są objęte zwolnieniem, więc od wyposażenia za 30 000 zł zapłacisz 600 zł PCC.
- Pożyczka od rodziców bez zgłoszenia. Powyżej 36 120 zł bez deklaracji PCC-3 złożonej w ciągu 14 dni tracisz zwolnienie i płacisz 0,5% pożyczki, a jeśli powołasz się na nią dopiero w kontroli, 20%.
- Nieprawdziwe oświadczenie o pierwszym mieszkaniu. Notariusz opiera się na Twoim oświadczeniu, ale urząd skarbowy może je sprawdzić przez 5 lat i naliczyć podatek z odsetkami.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od umowy przedwstępnej płaci się PCC?
Nie. Umowy przedwstępnej nie ma w katalogu czynności opodatkowanych (art. 1 ust. 1 ustawy o PCC), a zadatek ani zaliczka nie są opodatkowane. Dotyczy to także umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego. PCC zapłacisz dopiero przy umowie przenoszącej własność (art. 3 ust. 2).
Czy PCC można odliczyć od podatku dochodowego?
Nie w zeznaniu rocznym, bo PCC nie jest ulgą w PIT. Przyda się, jeśli sprzedasz mieszkanie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku zakupu. Wtedy zapłacony PCC i koszty notarialne wchodzą do udokumentowanych kosztów nabycia (art. 22 ust. 6c ustawy o PIT) i obniżają dochód ze sprzedaży. Zachowaj wypis aktu, bo potwierdza zapłatę.
Czy przy zamianie mieszkań płaci się PCC?
Tak, ale zwykle mniej niż przy sprzedaży. Przy zamianie mieszkania na mieszkanie podstawą jest różnica wartości obu lokali (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o PCC), a stawka wynosi 2%. Podatek płacą solidarnie obie strony (art. 4 pkt 2, art. 5 ust. 2). Zamiana między osobami z I grupy podatkowej, na przykład rodzicami i dziećmi albo rodzeństwem, jest zwolniona (art. 9 pkt 5). Szczegóły w poradniku o zamianie mieszkania.
Czy od darowizny mieszkania płaci się PCC?
Nie, darowizna podlega podatkowi od spadków i darowizn, a nie PCC. Wyjątek: jeśli obdarowany przejmuje długi darczyńcy, na przykład kredyt zabezpieczony hipoteką na mieszkaniu, od kwoty tych długów płaci 2% PCC (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC).
Czy przy wykupie mieszkania komunalnego od gminy płaci się PCC?
Nie. Gmina sprzedaje mieszkania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a takie czynności nie podlegają PCC (art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o PCC). Płacisz tylko taksę notarialną i opłaty sądowe.
Czy pożyczka od rodziców na wkład własny wymaga zapłaty PCC?
Nie, jeśli dopełnisz formalności. Pożyczka od osób z I grupy podatkowej do 36 120 zł jest zwolniona bez zgłoszenia (art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC). Wyższa pożyczka od najbliższej rodziny (małżonka, rodziców, dziadków, dzieci, wnuków, rodzeństwa, pasierba, ojczyma lub macochy) jest zwolniona, jeśli w ciągu 14 dni złożysz deklarację PCC-3, a pieniądze dostaniesz przelewem na rachunek (art. 9 pkt 10 lit. b). Bez tego zapłacisz 0,5% pożyczki, a jeśli powołasz się na nią dopiero w kontroli podatkowej, 20% (art. 7 ust. 5).
Czy dostanę zwrot PCC, jeśli kupiłem pierwsze mieszkanie przed 31 sierpnia 2023 r.?
Nie. Do umów zawartych przed tym dniem stosuje się dawne przepisy, które nie przewidywały zwolnienia (art. 13 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. wprowadzającej zwolnienie). Wniosek o nadpłatę ma sens przy zakupach od 31 sierpnia 2023 r., jeśli notariusz pobrał podatek, choć spełniałeś warunki, na przykład w sytuacjach z wyroków NSA opisanych wyżej.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 191): art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, d i h oraz pkt 3 (przedmiot opodatkowania), art. 2 pkt 1 lit. g i pkt 4 (czynności niepodlegające podatkowi, VAT), art. 3 (obowiązek podatkowy), art. 4 pkt 1, 2 i 8 (kto płaci), art. 5 ust. 2 (odpowiedzialność solidarna), art. 6 ust. 1–4 (podstawa opodatkowania, wartość rynkowa), art. 7 ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 5 (stawki), art. 7a (stawka 6%), art. 9 pkt 5, 6, 10 i 17 (zwolnienia), art. 10 ust. 1–3c (zapłata, notariusz jako płatnik), art. 11 ust. 1 pkt 5 (zwrot PCC od hipoteki).
- Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1463): art. 4 (zwolnienie pierwszego mieszkania od 31 sierpnia 2023 r., stawka 6% od 1 stycznia 2024 r.), art. 13 ust. 1 (przepis przejściowy).
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2026 poz. 622): art. 70 § 1 (przedawnienie), art. 75 § 1 (nadpłata podatku pobranego przez płatnika), art. 79 § 2 (termin na wniosek o nadpłatę).
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592): art. 10 ust. 1 pkt 8 (sprzedaż przed upływem 5 lat), art. 22 ust. 6c (koszty nabycia).
- Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478): art. 4a ust. 1 (najbliższa rodzina), art. 9 ust. 1 pkt 1 (kwota 36 120 zł).
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 158 (forma aktu notarialnego).
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566): § 3 pkt 5, § 6 i § 12.
- Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 kwietnia 2026 r., III FSK 281/25 (proporcjonalne zwolnienie przy wspólnym zakupie) i z 23 czerwca 2026 r., III FSK 525/25 (zwolnienie przy zakupie udziału).
Stan prawny na 24 września 2026 r.
Kupujesz mieszkanie z rynku wtórnego? Porównaj opinie o kancelariach notarialnych na Pradze-Południe albo notariuszach na Żoliborzu, zarezerwuj termin online albo wyślij bezpłatne zapytanie o wycenę. Zapytaj przy tym kancelarię, jak rozliczy PCC w Twojej sytuacji, zwłaszcza gdy kupujesz z drugą osobą.
Nota prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Choć dokładamy wszelkich starań, aby prezentowane informacje były aktualne i rzetelne, nie możemy zagwarantować ich kompletności i dokładności.
Przepisy prawa i stawki mogą ulec zmianie, dlatego zawsze zalecamy konsultację z notariuszem lub radcą prawnym w celu uzyskania aktualnych informacji dostosowanych do indywidualnej sytuacji.
Znajdź notariusza w Warszawie
Porównaj kancelarie notarialne według dzielnicy i opinii klientów. Zapytanie o koszt jest bezpłatne.