Europejskie poświadczenie spadkowe: kiedy jest potrzebne, jak je uzyskać u notariusza lub w sądzie i ile kosztuje

Europejskie poświadczenie spadkowe (EPS) to unijny dokument, którym spadkobierca wykazuje swoje prawa do spadku w innym państwie Unii Europejskiej: w zagranicznym banku, urzędzie albo rejestrze nieruchomości. Jeśli zmarły mieszkał w Polsce, EPS wyda dowolny polski notariusz (taksa maks. 400 zł netto) albo sąd rejonowy (opłata 300 zł). Poświadczenie działa bez apostille i bez uznawania, ale tylko w państwach UE poza Danią i Irlandią i tylko po osobach zmarłych od 17 sierpnia 2015 r. Stan prawny na 24 września 2026 r.

Europejskie poświadczenie spadkowe w skrócie

• Do czego służy: potwierdza status spadkobiercy, zapisobiercy windykacyjnego, wykonawcy testamentu lub zarządcy spadku w innym państwie UE (art. 63 rozporządzenia nr 650/2012). Jest dobrowolne i nie zastępuje polskich dokumentów.
• Gdzie je uzyskać: w państwie, w którym zmarły miał ostatnie miejsce zwykłego pobytu. Jeśli mieszkał w Polsce, u dowolnego notariusza albo w sądzie rejonowym ostatniego miejsca pobytu.
• Koszt u notariusza: maks. 400 zł netto (492 zł z VAT) za wydanie EPS, 6 zł netto za każdą stronę odpisu i 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego.
• Koszt w sądzie: 300 zł opłaty sądowej i 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego. W latach 2015–2025 postępowanie trwało średnio 168 dni.
• Spór blokuje EPS: jeśli ktoś kwestionuje krąg spadkobierców, udziały albo testament, poświadczenia nie wyda ani notariusz, ani sąd (art. 67 ust. 1).
• Odpis ważny 6 miesięcy: oryginał EPS zostaje w kancelarii lub sądzie, a Ty dostajesz poświadczony odpis z datą ważności. Po jej upływie prosisz o nowy odpis (art. 70 ust. 3).
• Bez apostille: legalizacja nie jest wymagana (art. 74), a formularz EPS ma te same rubryki we wszystkich językach UE.

Nie każda kancelaria wydaje EPS, dlatego zapytaj o to przed wizytą. W porównywarce kancelarii notarialnych w Warszawie sprawdzisz opinie, wyślesz bezpłatne zapytanie o wycenę albo zarezerwujesz termin online.

Co to jest europejskie poświadczenie spadkowe?

EPS wprowadziło rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 (dalej: rozporządzenie spadkowe). Stosuje się je bezpośrednio we wszystkich państwach UE z wyjątkiem Danii i Irlandii, które go nie przyjęły. Polska dopisała tylko przepisy proceduralne: dla notariuszy w art. 95q–95y Prawa o notariacie, dla sądów w art. 1142¹–1142⁷ Kodeksu postępowania cywilnego (KPC).

Poświadczenie wydaje się na jednolitym unijnym formularzu. Może potwierdzać (art. 63 ust. 2 rozporządzenia):

• status i udział w spadku każdego spadkobiercy albo zapisobiercy,
• przypadnięcie konkretnych składników majątku, np. rachunku bankowego albo nieruchomości, konkretnym spadkobiercom lub zapisobiercom,
• uprawnienia wykonawcy testamentu albo zarządcy spadku.

Jakie skutki daje EPS

Poświadczenie działa w każdym państwie członkowskim bez żadnej dodatkowej procedury (art. 69 ust. 1). W praktyce daje trzy rzeczy:

• Domniemanie prawdziwości. Przyjmuje się, że osoba wskazana w EPS jest spadkobiercą w podanym udziale i nie ma innych ograniczeń niż wpisane (art. 69 ust. 2). Kto twierdzi inaczej, musi to udowodnić.
• Ochronę dłużnika spadkowego. Bank, który wypłaci pieniądze osobie wskazanej w EPS, uważa się za wypłacającego osobie uprawnionej. Wyjątek: wiedział, że treść poświadczenia jest nieprawidłowa, albo nie wiedział o tym z powodu rażącego niedbalstwa (art. 69 ust. 3). Dlatego zagraniczne banki tak często żądają właśnie EPS.
• Podstawę wpisu do rejestru, np. do księgi wieczystej albo niemieckiego Grundbuchu (art. 69 ust. 5). Jakie dane są potrzebne do wpisu, decyduje jednak prawo państwa, które prowadzi rejestr (art. 1 ust. 2 lit. l).

EPS działa na rzecz wszystkich osób w nim wymienionych, a nie tylko wnioskodawcy (wyrok TSUE z 1 lipca 2021 r., C-301/20). Jeśli o EPS wystąpiło jedno z rodzeństwa, drugie, wymienione w poświadczeniu jako spadkobierca, też może się na nie powołać.

EPS a akt poświadczenia dziedziczenia: różnice

Polski akt poświadczenia dziedziczenia i postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku to dokumenty krajowe. Formalnie mogą krążyć po UE: postanowienie jako orzeczenie, akt notarialny jako dokument urzędowy (wyrok TSUE z 23 maja 2019 r., C-658/17). W praktyce zagraniczne banki i rejestry często ich nie przyjmują i żądają EPS. W jednej ze spraw opisanych w badaniu Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości niemiecki bank odmówił wypłaty na podstawie polskiego postanowienia z tłumaczeniem i uzależnił ją od EPS. Sąd okręgowy uznał, że wcześniejsze postanowienie nie wyklucza wydania poświadczenia.

Do spraw w Polsce wygodniej jest używać aktu poświadczenia dziedziczenia albo postanowienia, bo ich wypisy i odpisy nie tracą ważności. EPS zamawiasz wtedy, gdy majątek albo sprawy do załatwienia są za granicą.

Kiedy potrzebujesz europejskiego poświadczenia spadkowego?

Wtedy, gdy spadek lub jego część jest w innym państwie UE, a instytucja tam wymaga dowodu, kto dziedziczy. Instytut Wymiaru Sprawiedliwości przebadał akta 207 spraw o wydanie EPS przed polskimi sądami z lat 2015–2025. Wnioskodawcy najczęściej potrzebowali poświadczenia do:

• pieniędzy na rachunku w zagranicznym banku: 44% spraw,
• nieruchomości za granicą: 25%,
• rzeczy ruchomych, np. samochodu: 7%,
• postępowania przed zagranicznym urzędem, często podatkowym: 6%,
• postępowania przed zagranicznym sądem: 5%.

Najczęściej poświadczenie trafiało do Niemiec (48% spraw), Austrii (13%), Francji (5%) i Czech (4%). Typowa sytuacja to spadek po kimś, kto przez lata pracował w Niemczech lub Austrii i zostawił tam konto, rozliczenia z pracodawcą albo ubezpieczycielem.

Kiedy EPS nie pomoże

• Państwo spoza rozporządzenia. EPS nie działa w Danii, Irlandii ani poza UE, np. w Szwajcarii, Norwegii, Wielkiej Brytanii czy USA. Tam o dokumentach decyduje miejscowe prawo: czasem wystarczy polski akt poświadczenia dziedziczenia z apostille i tłumaczeniem, czasem potrzebne jest postępowanie na miejscu.
• Śmierć przed 17 sierpnia 2015 r. Rozporządzenie stosuje się tylko do spadków po osobach zmarłych od tego dnia (art. 83 ust. 1).
• Spór. Jeśli ktoś kwestionuje okoliczności, które miałyby znaleźć się w EPS, poświadczenia się nie wydaje (art. 67 ust. 1 lit. a). Najpierw sąd rozstrzyga sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.
• Podatki. Rozporządzenie nie obejmuje spraw podatkowych (art. 1 ust. 1). EPS pomaga wykazać, kto dziedziczy, ale nie zwalnia z podatku od spadku w żadnym kraju.

Gdzie wydaje się EPS: w Polsce czy za granicą?

EPS wydaje państwo, którego sądy mają jurysdykcję w sprawie spadku (art. 64 rozporządzenia). Co do zasady jest to państwo, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci (art. 4). Nie decyduje obywatelstwo, meldunek ani miejsce śmierci, tylko rzeczywiste centrum życia.

• Zmarły mieszkał w Polsce, a za granicą ma konto albo mieszkanie: EPS wydaje polski notariusz lub sąd.
• Zmarły mieszkał na stałe w Niemczech, a w Polsce zostało mieszkanie: EPS wydaje niemiecki sąd spadku. Polski notariusz odmówi, bo w sprawie brak jurysdykcji krajowej (art. 95e § 2 pkt 4 w zw. z art. 95q Prawa o notariacie). Jak użyć zagranicznego EPS w Polsce, opisujemy niżej.
• Zmarły mieszkał poza UE, np. w Wielkiej Brytanii, ale był obywatelem polskim i miał majątek w Polsce: polskie organy mogą orzekać o całym spadku (art. 10 ust. 1 lit. a).

W badanych sprawach polskie sądy w 94% przypadków opierały jurysdykcję na ostatnim miejscu zwykłego pobytu w Polsce. Najtrudniejsze były sprawy osób, które pracowały za granicą, a rodzinę miały w kraju. Sądy rejonowe kilka razy odrzuciły wniosek, uznając, że zmarły mieszkał w Niemczech, Austrii albo we Włoszech. Sądy okręgowe uchylały te postanowienia, gdy pobyt za granicą był wyłącznie zarobkowy, a centrum życia rodzinnego zostało w Polsce. Dlatego we wniosku opisz, gdzie zmarły miał rodzinę i dom i gdzie spędzał czas wolny od pracy, i przygotuj na to dowody.

Obywatel polski mieszkający za granicą może w testamencie notarialnym wybrać prawo polskie jako właściwe dla spadku (art. 22 rozporządzenia). Zmienia to prawo, według którego ustala się spadkobierców, ale co do zasady nie państwo, w którym wydaje się EPS. Polskie organy przejmą sprawę tylko w sytuacjach z art. 7, np. gdy strony postępowania umówią się na jurysdykcję polskich sądów.

Notariusz czy sąd: gdzie uzyskać EPS w Polsce?

Masz dwie drogi, a poświadczenie ma w obu przypadkach te same skutki. Według Rejestru Spadkowego do 17 sierpnia 2025 r. polscy notariusze wydali 1123 EPS, a sądy 209. Notariusz jest więc drogą wybieraną znacznie częściej.

EPS u notariusza

Uprawnienie do wydawania EPS daje notariuszowi art. 79 pkt 1b Prawa o notariacie. Przy tej czynności notariusz stosuje odpowiednio przepisy o akcie poświadczenia dziedziczenia (art. 95q). Ta droga jest więc przeznaczona dla spraw bezspornych. Notariusz odmówi, jeśli ma wątpliwości co do jurysdykcji, treści prawa obcego, osób spadkobierców albo wysokości udziałów, a także gdy okaże się, że przy czynności nie było wszystkich osób, które mogą dziedziczyć (art. 95e w zw. z art. 95q). Przed wizytą zapytaj kancelarię, kto musi stawić się osobiście.

Wydanie EPS notariusz stwierdza w protokole (art. 95t). Potem wpisuje poświadczenie do Rejestru Spadkowego (art. 95y) i doręcza wnioskodawcy wypis protokołu razem z poświadczonym odpisem EPS (art. 95u § 2). Oryginał poświadczenia zostaje w kancelarii (art. 70 ust. 1 rozporządzenia). Jeśli sprawa wymaga wydatków, np. tłumaczeń albo ogłoszeń, notariusz może zażądać zaliczki (art. 95s).

Nie każda kancelaria przyjmuje takie sprawy. Formularz jest długi (w badanych sprawach sądowych miał średnio 17 stron), a ustalenia bywają transgraniczne. Część notariuszy specjalizuje się w EPS, dlatego zapytaj o to przy umawianiu wizyty.

EPS w sądzie

Wniosek składasz w sądzie spadku, czyli w sądzie rejonowym ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (art. 628 KPC). W Warszawie właściwy sąd zależy od dzielnicy, więc sprawdź go na stronie sądu przed złożeniem wniosku. Do postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 1142¹ KPC): sąd sam ustala krąg spadkobierców, może przyjąć zapewnienie spadkowe i wezwać nieznanych spadkobierców przez ogłoszenie (art. 670–674 KPC). Może też orzec na posiedzeniu niejawnym, bez rozprawy (art. 1142² KPC). Postanowienie o wydaniu EPS sąd doręcza wnioskodawcy razem z poświadczonym odpisem (art. 1142³ § 2 KPC).

W połowie badanych spraw sąd wzywał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Najczęściej brakowało opłaty sądowej, opłaty za wpis do Rejestru Spadkowego albo odpisów wniosku dla pozostałych uczestników. Dołącz je od razu, a oszczędzisz kilka tygodni.

Ile kosztuje europejskie poświadczenie spadkowe?

Opłaty sądowe i opłata za wpis do Rejestru Spadkowego są bez VAT. Taksa notarialna to stawka maksymalna, więc kancelaria może policzyć mniej. Jeśli potrzebujesz też dokumentu do spraw w Polsce, dolicz akt poświadczenia dziedziczenia (protokół dziedziczenia maks. 100 zł i akt maks. 50 zł netto) albo 100 zł opłaty od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie (art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.).

Przykład: EPS u notariusza dla dwóch spadkobierców

Twoja mama mieszkała w Warszawie, a oszczędności trzymała na koncie w niemieckim banku. Dziedziczysz z bratem po połowie. Potrzebujecie EPS i dwóch poświadczonych odpisów: jednego dla banku, drugiego dla niemieckiego urzędu skarbowego. Formularz ma 15 stron (tyle wynosiła mediana w badanych sprawach), a protokół 4 strony, po jednym wypisie dla każdego z Was.

• taksa za wydanie EPS: 400 zł netto,
• dwa odpisy EPS: 2 × 15 stron × 6 zł = 180 zł netto,
• dwa wypisy protokołu: 2 × 4 strony × 6 zł = 48 zł netto,
• wpis do Rejestru Spadkowego: 5 zł.

(400 zł + 180 zł + 48 zł) × 1,23 + 5 zł = 777,44 zł, i to przy stawkach maksymalnych. W sądzie ta sama sprawa kosztuje 300 zł, 5 zł za wpis i 40 zł za drugi odpis, czyli 345 zł, ale trwa zwykle kilka miesięcy. Taksę i wypisy dla swojej sprawy policzysz w kalkulatorze taksy notarialnej.

Jakie dokumenty są potrzebne do EPS?

Wniosek powinien zawierać informacje wymienione w art. 65 ust. 3 rozporządzenia, a notariusz lub sąd sprawdza je w dokumentach. Przygotuj:

• odpis skrócony aktu zgonu,
• akty stanu cywilnego, które pokazują pokrewieństwo: akty urodzenia spadkobierców, akt małżeństwa zmarłego i akty małżeństwa spadkobierców, którzy zmienili nazwisko (wystarczą odpisy z urzędu stanu cywilnego),
• testament w oryginale albo informację, gdzie się znajduje,
• postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, jeśli już je masz,
• intercyzę albo inną umowę majątkową małżeńską zmarłego, jeśli ją zawarł,
• informacje o złożonych oświadczeniach o przyjęciu lub odrzuceniu spadku,
• dane zmarłego: ostatni adres, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL,
• dane i adresy wszystkich spadkobierców i innych uprawnionych,
• dokumenty o majątku za granicą, np. pismo z banku z numerem rachunku albo wypis z rejestru nieruchomości,
• dowody osobiste lub paszporty.

Jeśli spadkobiercy nie złożyli jeszcze oświadczeń o przyjęciu spadku, a od śmierci nie minęło 6 miesięcy, zapytaj notariusza, czy można je złożyć na tej samej wizycie. Rodzaj przyjęcia spadku wpisuje się do poświadczenia (art. 68 lit. k).

Formularz wniosku nie jest obowiązkowy. Unijny formularz IV ułatwia zebranie danych, ale wniosek można złożyć w dowolnej formie (art. 65 ust. 2 rozporządzenia, wyrok TSUE z 17 stycznia 2019 r., C-102/18). Formularze we wszystkich językach UE pobierzesz z portalu e-Sprawiedliwość. W badanych sprawach sądowych połowa wnioskodawców go użyła, a część sądów wzywała do jego wypełnienia, więc przy wniosku do sądu łatwiej od razu z niego skorzystać.

Jak uzyskać europejskie poświadczenie spadkowe krok po kroku

1. Ustal, gdzie zmarły mieszkał. Jeśli ostatnie miejsce zwykłego pobytu było w Polsce, EPS wydaje polski notariusz lub sąd. Jeśli za granicą, organ tamtego państwa.
2. Zapytaj instytucję za granicą, czego potrzebuje. Bank, rejestr nieruchomości albo urząd powie Ci, czy wymaga EPS, ilu odpisów, w jakim języku i jakich danych o majątku.
3. Wybierz notariusza albo sąd. Przy zgodnych spadkobiercach szybciej będzie u notariusza. Przy niepewnym kręgu spadkobierców albo braku kontaktu z którymś z nich pozostaje sąd.
4. Zbierz dokumenty z listy powyżej i przekaż je kancelarii przed wizytą, żeby mogła przygotować formularz.
5. Stawcie się u notariusza albo złóż wniosek w sądzie. Organ sprawdza dane, informuje pozostałych spadkobierców o wniosku i w razie potrzeby przesłuchuje świadków lub ogłasza wezwania (art. 66 ust. 4 rozporządzenia).
6. Odbierz poświadczony odpis i sprawdź w nim nazwiska, udziały, opis majątku i datę ważności.
7. Przedstaw odpis za granicą w ciągu 6 miesięcy. Po tym terminie poproś o nowy odpis.
8. Zgłoś spadek w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od wydania EPS, jeśli należysz do najbliższej rodziny (szczegóły niżej).

Co sprawdzić w treści EPS

• Każdy spadkobierca ma własny załącznik. W formularzu status i udział spadkobiercy wpisuje się w osobnym załączniku dla każdej osoby. W 27 ze 207 badanych spraw sądowych poświadczenie obejmowało tylko wnioskodawcę, choć spadkobierców było więcej. Taki dokument nie pokazuje pełnego stanu dziedziczenia.
• Majątek jest opisany tak, jak wymaga rejestr za granicą. Rejestr nieruchomości może odmówić wpisu na podstawie EPS, które nie wskazuje konkretnej nieruchomości (wyrok TSUE z 9 marca 2023 r., C-354/21). Podaj adres, numer w rejestrze, a przy koncie jego numer.
• Zapis windykacyjny ma osobny załącznik. Jeśli zmarły w polskim testamencie przekazał komuś konkretną rzecz za granicą w drodze zapisu windykacyjnego, zapisobierca figuruje w EPS we własnym załączniku. Państwo położenia nieruchomości nie może odmówić uznania skutków takiego zapisu tylko dlatego, że jego prawo go nie zna. Sposób wpisu do rejestru określa jednak prawo tego państwa (wyrok TSUE z 12 października 2017 r., C-218/16).
• Pisownia imion i nazwisk. Jeśli zmarły albo spadkobierca używał za granicą innej pisowni (bez polskich znaków albo w innej wersji, np. Edith zamiast Edyta), poproś o wpisanie obu wersji. W badanych sprawach sądy dopisywały drugą wersję w nawiasie.
• Język formularza. Sądy wydawały EPS lub odpisy także na formularzu w języku kraju użycia, np. po polsku i po niemiecku. Stałe rubryki są wtedy zrozumiałe bez tłumaczenia.

Jak długo ważne jest europejskie poświadczenie spadkowe?

Samo EPS nie ma terminu ważności, ale jego oryginał zostaje u notariusza albo w sądzie. W obrocie posługujesz się poświadczonym odpisem, który jest ważny 6 miesięcy. Datę ważności wpisuje się na odpisie (art. 70 ust. 3 rozporządzenia). W wyjątkowych, należycie uzasadnionych przypadkach organ może wyznaczyć dłuższy termin.

• Liczy się ważność w chwili złożenia. Odpis, który był ważny, gdy pierwszy raz przedstawiłeś go sądowi lub urzędowi, nadal wywołuje skutki, nawet jeśli termin minie w trakcie postępowania. Odpis bez daty ważności jest ważny 6 miesięcy od wydania (wyrok TSUE z 1 lipca 2021 r., C-301/20).
• Po upływie terminu występujesz do notariusza albo sądu, który wydał EPS, o nowy odpis albo przedłużenie ważności. Poświadczenia nie wydaje się od nowa.
• Dłuższa ważność bywa kwestionowana. W sprawie opisanej w badaniu IWS niemiecka kasa oszczędnościowa zakwestionowała odpis z dwuletnim terminem i odmówiła wypłaty. Bezpieczniej wziąć odpis sześciomiesięczny i w razie potrzeby poprosić o kolejny.

Błąd w EPS: sprostowanie, zmiana, uchylenie

• Literówka: notariusz albo sąd prostuje ją na wniosek osoby, która ma w tym uzasadniony interes, albo z urzędu (art. 71 ust. 1).
• Nieprawidłowa treść, np. pominięty spadkobierca: poświadczenie zmienia się albo uchyla, także z urzędu (art. 71 ust. 2 rozporządzenia, art. 95v Prawa o notariacie, art. 1142⁴ KPC). Organ zawiadamia o tym wszystkich, którym wydał odpisy (art. 71 ust. 3).
• Zawieszenie skutków: do czasu wyjaśnienia sprawy skutki EPS mogą zostać zawieszone, a nowych odpisów się wtedy nie wydaje (art. 73).
• Odmowa wydania: na czynność notariusza przysługuje zażalenie do sądu okręgowego w terminie tygodnia od doręczenia uzasadnienia odmowy (art. 95x w zw. z art. 83 Prawa o notariacie), na postanowienie sądu zażalenie (art. 1142⁶ KPC).

Zagraniczne EPS: jak użyć go w Polsce?

W drugą stronę działa to tak samo. EPS wydane np. przez niemiecki sąd spadku jest skuteczne w Polsce bez uznawania (art. 69 ust. 1 rozporządzenia). Na jego podstawie polski bank powinien wypłacić środki spadkobiercom, a sąd wieczystoksięgowy wpisać ich do księgi wieczystej (art. 69 ust. 5). Wniosek o wpis własności na podstawie dziedziczenia kosztuje 150 zł niezależnie od liczby udziałów (art. 42 ust. 3 u.k.s.c.).

Z badania IWS wynika, że polskie sądy wieczystoksięgowe odmawiały wpisu na podstawie zagranicznego EPS głównie z powodów technicznych:

• odpis stracił ważność jeszcze przed złożeniem wniosku,
• zamiast oryginału odpisu złożono kserokopię albo samo tłumaczenie.

Do sądu złóż więc oryginał ważnego odpisu i dołącz jego tłumaczenie przysięgłe na język polski. Odpis zostaje w aktach księgi, dlatego poproś zagraniczny organ o tyle odpisów, ile instytucji w Polsce musisz obsłużyć.

EPS a podatek od spadków

• Obowiązek podatkowy w Polsce powstaje z chwilą wydania EPS, jeśli to ono potwierdza nabycie spadku (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dalej: u.p.s.d.).
• Zwolnienie dla najbliższej rodziny: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha nie zapłacą podatku, jeśli zgłoszą nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia wydania EPS (art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a u.p.s.d.). Po terminie nabycie opodatkowuje się jak w I grupie podatkowej (art. 4a ust. 3).
• Majątek za granicą też podlega polskiemu podatkowi, jeśli w chwili otwarcia spadku spadkobierca był obywatelem polskim albo miał w Polsce miejsce stałego pobytu (art. 2 u.p.s.d.).
• Podatek za granicą: państwo, w którym leży majątek, może pobrać własny podatek od spadku. EPS tego nie zmienia (art. 1 ust. 1 rozporządzenia).

Najczęstsze błędy

1. Wniosek w niewłaściwym państwie. Gdy zmarły mieszkał na stałe za granicą, polski notariusz odmówi, a sąd odrzuci wniosek z braku jurysdykcji. Zacznij od ustalenia miejsca zwykłego pobytu.
2. Spór ujawniony dopiero u notariusza. Jeśli spadkobiercy nie są zgodni albo ktoś kwestionuje testament, notariusz odmówi wydania EPS i sprawa i tak trafi do sądu.
3. Poświadczenie tylko dla wnioskodawcy. Gdy spadkobierców jest kilku, każdy powinien mieć w EPS własny załącznik z udziałem. Inaczej dokument nie pokazuje pełnego kręgu spadkobierców i trzeba go będzie zmieniać.
4. Brak opisu majątku. Zagraniczny rejestr nieruchomości może odmówić wpisu, jeśli EPS nie wskazuje konkretnej nieruchomości.
5. Przeterminowany odpis albo kserokopia. Odpis musi być ważny w chwili złożenia i musi to być oryginał odpisu, a nie kopia ani samo tłumaczenie.
6. Za mało odpisów. Każda instytucja może zatrzymać odpis. Zamów ich tyle, ile instytucji masz do obsłużenia w ciągu 6 miesięcy.
7. Przegapiony termin SD-Z2. 6 miesięcy liczy się od wydania EPS. Po terminie najbliższa rodzina traci zwolnienie i płaci podatek jak I grupa podatkowa.
8. EPS do kraju, w którym nie działa. W Danii, Irlandii i poza UE poświadczenie nie ma skutków przewidzianych w rozporządzeniu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy europejskie poświadczenie spadkowe jest obowiązkowe?

Nie. Korzystanie z EPS jest dobrowolne (art. 62 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012), a poświadczenie nie zastępuje polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia ani postanowienia sądu. W praktyce zagraniczne banki i rejestry często akceptują tylko EPS, więc bywa ono najszybszą drogą do majątku za granicą.

Czy EPS wymaga apostille albo tłumaczenia?

Apostille ani legalizacji nie wymaga (art. 74 rozporządzenia). Formularz ma te same rubryki we wszystkich językach UE, więc można go wydać w wersji językowej kraju, w którym go użyjesz. Wpisy opisowe, np. opis majątku, mogą wymagać tłumaczenia, dlatego zapytaj o to instytucję, której przedstawisz odpis.

Czy mogę dostać EPS, jeśli mam już akt poświadczenia dziedziczenia?

Tak. Wcześniejszy akt poświadczenia dziedziczenia albo postanowienie sądu nie wyklucza wydania EPS. Sądy wydają poświadczenie także wtedy, gdy zagraniczny bank nie przyjął polskiego dokumentu. EPS nie może być jednak sprzeczne z wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie (art. 67 ust. 1 lit. b).

Kto może złożyć wniosek o europejskie poświadczenie spadkowe?

Spadkobierca, zapisobierca windykacyjny, wykonawca testamentu albo zarządca spadku (art. 63 ust. 1 i art. 65 ust. 1 rozporządzenia). Wystarczy wniosek jednej z tych osób. Zapisobierca zwykły nie ma bezpośrednich praw do spadku, więc sam o EPS nie wystąpi.

Czy każdy notariusz wydaje europejskie poświadczenie spadkowe?

Każdy notariusz ma do tego uprawnienie (art. 79 pkt 1b Prawa o notariacie), ale nie każda kancelaria przyjmuje takie sprawy. Przed wizytą zapytaj, czy kancelaria wydaje EPS, kto musi przyjść osobiście i czy formularz może być wydany także w języku kraju, w którym go użyjesz.

Ile trwa wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego?

W sądzie średnio 168 dni, a mediana wynosi 129 dni (sprawy z lat 2015–2025). Dla notariusza przepisy nie wyznaczają terminu. Czas zależy wtedy głównie od tego, jak szybko zbierzesz dokumenty i umówisz wszystkich spadkobierców na wizytę.

Czy EPS działa w Szwajcarii, Norwegii albo Wielkiej Brytanii?

Nie. Rozporządzenie spadkowe obowiązuje w państwach UE z wyjątkiem Danii i Irlandii. W pozostałych krajach o wymaganych dokumentach decyduje miejscowe prawo: czasem wystarczy polski akt poświadczenia dziedziczenia z apostille i tłumaczeniem, czasem potrzebne jest postępowanie spadkowe na miejscu.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz. Urz. UE L 201 z 27.07.2012, str. 107): art. 1 (zakres), art. 4, 7 i 10 (jurysdykcja), art. 22 (wybór prawa), art. 62–73 (europejskie poświadczenie spadkowe), art. 74 (brak legalizacji), art. 83 ust. 1 (spadki po osobach zmarłych od 17 sierpnia 2015 r.).
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1329/2014 z dnia 9 grudnia 2014 r. ustanawiające formularze, o których mowa w rozporządzeniu nr 650/2012: formularz IV (wniosek o wydanie EPS) i formularz V (EPS).
• Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 614): art. 79 pkt 1b (czynności dotyczące EPS), art. 83 (zażalenie), art. 95b–95e (przepisy o akcie poświadczenia dziedziczenia stosowane odpowiednio), art. 95q–95y (europejskie poświadczenie spadkowe).
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 628 (sąd spadku), art. 670–674 (ustalanie kręgu spadkobierców), art. 1142¹–1142⁷ (postępowanie o wydanie EPS).
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228, u.k.s.c.): art. 24 ust. 1 pkt 4 (300 zł od wniosku o wydanie EPS), art. 42 ust. 3 (wpis spadkobiercy do księgi wieczystej), art. 49 ust. 1 pkt 1 (stwierdzenie nabycia spadku), art. 77 (opłata kancelaryjna).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566): § 10a ust. 1, 2 i 2a (poświadczenie dziedziczenia i EPS), § 12 (wypisy i odpisy).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 września 2016 r. w sprawie sposobu uiszczania i wysokości opłat za wpisy dokonywane w Rejestrze Spadkowym przez notariusza albo sąd (Dz.U. 2016 poz. 1420): § 1 (5 zł za wpis).
• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478): art. 2 (majątek za granicą), art. 4a ust. 1, 1a i 3 (zwolnienie dla najbliższej rodziny), art. 6 ust. 1 pkt 1 (powstanie obowiązku podatkowego).
• Wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE: z 12 października 2017 r., C-218/16 (Kubicka); z 17 stycznia 2019 r., C-102/18 (Brisch); z 23 maja 2019 r., C-658/17 (WB); z 1 lipca 2021 r., C-301/20 (Vorarlberger Landes- und Hypotheken-Bank); z 9 marca 2023 r., C-354/21 (Registrų centras).
• Dane o praktyce: M. Margoński, „Europejskie poświadczenie spadkowe w orzecznictwie sądów polskich w latach 2015–2025”, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2026.

Stan prawny na 24 września 2026 r.

Masz spadek za granicą i szukasz kancelarii, która wyda EPS? Porównaj opinie o kancelariach notarialnych na Ochocie albo notariuszach na Pradze-Północ, zapytaj o wydanie poświadczenia i zarezerwuj termin online.