Otwarcie testamentu: gdzie je załatwić, ile kosztuje i co dzieje się potem

Otwarcie testamentu (formalnie: otwarcie i ogłoszenie testamentu) to czynność, w której sąd albo notariusz przyjmuje testament zmarłego, otwiera go, ujawnia treść i spisuje z tego protokół. W sądzie spadku jest bezpłatne, u dowolnego notariusza kosztuje najwyżej 61,50 zł z VAT. Wystarczy przynieść oryginał testamentu i odpis aktu zgonu. Kto ma testament zmarłego, musi go złożyć w sądzie albo u notariusza, gdy dowie się o śmierci (art. 646 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej: KPC).

Otwarcie testamentu w skrócie

• Obowiązek: osoba, u której jest testament, składa go w sądzie spadku albo u notariusza, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy (art. 646 § 1 KPC). Za ukrycie grożą grzywna, odszkodowanie, a nawet uznanie za niegodnego dziedziczenia.
• Gdzie: w sądzie rejonowym ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego albo u dowolnego notariusza w Polsce.
• Koszt: w sądzie 0 zł. U notariusza najwyżej 50 zł netto, czyli 61,50 zł z VAT, plus 6 zł netto za każdą stronę wypisu.
• Dokumenty: oryginał testamentu (przy testamencie notarialnym jego wypis), odpis aktu zgonu i dowód osobisty osoby, która składa testament.
• Kto przychodzi: wystarczy jedna osoba. O terminie otwarcia nikogo się nie zawiadamia, choć każdy zainteresowany może przyjść (art. 649 § 2 KPC).
• Termin, który zaczyna biec: na przyjęcie albo odrzucenie spadku masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że testament powołuje Cię do spadku (art. 1015 § 1 KC).
• Czego otwarcie nie załatwia: nie przenosi majątku. Bank i księga wieczysta wymagają postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia.

Chcesz od razu po otwarciu testamentu poświadczyć dziedziczenie u notariusza? W porównywarce kancelarii notarialnych w Warszawie sprawdzisz opinie o kancelariach i zarezerwujesz termin online.

Co to jest otwarcie i ogłoszenie testamentu?

Sąd spadku albo notariusz przyjmuje testament po śmierci spadkodawcy i sporządza protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. Opisuje w nim stan zewnętrzny dokumentu (kopertę, zamknięcia, uszkodzenia, przekreślenia), datę testamentu, datę złożenia i osobę, która testament przyniosła. Na samym testamencie zamieszcza datę otwarcia i ogłoszenia (art. 651 KPC).

„Ogłoszenie” nie oznacza publikacji ani odczytania testamentu przy całej rodzinie. Chodzi o urzędowe ujawnienie treści i utrwalenie jej w aktach. Osoby, których dotyczą postanowienia testamentu, dostają potem zawiadomienie (art. 652 KPC).

Po co otwiera się testament

• Zabezpieczenie dokumentu. Oryginał trafia do akt sądu albo zostaje w kancelarii (art. 653 KPC). Od tej chwili nikt go nie zgubi, nie podmieni ani nie zniszczy.
• Warunek sprawy spadkowej u notariusza. Notariusz nie sporządzi aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli istnieją testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone (art. 95e § 2 pkt 2 Prawa o notariacie, dalej: PoN). W samym akcie powołuje protokół otwarcia (art. 95f § 1 pkt 8 PoN).
• Informacja dla spadkobierców. Zawiadomienie od sądu lub notariusza bywa pierwszą wiadomością o tym, że ktoś został powołany do spadku. Od tego dnia biegnie jego termin na decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego, dalej: KC).

Czego otwarcie testamentu nie załatwia

Otwarcie potwierdza, że testament istnieje i jaką ma treść. Nie przesądza, czy jest ważny, ani kto ostatecznie dziedziczy.

Otwarty i ogłoszony testament może okazać się nieważny, na przykład gdy nie został w całości napisany ręcznie (art. 949 § 1 i art. 958 KC). Ocenia to sąd w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku albo notariusz przy poświadczeniu dziedziczenia. Notariusz odmówi poświadczenia, jeśli ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy albo wysokości udziałów (art. 95e § 1 PoN).

Kto musi złożyć testament do otwarcia?

Obowiązek ma osoba, u której znajduje się testament (art. 646 § 1 KPC). Nie musi być spadkobiercą. Może to być dziecko, które znalazło testament w dokumentach rodzica, sąsiadka, której spadkodawca dał kopertę na przechowanie, albo osoba pominięta w testamencie. Przepis nie robi wyjątku dla testamentu niekorzystnego ani takiego, który Twoim zdaniem jest nieważny. Obowiązku nie ma tylko ten, kto złożył testament u notariusza, na przykład w depozycie.

Obowiązek powstaje w chwili, w której dowiadujesz się o śmierci spadkodawcy. Przepis nie wyznacza terminu w dniach, ale dopóki testament leży w szufladzie, spadkobiercy nie przeprowadzą sprawy spadkowej, a zwłoka może skończyć się odpowiedzialnością.

Co grozi za ukrycie lub zniszczenie testamentu

• Odszkodowanie i grzywna. Kto bez uzasadnienia uchyla się od złożenia testamentu, odpowiada za wynikłą stąd szkodę, a sąd spadku może nałożyć na niego grzywnę (art. 646 § 2 KPC) w wysokości do 3 000 zł (art. 163 § 1 KPC).
• Nakaz sądu. Sąd spadku może nakazać złożenie oświadczenia, czy testament istnieje i gdzie się znajduje (art. 647 KPC), a osobie, u której jest, nakazać złożenie go w wyznaczonym terminie (art. 648 KPC).
• Niegodność dziedziczenia. Kto umyślnie ukrył lub zniszczył testament, może zostać uznany przez sąd za niegodnego i wyłączony od dziedziczenia (art. 928 § 1 pkt 3 KC). Żądanie można zgłosić w ciągu roku od dowiedzenia się o przyczynie, najpóźniej przed upływem 3 lat od śmierci spadkodawcy (art. 929 KC).
• Odpowiedzialność karna. Zniszczenie lub ukrycie dokumentu, którym nie masz prawa wyłącznie rozporządzać, jest zagrożone karą do 2 lat pozbawienia wolności (art. 276 Kodeksu karnego).

Nie otwieraj zaklejonej koperty

Jeśli testament jest w zaklejonej kopercie, zanieś ją nienaruszoną. Protokół opisuje stan zewnętrzny dokumentu (art. 651 KPC), a cała koperta jest najprostszym dowodem, że nikt nie zmieniał treści. Przepisy nie zabraniają otwarcia koperty w domu, ale rozdarta koperta daje argument rodzinie, która zechce podważyć testament.

Otwarcie testamentu u notariusza czy w sądzie?

Obie drogi mają ten sam skutek prawny. Różnią się kosztem, miejscem i tym, co dzieje się dalej.

Kiedy lepiej wybrać notariusza

• Chcesz załatwić sprawę na jednej wizycie. Nie czekasz na posiedzenie sądu.
• Spadkobiercy są zgodni i planujecie poświadczenie dziedziczenia. Notariusz otworzy testament w ramach tej samej sprawy (art. 95d PoN), więc osobna wizyta nie jest potrzebna.
• Zmarły mieszkał w innym mieście. Notariusz może być dowolny, a sąd musi być właściwy dla ostatniego pobytu zmarłego.

Kiedy lepiej wybrać sąd

• Między spadkobiercami jest spór albo ktoś kwestionuje testament. Notariusz nie poświadczy dziedziczenia, gdy nie przyjdą wszystkie osoby zainteresowane albo są wątpliwości co do spadkobierców (art. 95b i 95e PoN), więc sprawa i tak trafi do sądu.
• Testament jest szczególny, np. ustny. Notariusz nie poświadcza dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych (art. 95a PoN).
• Chcesz tylko wykonać obowiązek złożenia testamentu i nie zajmujesz się spadkiem. Złożenie w sądzie nic nie kosztuje.
• Składasz wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Dołącz do niego oryginał testamentu. Sąd otworzy go i ogłosi w tej sprawie (art. 670 § 1 KPC).

Ile kosztuje otwarcie testamentu?

U notariusza maksymalna taksa za protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu wynosi 50 zł netto (§ 10a ust. 3 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej). Z 23% VAT to 61,50 zł. W sądzie otwarcie i ogłoszenie testamentu jest zwolnione z opłat (art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej: u.k.s.c.).

To stawki maksymalne. Notariusz może pobrać mniej, więc przy większej sprawie spadkowej zapytaj o cenę w kilku kancelariach. Gdy testamentów jest kilka, notariusz otwiera i ogłasza wszystkie (art. 650 KPC). Rozporządzenie określa stawkę „za sporządzenie protokołu”, dlatego przed wizytą zapytaj, czy kancelaria policzy jedną stawkę, czy osobną za każdy testament.

Przykład: otwarcie testamentu i poświadczenie dziedziczenia na jednej wizycie

Testament własnoręczny powołuje do spadku troje dzieci w równych częściach. Od śmierci minęło ponad 6 miesięcy, więc spadkobiercy nie składają już oświadczeń o przyjęciu spadku. Wszyscy przychodzą razem do notariusza.

Gdyby od śmierci nie minęło 6 miesięcy, każde z dzieci złożyłoby w protokole dziedziczenia oświadczenie o przyjęciu spadku (art. 95c § 3 PoN). To 3 × 50 zł = 150 zł netto (§ 8 pkt 9 rozporządzenia), czyli 184,50 zł z VAT więcej. Razem maksymalnie 524,06 zł z VAT.

Ten sam przypadek w sądzie: otwarcie testamentu 0 zł, wniosek o stwierdzenie nabycia spadku 100 zł (art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.), wpis do Rejestru Spadkowego 5 zł i po 20 zł za każdy odpis postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności (art. 77 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.). Na postanowienie czeka się jednak zwykle kilka miesięcy, bo sąd musi wyznaczyć rozprawę i wezwać na nią spadkobierców (art. 669 KPC). Więcej o drodze notarialnej piszemy w poradniku o akcie poświadczenia dziedziczenia.

Własny wariant policzysz w kalkulatorze taksy notarialnej: wpisz liczbę spadkobierców i zaznacz, że jest testament.

Jakie dokumenty zabrać do otwarcia testamentu?

• Oryginał testamentu. Przynieś wszystkie znalezione testamenty, także starsze i takie, które wydają Ci się odwołane. Sąd albo notariusz otwiera je wszystkie i na każdym zaznacza, że istnieją inne (art. 650 KPC). Który obowiązuje, rozstrzyga się dopiero w sprawie spadkowej.
• Odpis aktu zgonu. Sąd i notariusz otwierają testament dopiero wtedy, gdy mają dowód śmierci spadkodawcy (art. 649 § 1 KPC). Odpis wyda urząd stanu cywilnego, zamówisz go też przez gov.pl. Gdy ktoś zaginął, dowodem jest prawomocne postanowienie o uznaniu za zmarłego albo o stwierdzeniu zgonu.
• Dowód osobisty lub paszport osoby, która składa testament. Jej dane trafią do protokołu (art. 651 KPC).
• Dane zmarłego: numer PESEL i adres ostatniego zamieszkania. Notariusz ustali na tej podstawie sąd spadku, któremu wyśle odpis protokołu.
• Adresy osób wymienionych w testamencie i wykonawcy testamentu, jeśli spadkodawca go powołał. Sąd lub notariusz zawiadamia ich „w miarę możności” (art. 652 KPC), więc bez adresów zawiadomienie może do nich nie dotrzeć.

Testament notarialny: wystarczy wypis

Oryginał testamentu notarialnego zostaje w kancelarii, w której go sporządzono. Do otwarcia wystarczy jego wypis, bo wypis ma moc prawną oryginału (art. 109 PoN). Nie musisz iść do tej samej kancelarii: testament otworzy każdy notariusz albo sąd.

Jeśli wypisu nie ma w dokumentach zmarłego, poproś o niego kancelarię, która przechowuje testament. Po śmierci testatora wypisy wydaje się jego następcom prawnym (art. 110 § 1 PoN). Kancelaria sprawdzi, czy jesteś uprawniony, więc zabierz odpis aktu zgonu i dokument pokazujący pokrewieństwo, na przykład odpis aktu urodzenia. Więcej o tym dokumencie piszemy w artykule o wypisie aktu notarialnego.

Jak wygląda otwarcie testamentu u notariusza?

1. Umów wizytę w dowolnej kancelarii i powiedz, że chodzi o otwarcie testamentu. Jeśli chcecie od razu poświadczyć dziedziczenie, zapytaj, kto musi przyjść i jakie akty stanu cywilnego przygotować.
2. Notariusz sprawdza odpis aktu zgonu i Twoją tożsamość.
3. Opisuje testament: kopertę, zamknięcia, uszkodzenia i datę testamentu. Potem otwiera kopertę i ujawnia treść.
4. Spisuje protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu, a na testamencie zamieszcza datę tej czynności (art. 651 KPC).
5. Zawiadamia osoby, których dotyczą postanowienia testamentu, i wykonawcę testamentu. Odpis protokołu wysyła do sądu spadku, chyba że od razu zarejestrował akt poświadczenia dziedziczenia (art. 652 KPC).
6. Oryginał zostaje w kancelarii (art. 653 KPC). Na żądanie sądu spadku notariusz prześle go do sądu. Ty możesz dostać wypis protokołu i odpis testamentu (maks. 6 zł netto za stronę, § 12 rozporządzenia).

Sama czynność trwa zwykle kilkanaście minut. Pozostali spadkobiercy nie muszą przychodzić.

Jak otworzyć testament w sądzie?

1. Ustal sąd spadku. To sąd rejonowy ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego (art. 628 KPC), a nie Twojego miejsca zamieszkania. Sądy dla Warszawy są w tabeli poniżej.
2. Przygotuj krótkie pismo do wydziału cywilnego. Wzór znajdziesz niżej. Wniosek o otwarcie i ogłoszenie testamentu jest bezpłatny.
3. Złóż pismo z oryginałem testamentu i odpisem aktu zgonu w biurze podawczym i poproś o potwierdzenie wpływu na kopii pisma. Jeśli nie możesz przyjść, wyślij dokumenty listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, nigdy zwykłym listem.
4. Sąd otwiera i ogłasza testament. O terminie nie zawiadamia, więc nie musisz w tym uczestniczyć (art. 649 § 2 KPC).
5. Sąd zawiadamia osoby, których dotyczą postanowienia testamentu, oraz wykonawcę testamentu (art. 652 KPC). Oryginał zostaje w aktach (art. 653 KPC).
6. Poproś o odpis, jeśli go potrzebujesz. Poświadczony odpis protokołu z testamentem kosztuje 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron (art. 77 ust. 1 u.k.s.c.).

Wzór wniosku o otwarcie i ogłoszenie testamentu:

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, Wydział Cywilny

Wnioskodawczyni: Anna Nowak, ul. Przykładowa 10 m. 5, 01-234 Warszawa

Wniosek o otwarcie i ogłoszenie testamentu

Składam testament własnoręczny Jana Nowaka, PESEL [numer PESEL zmarłego], zmarłego 3 sierpnia 2026 r. w Warszawie, ostatnio zamieszkałego w Warszawie przy ul. Przykładowej 10 m. 5, i wnoszę o jego otwarcie i ogłoszenie. Testament znalazłam 20 września 2026 r. w dokumentach spadkodawcy, w zaklejonej kopercie, której nie otwierałam.

Załączniki: testament w zaklejonej kopercie, odpis skrócony aktu zgonu.

Anna Nowak

Dane w tym wzorze są przykładowe. Numer wydziału, który rozpoznaje sprawy spadkowe, sprawdzisz na stronie sądu. Pismo trafi do właściwego wydziału także wtedy, gdy wpiszesz sam „Wydział Cywilny”.

Sąd spadku w Warszawie

Warszawskie sprawy spadkowe rozpoznaje siedem sądów rejonowych. Właściwy jest ten, do którego należy dzielnica ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego.

Źródło: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów (t.j. Dz.U. 2026 poz. 492). Wydziały cywilne części sądów mieszczą się w innych budynkach niż siedziba sądu, dlatego przed wizytą sprawdź na stronie sądu adres biura podawczego i godziny jego pracy. Jeśli zmarły mieszkał poza Warszawą, na przykład w Piasecznie, sądem spadku jest tamtejszy sąd rejonowy, nawet gdy Ty mieszkasz w Warszawie.

Sąd spadku według dzielnicy ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego. Kliknij, aby powiększyć.

Czy każdy testament trzeba otworzyć?

Tak. Obowiązek dotyczy każdego testamentu, niezależnie od formy i daty.

Testament własnoręczny i urzędowy

Testament własnoręczny to najczęstszy przypadek. Musi być w całości napisany ręcznie, podpisany i opatrzony datą (art. 949 § 1 KC), choć brak daty nie zawsze oznacza nieważność (art. 949 § 2 KC). Testament urzędowy (allograficzny) to protokół z ostatnią wolą, którą spadkodawca oświadczył ustnie m.in. wobec wójta, burmistrza albo kierownika urzędu stanu cywilnego w obecności dwóch świadków (art. 951 KC). Oba składa się do otwarcia tak samo: oryginał dokumentu razem z odpisem aktu zgonu.

Testament notarialny

Testament notarialny też się otwiera i ogłasza. Notariusz, który poświadcza dziedziczenie, musi w akcie powołać protokół otwarcia (art. 95f § 1 pkt 8 PoN), więc pominięcie tego kroku zatrzyma całą sprawę. Zamiast oryginału przynosisz wypis. Jak sporządza się taki testament i ile kosztuje, opisujemy w poradniku o testamencie notarialnym.

Testament ustny

Testament ustny to testament szczególny, składany przy co najmniej trzech świadkach, gdy spadkodawcy grozi rychła śmierć albo zwykła forma jest niemożliwa (art. 952 § 1 KC). Jego treść może spisać jeden ze świadków albo osoba trzecia, najpóźniej rok po złożeniu oświadczenia (art. 952 § 2 KC). Takie pismo otwiera się i ogłasza jak testament (art. 654 KPC).

Jeśli nikt nie spisał treści, świadkowie mogą ją potwierdzić zgodnymi zeznaniami przed sądem, ale tylko w ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy (art. 952 § 3 KC). Sprawa i tak trafi do sądu, bo notariusz nie poświadczy dziedziczenia na podstawie testamentu ustnego (art. 95a PoN).

Kilka testamentów

Gdy zmarły zostawił kilka testamentów, otwiera się wszystkie (art. 650 KPC). Nowszy testament odwołuje wcześniejszy tylko w tych postanowieniach, których nie da się z nim pogodzić, chyba że wprost stwierdza odwołanie poprzedniego (art. 947 KC). Jeśli najnowszy okaże się nieważny, znaczenie może mieć starszy, dlatego żadnego nie zatrzymuj.

Co dzieje się po otwarciu testamentu?

1. Zawiadomienia. Sąd albo notariusz zawiadamia osoby, których dotyczą postanowienia testamentu, oraz wykonawcę testamentu (art. 652 KPC).
2. Decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Każdy spadkobierca ma na nią 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule powołania (art. 1015 § 1 KC). Brak oświadczenia oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 KC), czyli odpowiedzialność za długi do wartości majątku spadkowego (art. 1031 § 2 KC). Jeśli długi przewyższają majątek, przeczytaj poradnik o odrzuceniu spadku.
3. Stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia. Tylko tymi dokumentami udowodnisz prawa do spadku w banku, urzędzie czy księdze wieczystej (art. 1027 KC).
4. Zaświadczenie dla wykonawcy testamentu. Jeśli spadkodawca powołał wykonawcę, sąd spadku albo notariusz wyda mu na wniosek zaświadczenie o powołaniu (art. 665 § 1 KPC). U notariusza kosztuje maks. 30 zł netto.
5. Zgłoszenie do urzędu skarbowego. Małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha nie zapłacą podatku, jeśli zgłoszą nabycie spadku na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn).
6. Nieruchomość i dział spadku. Po poświadczeniu dziedziczenia notariusz może na Twoje żądanie od razu złożyć wniosek o wpis spadkobierców do księgi wieczystej (art. 95ga PoN). Gdy dziedziczy kilka osób, stają się współwłaścicielami. Majątek mogą potem podzielić umową u notariusza albo w sądowym dziale spadku.

Jak sprawdzić, czy zmarły zostawił testament?

• Notarialny Rejestr Testamentów (NORT). Działa od 5 października 2011 r. Sprawdzisz go tylko za pośrednictwem notariusza, po okazaniu aktu zgonu. Rejestr pokazuje, czy spadkodawca zarejestrował testament i w której kancelarii jest jego wypis. Treści testamentu nie zawiera (Krajowa Rada Notarialna). Rejestracja jest dobrowolna, więc brak wpisu nie oznacza, że testamentu nie ma. Kancelarie dokumentują wyszukanie protokołem, za który pobierają maks. 200 zł netto.
• Rejestry za granicą. NORT należy do europejskiej sieci rejestrów testamentów ARERT. Jeśli spadkodawca mieszkał za granicą, zapytaj notariusza, czy może sprawdzić rejestr w tamtym kraju.
• Dokumenty w domu. Przejrzyj segregatory, sejf i korespondencję. Rachunek z kancelarii notarialnej albo dokument z oznaczeniem „Repertorium A nr …” wskazuje kancelarię, w której spadkodawca coś podpisywał. Zapytaj ją, czy spadkodawca nie sporządzał tam testamentu.
• Rodzina i znajomi. Jeśli podejrzewasz, że testament ma ktoś z rodziny, zawiadom na piśmie sąd spadku. Sąd może nakazać tej osobie złożenie oświadczenia o testamencie, a potem złożenie samego testamentu (art. 647 i 648 KPC).

Najczęstsze błędy

1. Otwarcie zaklejonej koperty w domu. Rodzina zyskuje argument, że ktoś mógł zmienić treść testamentu.
2. Zatrzymanie testamentu, bo jest niekorzystny. Grozi grzywna do 3 000 zł, odszkodowanie, uznanie za niegodnego dziedziczenia i odpowiedzialność karna.
3. Złożenie tylko najnowszego testamentu. Jeśli istnieją testamenty nieotwarte, notariusz odmówi poświadczenia dziedziczenia (art. 95e § 2 pkt 2 PoN), a gdy najnowszy okaże się nieważny, liczy się wcześniejszy.
4. Traktowanie protokołu otwarcia jak dokumentu spadkowego. Bank, urząd i sąd wieczystoksięgowy go nie uznają. Potrzebne jest stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia.
5. Przeoczenie 6 miesięcy na odrzucenie spadku. Po tym terminie spadek jest przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiadasz za długi zmarłego do wartości majątku spadkowego.
6. Złożenie testamentu w sądzie właściwym dla siebie, a nie dla zmarłego. Sąd przekaże sprawę właściwemu sądowi, a Ty tracisz czas.
7. Zwłoka przy testamencie ustnym. Jeśli nikt nie spisał jego treści, po 6 miesiącach od śmierci świadkowie nie mogą już jej potwierdzić przed sądem.

Najczęściej zadawane pytania o otwarcie testamentu

Czy przy otwarciu testamentu muszą być wszyscy spadkobiercy?

Nie. Wystarczy osoba, która składa testament. Sąd ani notariusz nie zawiadamiają nikogo o terminie, ale każdy zainteresowany może przyjść (art. 649 § 2 KPC). Obecność wszystkich spadkobierców jest potrzebna dopiero przy protokole dziedziczenia u notariusza.

Ile trwa otwarcie testamentu?

U notariusza kilkanaście minut na umówionej wizycie. W sądzie od złożenia testamentu do otwarcia mija zwykle od kilku dni do kilku tygodni, zależnie od obciążenia wydziału cywilnego.

Czy można otworzyć testament przed upływem 6 miesięcy od śmierci?

Tak. Otwarcie testamentu nie ma okresu wyczekiwania, możesz je załatwić od razu po uzyskaniu aktu zgonu. Sześć miesięcy dotyczy stwierdzenia nabycia spadku i poświadczenia dziedziczenia, a i tu wcześniejszy termin jest możliwy, jeśli wszyscy znani spadkobiercy złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1026 KC).

Czy otwarcie testamentu oznacza, że testament jest ważny?

Nie. Sąd i notariusz przy otwarciu tylko opisują dokument i ujawniają jego treść. Ważność ocenia się w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku albo przy poświadczeniu dziedziczenia. Na nieważność z powodu na przykład braku świadomości albo groźby można się powołać w ciągu 3 lat od dowiedzenia się o przyczynie, najpóźniej 10 lat od śmierci spadkodawcy (art. 945 § 2 KC).

Czy po otwarciu testamentu dostanę oryginał z powrotem?

Nie. Oryginał zostaje w aktach sądu spadku albo w kancelarii notariusza, który go otworzył (art. 653 KPC). Możesz za to dostać poświadczony odpis. Zrób też kopię przed złożeniem testamentu.

Co zrobić, gdy testament znajdzie się po zakończeniu sprawy spadkowej?

Złóż go do otwarcia jak każdy inny testament. Jeśli zmienia krąg spadkobierców albo udziały, zainteresowany może wnieść o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 679 KPC). Uczestnik wcześniejszej sprawy ma na to rok od dnia, w którym mógł powołać się na nowy testament.

Czy testament można otworzyć bez aktu zgonu?

Nie. Sąd i notariusz otwierają testament dopiero wtedy, gdy mają dowód śmierci spadkodawcy (art. 649 § 1 KPC). Zwykle jest to odpis aktu zgonu, a przy osobie zaginionej prawomocne postanowienie o uznaniu za zmarłego albo o stwierdzeniu zgonu.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 163 § 1 (wysokość grzywny), art. 628 (sąd spadku), art. 646–654 (złożenie, otwarcie i ogłoszenie testamentu), art. 665 (zaświadczenie dla wykonawcy testamentu), art. 669–670 (postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku), art. 679 (zmiana stwierdzenia nabycia spadku).
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 928–929 (niegodność dziedziczenia), art. 945 (nieważność testamentu), art. 947 (odwołanie testamentu przez nowy testament), art. 949–952 i 958 (formy testamentu), art. 1015 (termin na przyjęcie lub odrzucenie spadku), art. 1026–1027 (stwierdzenie nabycia spadku i poświadczenie dziedziczenia), art. 1031 (odpowiedzialność za długi spadkowe).
• Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 614): art. 95a, 95b, 95c § 3, 95d, 95e, 95f § 1 pkt 8, 95ga (poświadczenie dziedziczenia i otwarcie testamentu przez notariusza), art. 109 (moc wypisu), art. 110 § 1 (komu wydaje się wypisy).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566): § 8 pkt 9 (oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku), § 10 pkt 3 (inny protokół), § 10a ust. 1–4 (poświadczenie dziedziczenia, otwarcie testamentu, zaświadczenie dla wykonawcy), § 12 (wypisy i odpisy).
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228): art. 49 ust. 1 pkt 1 (opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku), art. 77 ust. 1 (odpisy z akt), art. 95 ust. 1 pkt 3 (zwolnienie wniosku o otwarcie i ogłoszenie testamentu).
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. 2025 poz. 383): art. 276 (zniszczenie lub ukrycie dokumentu).
• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478): art. 4a (zwolnienie dla najbliższej rodziny).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 492): właściwość warszawskich sądów rejonowych.
• Informacje o Notarialnym Rejestrze Testamentów: Krajowa Rada Notarialna.

Stan prawny na 24 września 2026 r.

Chcesz otworzyć testament i od razu poświadczyć dziedziczenie? Porównaj opinie o kancelariach blisko domu, np. notariuszach na Pradze-Południe albo kancelariach notarialnych na Bielanach, i zarezerwuj termin online albo wyślij bezpłatne zapytanie o wycenę.